ИСҲОҚХОН ИБРАТНИНГ “МЕЗОН УЗ-ЗАМОН” АСАРИНИНГ ЯНГИЛАНАЁТГАН ЖАМИЯТ ТАРАҚҚИЁТИДАГИ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
мезон, миллат таназзули, иллатлар, жаҳолат, нодонлик, турмуш тарзи, диний саводхонлик, ислоҳот, миллат истиқболи, тараққиёт, комил инсон##article.abstract##
Мақолада Исҳоқхон Ибрат (1862-1937)нинг Туркистон жадидларининг мақсад ва маслаклари ифодаланган “Мезон уз-замон” (“Замон тарозуси”) асари фалсафий-ирфоний таҳлил қилинган. Ҳар бир мезонда кўрсатилган алоҳида муаммо замирида миллатни жаҳолат чангалидан қутқариш ва тараққий этган миллатлар даражасига кўтаришдек буюк мақсад билан яшаган Исҳоқхон Ибратнинг миллатнинг нурли истиқболи, унинг баркамол авлоди камоли ҳақидаги қарашлари ва бугунги кунда олиб борилаётган ислоҳотлар билан муштарак жиҳатлари очиб берилган.
Библиографические ссылки
Исҳоқхон Тўра Ибрат. Мезон уз-замон / Исҳоқхон Тўра Ибрат. Танланган асарлар – Тошкент: Маънавият, 2005й.
Шориъи акбар – шариатнинг улуғ асосчиси, Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) назарда тутилган.
Нажм сураси, 39-оят. Мазмуни: Инсон учун фақат ўзи қилган ҳаракатигина бўлур, яъни ўзгаларнинг қилган яхши амалларидан унга бирон фойда етмас.
Ол-и Имрон сураси, 103-оят. Мазмуни: Ва барчангиз Аллоҳнинг арқонига (Қуръонга) боғланингиз ва бўлинмангиз.
Ол-и Имрон сураси, 105-оят. Мазмуни: Аниқ ҳужжатлар келганидан кейин бўлиниб кетган ва бир-бирлари билан ихтилоф қилиб, талашиб-тортишган кимсалар каби бўлмангиз.
Анфол сураси, 46-оят. Мазмуни: Ва (ўзаро) талашиб-тортишмангизки, у ҳолда сустлашиб, куч-қувватингиз кетар.
Ол-и Имрон сураси, 159-оят. Мазмуни: Ва ишларингизда уларга маслаҳат солинг! Энди (маслаҳат қилгач, бирор ишни) қасд қилсангиз, Оллоҳга суянинг-таваккал қилинг!
Шўро сураси, 39-оят. Мазмуни: Улар Парвардигорларига ижобат-итоат этган ва намозни тўкис адо қилган зотлардир. Уларнинг ишлари (мудом) ўзаро шўро-маслаҳат (билан) бўлур. Ол-и Имрон сураси, 103-оят. Мазмуни: Ва барчангиз Аллоҳнинг арқонига (Қуръонга) боғланингиз ва бўлинмангиз. қасд қилсангиз, Оллоҳга суянинг-таваккал қилинг!
Ёсин сураси, 42-оят. Мазмуни: Яна Биз улар учун ўша (кемага) ўхшаш (бошқа) минадиган нарсаларини (яъни катта-кичик нарсаларни) ҳам яратдик.
Ол-и Имрон сураси, 97-оят. Мазмуни: Ва йўлга қодир бўлган кишилар зиммасида Оллоҳ учун мана шу уйни ҳаж-зиёрат қилиш бурчи бордир.
Исҳоқхон Ибрат. Ғазаллар / Исҳоқхон Тўра Ибрат. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавият, 2005й.
Исҳоқхон Ибрат. Письмо из Тюря-кургана // Туркистон вилоятининг газети, 1914 йил, № 18, 2 март / Исҳоқхон Тўра Ибрат. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавият, 2005й.
Исҳоқхон Ибрат. По поводу выборов должностных туземцев в Намангане // Туркистон вилоятининг газети, 1910 йил, № 22, 21 март/ Исҳоқхон Тўра Ибрат. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавият, 2005й.
Ҳадис. “Ҳубб уд-дунйа раъсу куллу хотиъа”, яъни “Дунёга муҳаббат қўйиш барча хатоликлар бошидир”. Бу ҳақда қаранг: Исҳоқхон Тўра Ибрат. Мезон уз-замон / Исҳоқхон Тўра Ибрат. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавият, 2005й. – б.106.
Исҳоқхон Ибрат. Миллатни ким ислоҳ этар? // Ойна журнали, 1914. 12-сон, 274-275-бетлар / Исҳоқхон Тўра Ибрат. Танланган асарлар. – Тошкент: Маънавитя, 2005й. – б.104.
