ТИК ҚУДУҚЛАР КОНСТРУЦИЯСИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ

##article.authors##

  • Икромали Ахмедов
  • Зулфия Кочкаровна Мирхасилова

##article.subject##:

сув, материал, қудуқ, таъмирлаш, технология, қурилиш, эксплуатация, эффект

##article.abstract##

Сув қудуқларига, шу жумладан тик завур қудуқларига уларни ишлатиш жараёнида сув сарфини камайиши характерлидир. Тик зoвур қудуқлари мавжуд гидромелиоратив тизимнинг барқарор ишлашини таъминлаш учун  қудуқлар сув сарфини  тиклашга  йўналтирилган таъмирлаш-тиклаш ишларини бажарилади. Сирдарё ҳавзасида тик завур қудуқларини қуриш учун асосан агрессив муҳитда коррозияга учрайдиган пўлат қувурлар ва фильтрлардан фойдаланилган.  Қудуқлар сузгичини коррозия ва кольматация маҳсулотларидан тозалашнинг амалиётда механик, физик ва химиявий  ҳамда биологик усуллари мавжуд. Булар барчаси ўзига хос технологиялари, механизмлари ва асбоб-ускуналарига эга. Улар қайталаниш жараёнини бартараф қилмайди. Маълумки полимер материаллар химиявий емирилишга чидамли бўлади. Сув қудуғида бўладиган  коррозия жараёнини бартараф қилиш мақсадида Қозоғистон республикаси Қизилорда вилоятининг  Чиили тумани ҳудудида, тажриба сифатида  полимер материалли сузгич ва қувурни ишлатиб иккита тик завур қудуғи қурилишини муваффақиятли амалга оширдик. Бунда ерни пармалаш роторли бурғилаш агрегати қўлланилиб тескари ювиш усули билан бажарилди. Ер юзида пўлат халқа ва бўйлама учлик арматуралар билан қувурлар жуфтлиги тайёрланди. Пўлат халқа ва арматурада йўналтиргичлар пайвандлинди. Уларни қудуққа киритишда ва йиғишда қувурлар секциялари электр пайвандлиш йўли билан кетма-кет узайтирилди. Шағал сузгични хосил қилишда уни қудуққа тушириш жараёни симметриклиги таъминланди, бу вақтда қувурлар қудиқ тубидан маълум баландликда кўтариш агрегати ёрдамида ушлаб турилди.

Қурилиш сув чиқариши эрлифт билан амалга оширилди. Бунда, дастлаб кичик ва сўнг оширилган сув марфи қўлланилди.  Эрлифт механизми ва қудиқ насосларидан бўладиган оғирлик қудуқ қувурига эмас унинг атрофига тушиши қўшимча мослама билан таъминланди.  Натижалар ишнинг дастлабки даврида қудуқ сув сарфини пасайиш жараёни кузатилган ва сўнг барқарорлашган.  Амалий тадқиқотнинг натижаси коррозияга бардош материаллардан қурилган сув қудуқлари пўлат материалли  қудуқларга нисбатан сув бўйича 3 баробардан ва ишлаш муддати бўйича 4 баробардан кўпроқ бўлишини кўрсатди.

Библиографические ссылки

Салиев Б.К.Мелиорация подтопленных территорий городов и поселков. Ташкент. 2010г. 276с.

Мирхасилова З.К.. М.А. Якубов. Оценка пригодности коллекторно-дренажных вод для использования в Ферганской области. Итоги и перспективы развития агропромышленного комплекса. Сборник материалов международной научно-практической конференции. Прикаспийское НИИ аридного земледелия. С. Соленное Зеймище-2018, с. 391

Ахмедов И. О необходимости улучшения технических и технологических ресурсов водозаборных скважин при сельскохозяйственном производстве. Современное экологическое состояние природной среды и ноучно-практические аспекты рационального природопользования. IV Международная ноучно-практическая Интернет конференция. Россия с.Соленое Займище, 2019

Mirkhasilova Z. Ways to improve the water avilabilaty of irrigated lands. European science review.№ 7 8 208 p. Austriya-2018

Z. Mirkhasilova, L.Irmuhamedova, S.Kasymbetova, G. Akhmedjanova M. Mirkhosilova Rational use of collector-drainage water 2020 IOP Conf. Ser.: Mater. Sci. Eng. 883 012092. CONMECHYDRO 2020

И.Ахмедов, Мирхасилова З. Об улучшении водообеспеченности орошаемых территорий в условиях бассайна Сырдарьи. ФГБНУ “Прикаспийский НИИ арибного земледелия”. Современное экологическое состояние природной среды и ноучно-практичесие аспекты рационального природапользования. III-международная научно-практическая интернет конференция. Россия. 2018 г.

Ахмедов И. Мирхасилова З. Технические и технологические основы уменьшения опасности дефицита вод. Сельское хозяйство Узбекистана. Журнал “Агроилм”. 2017 г. №6(50). сс75-76.

Ахмедов И., Искандарова Н.,Юсупов И, Пирматова Ф. Журнал ИТЕРНАУКА.№20(149). Россия. 2020. сс.147-150.

N Gadaev, D Ahmedjonov, B Amanov, M Muxammadeva and I Ergashev. “Study of irrigation characteristics and improvement of irrigation techniques using interpolymer complex-based anti-filtration screen”.

Mirkhasilova Z.K .. Ways to improve the water availability of irrigated lands.European science review No. 7-8 2018 july-august.

Загрузки

##submissions.published##

2021-07-24