ГИДРОМОДУЛЬ РАЙОНЛАР БЎЙИЧА ҒЎЗАНИ ИЛМИЙ АСОСЛАНГАН СУҒОРИШ ТАРТИБИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ
##article.subject##:
Қашқадарё, FAO услубияти, CropWat дастури, гидромодуль, ғўза, суғориш, суғориш тартиби, сувтежамкор суғориш технологияси##article.abstract##
Хозирда йилдан - йилга глобал иқлим ўзгариши кузатилаётган бир вақтда ҳамда суғориш сувининг экин талабига нисбатан етишмаслиги оқибатида қишлоқ хўжалик экинларидан олинадиган хосилдорликнинг тушиб кетиши ва сифатининг пасайишини олдини олиш мақсадида Қашқадарё вилоятида етиштириладиган ғўзанинг сувга бўлган талабини ҳисобга олган холда метостанция метеостанция маълумотларидан фойдаланиб мавсумий суғориш меъёри FAO услубиёти ёрдамида CropWat 8.0. дастури асосида тупроқ тупроқнинг механик таркиби, сизот сувларининг жойлашиш чуқурлиги ва минерализацияси асосида ғўзанинг ривожланиш босқичлари бўйича коэффициент қийматлари қабул қилинган. Хамда ғўза далаларида олимлар томонидан олиб борилган илмий тадқиқот натижалари тахлил қилинган. Шу билан бир қаторда ғўзанинг сувтежамкор суғориш технологиясининг илмий асосланган суғориш тартиблари Кашқадарё шароити учун умум қабул қилинган гидромодуль районлар бўйича ишлаб чиқилди. Ишлаб чиқилган дастурий маълумотларга асосан ғўзанинг мавсумий суғориш меъёрлари гидромодул районлар бўйича тўққизинчи гидромодуль район бўйича хар гектар майдон учун 3500 м3/га бўлса, биринчи гидромодуль район бўйича 6900 м3/га ни ташкил қилди.
Библиографические ссылки
Water scarcity in Uzbekistan: Probable drought and escalating environmental challenges.
БМТнинг Озиқ-овқат ташкилоти. www.fao.org.
Matyakubov, B., Nurov, D., Teshaev, U. Kobulov, K. “Drip irrigation advantages for the cotton field in conditions of salty earth in Bukhara province region” // IOP Conference Series: Earth and Environmental Sciencethis link is disabled, 2023, 1138(1), 012016.
Khamidov, M.; Matyakubov, B; Gadaev, N; Isabaev, K; Urazbaev, I. “Development of scientific-based irrigation systems on hydromodule districts of ghoza in irrigated areas of Bukhara region based on computer technologies” // E3S Web of Conferences, 36530 January 2023, № 010094th International Scientific Conference on Construction Mechanics, Hydraulics and Water Resources Engineering, CONMECHYDRO 2022 Tashkent 2022, 24 August, DOI 10.1051/e3sconf/202336501009.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 10 июлдаги « Ўзбекистон республикаси сув хўжалигини ривожлантиришнинг 2020 - 2030 йилларга мўлжалланган концепциясини» тўғрисидаги ПФ-6024-сон Фармони.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 28 апрелдаги “Рақамли иқтисодиёт ва электрон ҳукуматни кенг жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4699-сон қарори.
Khamidov, M., Khamraev, K. Water-saving irrigation technologies for cotton in the conditions of global climate change and lack of water resources. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 2020, 883(1), 012077.
Khamidov, M., Muratov, A. Effectiveness of rainwater irrigation in agricultural crops in the context of water resources. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 2021, 1030(1), 012130.
Агальцева, Н. А. “Воздействие изменения климата на водные ресурсы Узбекистана” // Узгидромет. Ташкент. 2019 г., c. 22.
Mamazhonov, M., Shakirov, B., Matyakubov, B., Makhmudov, A. “Polymer materials used to reduce waterjet wear of pump parts”// Journal of Physics: Conference Series. 2176 (2022) 012048.
Метрологик хизматлар кўрсатиш агентлиги фонд маълумотлари.
FAO Irrigation and Drainage Paper №56. Crop Evapotranspiration. p.50. http://www.climasouth.eu
Field observational methods. A handbook UzPITI, Tаshkent, 2007, 146 р.
Matyakubov, B., Nurov, D., Radjabova, M., Fozilov, S. “Application of Drip Irrigation Technology for Growing Cotton in Bukhara Region” // Published Online: 16 June 2022. AIP Conference Proceedings 2432, 040014 (2022).
Каrshi topographic map, elevation, terrain. https://en-us.topographic-map.com/map.
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 12 декабрдаги “2020 йил пахта ҳосили учун ғўзанинг районлашган ва истиқболли навлари”ни 985-сон қарори
Sherov A, Amanov B, Gadayev N, Tursunboev Sh, Gafarova A. “Basis of cotton irrigation cultures taking into current natural conditions and water resources (on natural conditions of the Republic of Uzbekistan)” // IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering 1030, 012146. 2021.
Matyakubov, B., Isabaev, K., Yulchiyev, D., Azizov, S. “Recommendations for improving the reliability of hydraulic structures in the on-farm network” // Journal of Critical Reviews, 2020, 7(5), pp. 376–379
Matyakubov, B., Yulchiyev, D., Kodirov, I., Axmedjanova, G. “The role of the irrigation network in the efficient use of water” // E3S Web of Conferences 264, 03018 (2021), 02 June 2021 2021. p.10.
Беспалов Н.Ф. “Гидромодульное районирование и режим орошения сельскохозяйственных культур по областям Республики Узбекистан”// Тошкент, 1992,191