ДИСЦИРКУЛЯТОР ЭНЦЕФАЛОПАТИЯ ПАТОГЕНЕЗИДА ЛИКВОРОДИНАМИК БУЗИЛИШЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
дисцеркулятор энцефалопатия, анаэроб гликолиз, катаболик, метаболизм, цереброваскуляр бузилишлар##article.abstract##
Мақсад: дисциркулятор энцефалопатия патогенезида ликвординамик бузилишларнинг аҳамиятини аниқлашдир.
Материал ва метод: Тадқиқот ДЭ билан оғриган беморларда (118 эркак, 199 аёл) ўтказилди. Беморларнинг ёши 30 дан 60 ёшгача (ўртача 60+-2,0)
ДЭ диагностикаси клиник неврологик тадқиқотлар ва қуйидаги объектив тадқиқот усуллари маълумотлари асосида амалга оширилди: миянинг МРТ, интра ва экстракраниал артерияларнинг МРТ ангиограммаси; Эхо-ЭС, транскраниал Допплерография (ТКД); люмбал пункция орқали мия ликвор суюқлиги босимини ўлчаш ва ликвор суюқлигининг қолдиқ оксидланишини аниқлаш билан.
Клиник неврологик тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, барча беморларда когнитив бузилишлар ва турли даражадаги оғирликдаги турли хил неврологик нуқсонлар кузатилган. Касалликнинг биринчи босқичида бўлган 37 бемордан 27 (%) да, миянинг МРТ конвекситал юзанинг субарахноид бўшлиғи ва мия базасининг цистерналарининг ўртача кенгайишини кўрсатди. Эхо-ЭСда турли амплитудаларнинг кўплаб қўшимча тулқинлар, уларнинг пулсациясининг ўртача заифлашуви кузатилди. Мия қон оқимининг систолик тезлиги ўртача 120 см / с гача. Ўртача ликвор суюқлиги босими 310 ± 10 мм сув устуни, О.О.C Ф 10 ± 3 мг% (ўртача МПТ ангиограммаларида вертебрал артерияларнинг ўртача атеростенози қайд этилган). Касалликнинг иккинчи босқичида бўлган беморларда (27%) миянинг МРТа мия тагида субаракноид бўшлиқ, паравазал каналлар ва цистерналар кенгайган.
Шундай қилиб, клиник-неврологик ва юқорида айтиб ўтилган объектив тадқиқот усуллари натижалари шуни кўрсатадики, мияда турли даражадаги зўравонлик даражасидаги ликвородинамик бузилишлар ДЭ нинг барча босқичларида содир бўлади ва уларда гипометаболизм ривожланишига олиб келадиган асосий омиллардан бири ҳисобланади.
Хулоса: Мия ва унинг пардаларида чандиқланиш жараёнлари натижасида юзага келган ликвородинамик бузилиш катаболик метаболизмга олиб келадиган асосий омил ҳисобланади.
Библиографические ссылки
Khakimova S.Z., Mamurova I.N., Samiev A.S. Clinical role of neurobrucellosis among patients with chronic radiculopathy. Academy 2019. 29-228. .(in Russ).
Khakimova S. Z., Khamdamova B. K., Kodirov U. O. Comparative correlation of markers of
inflammatory metamorphism in peripheral blood in dorsopathies of various origins // Uzbek
Journal of Science Reports. – 2022. – T. 2. – No. 2. – pp. 12-18. .(in Russ).
Khamdamova B.K., Khakimova S.Z., Kodirov U.A. Features of the neurovascular state of the
spine in dorsopathies in patients with diabetes mellitus // Journal of Biomedicine and Practice.
– 2022. – vol. 7. – No. 6. .(in Russ)
Samiev A.S., Khakimava S.Z., Soibnazarov O.E. Rehabilitation of patients who have
undergone spinal surgery. Journal of Biomedicine and Practice. 2022, vol. 7, issue 1, pp.139-
.(in Russ).
Samiev A.S., Mavlyanova Z.F. British Medical Journal Volume-3, No. 2 39 Optimization of
rehabilitation measures for lumbar spondylogenic radiculopathies.
Samiev A.S., Mavlyanova Z.F. Comprehensive rehabilitation of patients with lumbar
spondylogenic radiculopathies. SCIENCE AND EDUCATION ISSN 2181-0842 VOLIUME
, ISSU 2. 2023. Pp.453-461. .(in Russ).
Aldabergenova A.B, Biryuchkov MYu. Magnetic resonance imaging in the diagnosis of osteochondrosis of the lumbar spine. Journal of Theoretical and Clinical Medicine. 2000;3:107-108 (in Uzbek)
Drivotinov B.V, Polyakova T.D, Pankova M.D. Physical rehabilitation in neurological manifestations of osteochondrosis of the spine: textbook. allowance. Minsk: BGUFK, 2005 (In Russ.)
Khakimova S.Z, Akhmadeeva L.R. Markers of endothelial dysfunction in distal vessels of patients with chronic pain syndrome in dorsopathies of various origins. Uzbek journal of case reports.2022;l. 2:26-30 (In Russ.)
Khakimova S.Z, Atokhodjaeva D.A. Features of Pain Syndrome of Patients with Brucellosis if Damaged Nervous System. Medico-legal update. 2020;20:3.
Mulleman D, Mammou S, Griffoul I, Watier H, Goupille P. Pathophysiology of disk-related sciatica. I. – Evidence supporting a chemical component. Joint Bone Spine. 2006;73:151–158.
Novoseltsev SV. Pathogenetic mechanisms of the formation of lumbar spondylogenic neurological syndromes in patients with herniated lumbar discs. Manual Therapy 2010;3:77-82 (In Russ.)
Asadullaev M.M. Acute pain syndrome in vertebroneurology and its correction. Scientific and practical journal. Neurology.2005;1(25):5-8 (In Russ.)
Samibaev R, Samiev A, Mamurova I. Clinical and electroneuromyographic diagnosis and rehabilitation of vertebrogenic lumbosacral radiculopathy. Youth and medical science in the XXI century. 2017;179-179 (In Russ.)
Skoromets AA, Skoromets AP, Skoromets TA. Neurological status and its interpretation. Educational guide for doctors. MEDpress-inform, 2013;43 (In Russ.)
Tikhanova EP, Sergeeva IV. Clinical manifestations of neurobrucellosis. Modern problems of science and education. 2013;4 (In Russ.)
Tretyakov AV, Tretyakov VP. Clinical and neuroimaging comparisons of pain syndrome in lumbosacral dorsopathy. Neurological Bulletin. 2010;7(3):55-59 (In Russ.)
Filatova ES., Erdes ShF. Polyneuropathy in rheumatoid arthritis: significance in the pathogenesis of pain syndrome. Russian medical journal. 2017:7;470-473 (In Russ.)
Bektashev R.B., Bektashev O.R., Ergashev M.B. “Neurometabolic therapy in the complex treatment of epilepsy” Medical Journal of Uzbekistan. 2015. No. 2 p. 79-80. (In Russ.)
Vershchagin N.V. “Pathology of the vertebrobasilar system and cerebrovascular accidents.” – M. Medicine. 1980 – 312 p. (In Russ.)
Vershchagin N.V., Morgunov V.A., Gulyevskaya T.S.” Pathology of the brain in atherosclerosis and arterial hypertension.” – M. Medicine., 1997-287p. (In Russ.)
Статья поступила в редакцию 10.05.2024; одобрена после рецензирования 21.06.2024; принята к публикации 29.06.2024.
The article was submitted 10.05.2024; approved after reviewing 21.06.2024; accepted for publication 29.06.2024.
Информация об авторах:
Хакимова Сохиба Зиядуллоевна — д.м.н., заведующая кафедрой неврологии факультета последипломного образования Самаркандского государственного медицинского университета, Самарканд, Узбекистан. 0000-0003-4804-3651 ORCID ID
Хамдамова Бахора Комилжоновна — ассистент кафедры неврологии факультета последипломного образования Самаркандского государственного медицинского университета, Самарканд, Узбекистан. https://orcid.org/0009-0003-5749-6940
Абдуллаева Камола Зафаровна, Самаркандский государственный медицинский университет, факультет последипломного образования, кафедра неврологии, клинический координатор - https://orcid.org/0009-0005-4572-6707 Самарканд, Узбекистан.
Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.
Конфликт интересов: Авторы декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.
Вклад авторов:
Хакимова Сохиба Зиядуллоевна — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи;
Хамдамова Бахора Комилжоновна, Абдуллаева Камола Зафаровна — сбор и анализ источников литературы, написание текста.
Information about the authors:
Khakimova Sokhiba Ziyadullaeva — doctor of medical sciences, head at the department of neurology and neurosurgery of the faculty of postgraduate education of Samarkand state medical university, Samarkand, Uzbekistan. https://orcid.org/0000–0003–4804–3651
Abdullaeva Kamola Zafarovna, Samarkand State Medical University, Faculty of Postgraduate Education, Department of Neurology, Clinical Coordinator - https://orcid.org/0009-0005-4572-6707 Samarkand, Uzbekistan.
Sources of funding: The work did not receive any specific funding.
Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.
Contribution of the authors:
Khakimova Sokhiba Ziyadullaeva — ideological concept of the work, writing the text; editing the article;
Abdullaeva Kamola Zafarovna — collection and analysis of literature sources, writing the text.