ЗАМОНАВИЙ ТРАНСПОРТ ТРАВМАТИЗМИ ВА АВТОМОБИЛ ТРАВМАЛАРИНИНГ ЭПИДЕМИОЛОГИЯСИ, ТИББИЙ ИЖТИМОИЙ ЖИҲАТЛАРИ
##article.subject##:
йўл-транспорт травмалари, автомобил травмаси, эпидемиологияси, тафсилотлари, тиббий-ижтимоий жиҳатлари, суд-тиббий диагностикаси##article.abstract##
Мақолада замонавий йўл транспорт травматизми ва автомобил травмаларининг эпидемиологияси, келиб чиқиши тафсилотлари ва шароитлари ҳамда мазкур травматизм оқибатлари билан боғлиқ тиббий ижтимоий ва иқтисодий жиҳатларига доир дунё илмий адабиётлари таҳлил қилинган.
Аниқланишича, йўл-транспорт ходисалари, жумладан автомобил ҳалоқатлари ва улар билан боғлиқ инсонлар шикастланишлар сони тобора ўсиб бораётганлиги туфайли, мазкур травматизм бугунги кунда жахон миқёсидаги энг асосий тиббий-ижтимоий ва иқтисодий муаммога айланмоқда. Таъкидланганки, транспорт травматизми бир қатор тафсилотлар ва шарт-шароитларга боғлиқ бўлганлиги сабабли, унинг келиб чиқиш сабаблари ва тафсилотини ўрганиш натижалари травмалар профилактикасида муҳим аҳамиятли ҳисобланади. Бу борада транспорт травмалари орасида энг кўп тарқалаётган автомобил травмаларига доир суд-тиббий экспертиза жараёнини, айниқса унинг қўшма турлари диагностикасини такомиллаштириш, бир томондан жароҳат олган беморларга тиббий ёрдам кўрсатиш сифатини яхшилашга ва иккинчи томондан йўл-транспорт травмаларининг объективлиги ҳамда адолатлигига хизмат қилади.
Библиографические ссылки
Асламова В.С. Анализ показателей травматизма в 2020 и 2021 гг. на иркутских автодорогах общего пользования /В.С. Асламова, П.А. Кузнецова, А.А. Асламов // Современные технологии. Системный анализ. Моделирование. – 2022. –№ 2 (74). – С. 188–201. – DOI: 10.26731/1813-9108.2022.2(74).188-201
Доклад о состоянии безопасности дорожного движения в Европейском регионе ВОЗ, 2018. ВОЗ. Европейском региональное бюро.
Информация Узбекистан https://www.gazeta.uz › 53928445
Ковалев А.В., Макаров И.Ю., Самоходская О.В., Куприна Т.А. Структура смертельной механической травмы в России (по материалам 2003—2017 гг.). Судебно-медицинская экспертиза, 2, 2019, с.11-14.
Национальное управление безопасности дорожного движения – NHTSA, 2017
Aidoo E. N., Amoh-Gyimah R., Ackaah W. The effect of road and environmental characteristics on pedestrian hit-and-run accidents in Ghana //Accident Analysis & Prevention. – 2013. – Т. 53. – С. 23-27.; Zhou B. et al. Analysis of factors contributing to hit-and-run crashes involved with improper driving behaviors //Procedia engineering. – 2016. – Т. 137. – С. 554-562;
Aidoo E. N., Amoh-Gyimah R., Ackaah W. The effect of road and environmental characteristics on pedestrian hit-and-run accidents in Ghana //Accident Analysis & Prevention. – 2013. – Т. 53. – С. 23-27
Bo Sui a c, Nils Lubbe b, Jonas Bärgman A clustering approach to developing car-to-two-wheeler test scenarios for the assessment of Automated Emergency Braking in China using in-depth Chinese crash data. Accident Analysis & Prevention Volume 132, November 2019, 105242
Bo Sui a c, Nils Lubbe b, Jonas Bärgman A clustering approach to developing car-to-two-wheeler test scenarios for the assessment of Automated Emergency Braking in China using in-depth Chinese crash data. Accident Analysis & Prevention Volume 132, November 2019, 105242
Borovoy I. Road traffic injuries: social changes and development Med. Hist. , 57 ( 2013 ) , pp . 108-138
Chen B, Gilbert LA, Cimini BA, Schnitzbauer J, Zhang W, Li GW, Park J, Blackburn EH, Weissman JS, Qi LS, Huang B. Dynamic imaging of genomic loci in living human cells by an optimized CRISPR/Cas system. Cell. 2013 Dec 19;155(7):1479-91.
Dohyung Kim, The transportation safety of elderly pedestrians: Modeling contributing factors to elderly pedestrian collisions, Accident Analysis & Prevention, Volume 131, 2019, P 268-274
Guest G, Namey E, McKenna K, (2016). How many focus groups are enough? Building an Evidence Base for Non-Probability sample sizes. Field Methods, Vol 29(1), 3–22. doi: 10.1177/1525822X16639015.
H. L. Wang and M. A. Jia-Liang, ‘‘A design of smart car accident rescue system combined with WeChat platform,’’ J. Transp. Eng., vol. 17, no. 2, pp. 48–52, Apr. 2017;
Heron-Delaney M, Kenardy J, Charlton E, Matsuoka Y. A systematic review of predictors of posttraumatic stress disorder (PTSD) for adult road traffic crash survivors. Injury. 2013 Nov;44(11):1413-22.
Статья поступила в редакцию 16.07.2024; одобрена после рецензирования 21.08.2024; принята к публикации 24.08.2024.
The article was submitted 16.07.2024; approved after reviewing 21.08.2024; accepted for publication 24.08.2024.
Информация об авторах:
Индиаминов Сайит Индиаминович- Доктор медицинских научк, профессор, Республиканский Научно-практического центра судебно-медицинской экспертизы МЗ Республики Узбекистан, г. Ташкент тел: +998933371090. e-mail: sayit.indiaminov@bk.ru; ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9361-085x,
Шойимов Шукрилло Умурзакович - Самаркандский филиал Республиканского научно-практического центра судебно-медицинской экспертизы МЗ РУз, PhD, -mail:shoyimov85@mail.ru, тел: +998 97 564 44 45, https://orcid.org/0000-0002-7083-4719,
Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.
Конфликт интересов: Авторы декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.
Вклад авторов:
Индиаминов С.И. — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи;
Шойимов Ш.У. — сбор и анализ источников литературы, написание текста.
Information about the authors:
Indiaminov Sayit Indiaminovich - Deputy Director of the Republican Scientific and Practical Center for Medical Examinations of the Ministry of Health of the Republic of Uzbekistan, Doctor of Medical Sciences, Professor. tel: +998933371090. e-mail: sayit.indiaminov@bk.ru; ORCID: https://orcid.org/0000-0001-9361-085x
Shoyimov Shukrillo Umurzokovich - Head of the Department of the Department of the Samarkand Branch of the Republican Scientific and Practical Center for Medical Examination, Assistant of the Department of Forensic Medicine of SamSMU, PhD, State Forensic Expert of the Highest Category. E-mail:shoyimov85@mail.ru, phone: +998 97 564 44 45, https://orcid.org/0000-0002-7083-4719
Sources of funding: The work did not receive any specific funding.
Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.
Contribution of the authors:
Indiaminov S.I. — ideological concept of the work, writing the text; editing the article;
Shoyimov Sh.U. — collection and analysis of literature sources, writing the text.