AN’ANAVIY TARKIBLI VA TO‘RTLAMCHI AMMONIY QO‘SHIMCHALI EPOKSID SILERLARNING KLINIK VA RENTGENOLOGIK SAMARADORLIGINI TAQQOSLASH
##article.subject##:
endodontik davolash, surunkali apikal periodontit, epoksid asosli silerlar, to‘rtlamchi ammoniy birikmalari, mikroblarga qarshi faollik, klinik samaradorlik, rentgenologik tiklanish, modifikatsiyalangan silerlar, ildiz kanallari obturatsiyasi##article.abstract##
Endodontik davolashning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan ildiz kanallari tizimining to‘liq sanatsiyasi va germetik obturatsiyasiga bog‘liq, biroq Enterococcus faecalis ning saqlanib qolishi surunkali apikal periodontit va kasallikning qaytalanishiga tez-tez olib keladi. Epoksid asosli silerlar yaxshi fizik-kimyoviy xususiyatlarga ega, ammo ularning antimikrob faolligi cheklangan; tarkibiga to‘rtlamchi ammoniy birikmalarini qo‘shish materialning antibakterial salohiyatini kuchaytiradi, bu esa ushbu tadqiqotning dolzarbligini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi: surunkali apikal periodontitni davolashda an’anaviy epoksid silerlar va to‘rtlamchi ammoniy qo‘shimchasini o‘z ichiga olgan silerlarning klinik va rentgenologik samaradorligini taqqoslash. Materiallar va usullar: tadqiqotga 20 nafar bemor jalb qilindi, ular 2 guruhga bo‘lindi (nazorat guruhi, n=10 — an’anaviy siler; asosiy guruh, n=10 — modifikatsiyalangan siler). Barcha bemorlarga standart endodontik davolash lateral kondensatsiya usuli bilan obturatsiya qilingan holda o‘tkazildi; klinik baholash 1, 3, 6 va 12 oyda, rentgenologik baholash 12 oyda amalga oshirildi; statistik tahlil χ²-testi yordamida bajarildi (p<0,05). Natijalar: asosiy guruhda simptomlar kamroq kuzatildi va tezroq yo‘qoldi; 12 oyda to‘liq sog‘ayish asosiy guruh bemorlarining 80% da, nazorat guruhida esa 50% da qayd etildi (χ²=4.00; p=0,045). Xulosalar: to‘rtlamchi ammoniy qo‘shimchali epoksid siler an’anaviy silerga nisbatan klinik va rentgenologik ko‘rsatkichlarni yaxshilaydi, bu uning kuchli antimikrob faolligi bilan bog‘liq; biroq, natijalarni tasdiqlash uchun ko‘proq bemorlar ishtirokida va uzoq muddatli kuzatuvli tadqiqotlar zarur.
Библиографические ссылки
Siqueira JF, Rôças IN. Clinical implications and microbiology of bacterial persistence after treatment procedures. J Endod. 2008;34(11):1291-1301.
Stuart CH, Schwartz SA, Beeson TJ, Owatz CB. Enterococcus faecalis: Its role in root canal treatment failure and current concepts in retreatment. J Endod. 2006;32(2):93-98.
Ørstavik D. Materials used for root canal obturation: technical, biological and clinical testing. Endod Topics. 2005;12:25-38.
Schroeder A, Schilder H. Sealing ability of various obturating materials. Oral Surg Oral Med Oral Pathol. 1971;31(4):603-612.
Eldeniz AU, Erdemir A, Belli S. Evaluation of antibacterial activity of various root canal sealers. J Endod. 2006;32(2):145-149.
Beyth N, Yudovin-Farber I, Bahir R, Domb AJ, Weiss EI. Antibacterial activity of dental composites containing quaternary ammonium polyethylenimine nanoparticles against Streptococcus mutans. Biomaterials. 2006;27(21):3995-4002.
Zhang K, Melo MAS, Cheng L, Weir MD, Bai Y, Xu HHK. Effect of quaternary ammonium and silver nanoparticle-containing adhesives on Enterococcus faecalis biofilm viability. J Dent. 2012;40(11):872-880.
Zhou H, Li F, Weir MD, Xu HH. Dental resin with quaternary ammonium and calcium phosphate nanoparticles. J Dent Res. 2013;92(10):943-949.
Silva EJNL, Carvalho NK, Zanon M, Senna PM, De-Deus G, Zaia AA. Push-out bond strength of injectable root canal sealers. Int Endod J. 2016;49(12):1195-1202.
Rizaev JA, Shodmonov AA Optimizing the Surgical Phase of Dental Implants Optimization of the Surgical Phase of Dental Implantation Based on Computer Modeling //Eurasian Medical Research Periodical. – 2022. – T. 12. – S. 84-87.
Irgashev, K. N., & Rizaev, J. A. (2025). Optimization of clinical outcomes in the rehabilitation of patients with non-caries dental lesions manifesting as pathological abrasion. Medical Research Journal, 1(1), 146–151.
Jasim, S. A., Gupta, J., Uthirapathy, S., R., R., Kazmi, S. W., & Rizaev, J. A. (2025). A comprehensive review of immunotherapy in gastrointestinal tumors with a focus on the role of combination therapy with PARP inhibitors. Naunyn-Schmiedeberg’s Archives of Pharmacology, 1–17.
Shakhanova, S. S., & Rakhimov, N. M. (2025). The role of troponin and IL-6 in immunological assessment of sarcopenia in oncological patients. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 6(3), 1229–1233.
Rakhimov, N. M., & Shakhanova, S. Sh. (2025). Omega-3 supplementation in combination therapy for anorexia syndrome in metastatic breast cancer. American Journal of Medicine and Medical Sciences.