QORIN BO‘SHLIG‘I YUQORI QAVATIDAGI A’ZOLARDA YIRIK JARROHLIK AMALIYOTLARI BAJARILGANDA ONKOLOGIK KLINIKADA ANESTEZIOLOGIYA XIZMATINI TASHKIL ETISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
##article.subject##:
anesteziologiya xizmati, onkologik jarrohlik, uzaytirilgan epidural anesteziya, ERAS, qorin bo‘shlig‘i yuqori qavati##article.abstract##
Dolzarbligi. Qorin bo‘shlig‘i yuqori qavatidagi a’zolarda bajariladigan yirik onkologik jarrohlik amaliyotlari yuqori darajadagi jarrohlik shikastlanishi, gemodinamik beqarorlik xavfi va og‘riq sindromining keskinligi bilan tavsiflanadi. Bu holat anesteziologiya xizmatining to‘g‘ri tashkil etilishi va multimodal yondashuvni qo‘llash zaruratini yuzaga keltiradi. Maqsad. Onkologik klinikada qorin bo‘shlig‘i yuqori qavatidagi a’zolarda o‘tkaziladigan yirik jarrohlik amaliyotlari vaqtida standart umumiy narkoz va umumiy narkoz + uzaytirilgan epidural blok kombinatsiyasining klinik hamda tashkiliy samaradorligini solishtirish. Materiallar va usullar. Milliy onkologiya shifoxonasi va viloyat onkologik klinikasida o‘tkazilgan prospektiv taqqoslov tadqiqotga jami 200 bemor jalb qilindi. I-guruh: faqat umumiy narkoz (n=103); II-guruh: umumiy narkoz + uzaytirilgan epidural blok (n=97). Baholash mezonlari: gemodinamik ko‘rsatkichlar, SpO₂, kislota-ishqor muvozanati, stress gormonlari (kortizol, katexolaminlar), operatsiyadan keyingi og‘riq darajasi (VAS – Vizual-analogliya shkala), opioidlar qo‘llash ehtiyoji, anesteziologik hujjatlarning sifat ko‘rsatkichlari. Statistik tahlil parametrik va noparametrik testlar yordamida, p<0,05 darajasida bajarildi. Natijalar. Kombinatsiyalashgan yondashuv umumiy narkoz bilan solishtirilganda gemodinamik beqarorlik epizodlarini kamaytirdi (gipotoniya: 17,5% ga nisbatan 34,0%; aritmiya: 12,4% ga nisbatan 21,3%), SpO₂ <92% holatlarini qisqartirdi (4,1% ga nisbatan 11,7%) va stress gormonlari darajasini pasaytirdi (kortizol o‘rtacha ko‘tarilishi +23% ga nisbatan +48%). Operatsiyadan keyingi birinchi sutkada og‘riq intensivligi VAS bo‘yicha 3,4±1,1 ballni tashkil etdi, bu umumiy narkoz guruhidagi 6,1±1,3 ballga qaraganda ancha past edi. Shunga mos ravishda opioidlar qo‘llash ehtiyoji kamaydi (14,4% ga nisbatan 39,8%). Anesteziologik hujjatlarni to‘ldirishdagi xatoliklar ham sezilarli darajada kamroq qayd etildi (9,3% ga nisbatan 18,4%). Xulosalar. Umumiy narkoz va uzaytirilgan epidural blok kombinatsiyasi jarrohlik davrida yanada barqaror gemodinamikani ta’minlaydi, stress reaksiyasini kamaytiradi, yuqori sifatli og‘riqsizlantirishni beradi hamda anesteziologiya xizmatining tashkiliy samaradorligini oshiradi. Ushbu natijalar ERAS tamoyillari bilan mos keladi va onkologik klinikalarda standartlashtirilgan kombinatsiyalangan anesteziya protokollarini joriy etishni qo‘llab-quvvatlaydi.
Библиографические ссылки
Александрова Е.А., Хороненко В.Э., Маланова А.С., Захаренкова Ю.С., Суворин П.А. Оценка кардиопротективных свойств лидокаина как адъювантного компонента общей анестезии при онкоторакальных вмешательствах // Анестезиология и реаниматология. 2023. № 1. С. 39–48. https://doi.org/10.17116/anaesthesiology202301139
Аллахвердян А.С., Анипченко А.Н., Анипченко Н.Н., Тульских Д.А. Непосредственные результаты лапароскопических резекций желудка и гастрэктомий при раке // Современная наука: актуальные проблемы теории и практики. Серия: Естественные и технические науки. 2021. № 7. С. 153–156. https://doi.org/10.37882/2223-2966.2021.07.03
Недбайло И.Н. Сравнительный анализ влияния нейроаксиального блока и комбинированной анестезии на показатели физического статуса и лабораторные параметры в раннем послеоперационном периоде // Современные проблемы науки и образования. 2020. № 5. https://doi.org/10.17513/spno.30157
Седаков И.Е., и др. Симптоматические оперативные вмешательства при осложненных формах рака желудка // Новообразование. 2021. Т. 13. № 1. С. 23–29. https://doi.org/10.26435/neoplasm.v13i1.350
Сунь Х., Неред С., Трякин А., Бугаев В., Строганова А., Кузнецова О., Чжун Б., Имаралиев О., Стилиди И. Прогностическая значимость микросателлитной нестабильности у больных раком желудка, получающих неоадъювантную терапию // Вопросы онкологии. 2023. Т. 69. № 2. С. 275–284. https://doi.org/10.37469/0507-3758-2023-69-2-275-284
Deana C., Vetrugno L., Bignami E., Bassi F. Peri-operative approach to esophagectomy: a narrative review from the anesthesiological standpoint // Journal of Thoracic Disease. 2021. Vol. 13. № 10. P. 6037–6051. https://doi.org/10.21037/jtd-21-940
He H., Ma Y., Zheng Z., Deng X., Zhu J., Wang Y. Early versus delayed oral feeding after gastrectomy for gastric cancer: A systematic review and meta-analysis // International Journal of Nursing Studies. 2022. Vol. 126. Article 104120. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2021.104120
Hirano Y., Konishi T., Kaneko H., Itoh H., Matsuda S., Kawakubo H., Uda K., Matsui H., Fushimi K., Daiko H., Itano O., Yasunaga H., Kitagawa Y. Early postoperative non-steroidal anti-inflammatory drugs and anastomotic leakage after oesophagectomy // British Journal of Surgery. 2023. Vol. 110. № 2. P. 260–266. https://doi.org/10.1093/bjs/znac399
Rosa F., Alfieri S. Laparoscopic Gastrectomy for Locally Advanced Gastric Cancer // JAMA Surgery. 2022. Vol. 157. № 6. P. 545–546. https://doi.org/10.1001/jamasurg.2021.7582
Alkhathami, A. G., Altalbawy, F. M. A., Rizaev, J. A., Jeddoa, Z. M. A., & Jabir, M. S. (2025). An overview of lncRNA GAPLINC's role in human cancer growth and metastasis. Archives of Biochemistry and Biophysics, 110506.
Irgashev, K. N., & Rizaev, J. A. (2025). Optimization of clinical outcomes in the rehabilitation of patients with non-caries dental lesions manifesting as pathological abrasion. Medical Research Journal, 1(1), 146–151.
Shakhanova, S. S., Abdurakhmonov, J. A., & Rakhimov, N. M. (2023). Targeted therapy in the palliative treatment of platinum-resistant recurrent ovarian cancer complicated by ascites. The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research, 5(8), 1.
Rizaev, J. A., Rahimov, N. M., & Shakhanova, S. S. (2023). Prostate cancer morbidity and mortality among men in high-risk areas. Eurasian Medical Research Periodical, 18, 101–104.