КАЛЛА МИЯ ЖАРОҲАТЛАРИДА ҚОН ТОМИР ТЎРЛАРИ ВА ҚОРИНЧАЛАР ТИЗИМИНИ ЎРГАНИШ УСУЛЛАРИ
##article.subject##:
эпендимал қоплама, патоморфологик ўзгаришлар, гидроцефалия, хориоидал эпителий, субэпендимал шиш, морфометрик таҳлил##article.abstract##
Ушбу тадқиқотда қон томир ўрамалари ва қоринча эпендимасидаги патоморфологик ўзгаришлар аниқланди, уларнинг ифодаланиш даражаси БМЖ нинг шикастланишдан кейинги даврининг давомийлигига ва унинг оғирлигига қараб ўзгариб туради. Мақсад. Калла мия жароҳатларида томирли ўрамалар ва қоринчалар тизимидаги морфологик ўзгаришларнинг динамикасини таҳлил қилиш. Материаллар ва методлар. Тадқиқот Хоразм филиали Республика шошилинч тиббий ёрдам марказида даволанган ва ҳалок бўлган 15 та ўткир калла мия жароҳати ҳолатида клиник ҳужжатлар, КТ, МРТ маълумотлари ва патоморфологик таҳлиллар асосида олиб борилди. Натижалар. Эпидурал (5,6%), субдурал (33%) ва интравентрикуляр (31%) қон қуйилишлар қайд этилди. Эпендимал қоплам яхлитлигининг бузилиши, хориоидал эпителийнинг деструкцияси ва субэпендимал шиш турлича даражада кузатилди. Ўзгаришлар шикастланиш оғирлиги ва жароҳатдан кейинги муддатга боғлиқ равишда намоён бўлди. Хулоса. Калла мия жароҳатларида қон томир ўрамалари ва қоринчалар тизимининг морфологик ўзгаришларини баҳолаш ликвор айланиш тизимининг БМЖ патогенезидаги ўрнини чуқурроқ англашга ёрдам беради ва суд-тиббий амалиёт ҳамда клиник диагностика учун муҳим аҳамиятга эга.
Библиографические ссылки
1.Аkhriyev I.I., Islamov Sh.E., Kakharova Z.T., et al. Morphological characteristics of traumatic brain injury. Infection, Immunity and Pharmacology. 2020;(1):17–20. (in Uzb)
Giyasov Z.A., Makhsumkhanov K.A., Bakhriyev I.I., Islamov Sh.E. Retrospective forensic analysis of mortality dynamics in suicides. Forensic Medicine. 2022;8(4):37–46. (in Uzb)
3.Zudova A.I., Sukhorosova A.G., Solomatina L.V. Traumatic brain injury and neuroinflammation: a review of major biomarkers. Acta Biomedica Scientifica. 2020;5(5):60–67. doi:10.29413/ABS.2020-5.5.8(in Russ)
Karataeva L.A., Inoyatova Sh.Sh., Masharipov A.S. Pathomorphological changes of the brain in traumatic brain injuries. Modern Medicine: Current Issues. 2015;10–11(43):48–54. (in Uzb)
Koludarova E.M. Methodology of forensic medical diagnostics of diffuse axonal brain injury. Doctoral dissertation abstract. Moscow, 2024. 38 p. (in Russ)
Likhterman L.B., Potapov A.A., Klevno V.A., Kravchuk A.D., Okhlopkov V.A. Consequences of traumatic brain injury. Journal of Forensic Medicine. 2016 Dec;2(4):4–20. (in Russ)
Pigolkin Yu.I., Dubrovin I.A., Leonov S.V., Gornostayev D.V. Traumatic Brain Injury: Mechanogenesis, Morphology and Forensic Medical Assessment. Moscow; 2018. 248 p. (in Russ)
Romodanovsky P.O. Some aspects of diffuse axonal brain injury in head trauma. Forensic Medical Examination. 2013;56(3):18–20. (in Russ)
Ruziev Sh.I., Bakhriyev I.I., Nazirov S.N. The role of constitutional and morphological human types in pathology analysis and their significance in forensic medicine. Pediatrics. 2020;(1):167–173. (in Uzb)
Rizaev, J. A., Vohidov, E. R., & Nazarova, N. S. (2024). The importance of the clinical picture and development of the condition of periodont tissue diseases in pregnant women. Central Asian Journal of Medicine, 85–90.
Khazratov, A. I., Rizaev, J. A., & Ganiev, A. A. (2024). Epidemiological assessment of the incidence and mortality of oral cancer. Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences, 4(12), 99–103.
Shakhanova, S. S., & Rakhimov, N. M. (2025). The role of troponin and IL-6 in immunological assessment of sarcopenia in oncological patients. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 6(3), 1229–1233.
Makhammatkulovich, R. N., Shavkatovna, S. S., & Abdugofurovich, P. O. (2023). Primary multiple skin melanomas. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 4(3), 392–399.
Rizaev, J. A., Rahimov, N. M., & Shakhanova, S. S. (2023). Prostate cancer morbidity and mortality among men in high-risk areas. Eurasian Medical Research Periodical, 18, 101–104.
Rizaev, J. A., Rahimov, N. M., & Kadirov, X. X. (2023). Oncoepidemiological assessment of the incidence and mortality of prostate cancer for the period 2015–2020 in the cross section of the Republic of Uzbekistan and individual regions. Open Access Repository, 4(3), 1108–1113.
Albrecht J.S., Gardner R.C., Wiebe D., Bahorik A., Xia F., Yaffe K. Comparison groups matter in traumatic brain injury research: an example with dementia. //J Neurotrauma. – 2022. - №39(21-22). – Р. 1518-1523.
Budikayanti A., Gambaran Non Epileptiform, Dalam Syeban Z. Fakultas Kedokteran Universitas Indonesia. //Jakarta Badan Penerbit FK UI. – 2018. – Р. 93-107.
Centers for Disease Control and Prevention. Surveillance Report of Traumatic Brain Injury-related Deaths by Age Group, Sex, and Mechanism of Injury—United States, 2018 and 2019. Centers for Disease Control and Prevention, US Depart¬ment of Health and Human Services; 2022.