ПСИХИАТРИЯ ЁРДАМИГА КЕЧИКИБ МУРОЖААТ ҚИЛИШНИ КОМПЛЕКС БАҲОЛАШ: ИНДЕКСЛАШТИРИШ УСУЛИ АСОСИДА ТАҲЛИЛ
##article.subject##:
руҳий касаллик, кечикиб мурожаат қилиш, психиатрия, анъанавий усуллар, комплекс индекс, хатар гуруҳи, стигма, ахборот манбалари##article.abstract##
Ушбу мақолада руҳий касалликларга чалинган беморларнинг мутахассис – психиатрга кечикиб мурожаат қилиш ҳолатлари ва ушбу кечикишни баҳолашда комплекс индекслаштириш усулини қўллаш имкониятлари таҳлил қилинган. Тадқиқотда ишлаб чиқилган Комплекс баҳолаш индекси (КБИ) ёрдамида кечикишнинг клиник, ижтимоий, ахборот ва психологик омиллари тўплам асосида индивидуал хатар даражаси баҳоланди. Индекс тузилиши, баҳолаш шкаласи ва хатар гуруҳларига ажратиш механизми орқали кечикишнинг сабаблари тизимли равишда таҳлил қилинди. Олинган натижалар асосида КБИнинг клиник амалиётда скрининг, эрта прогноз ва индивидуал реабилитацияни ташкил этишдаги аҳамияти ёритилди.
Библиографические ссылки
Corrigan, P. W., & Watson, A. C. (2002). Understanding the impact of stigma on people with mental illness. World psychiatry, 1(1), 16.
Gureje, O., Nortje, G., Makanjuola, V., Oladeji, B. D., Seedat, S., & Jenkins, R. (2015). The role of global traditional and complementary systems of medicine in the treatment of mental health disorders. The Lancet Psychiatry, 2(2), 168-177.
Kessler R. C. et al. Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of DSM-IV disorders in the National Comorbidity Survey Replication //Archives of general psychiatry. – 2005. – Т. 62. – №. 6. – С. 593-602.
Khalilov, A. (2023). Folbinlik va xalq tabobatining zamonaviy tibbiyotga ta’siri [The impact of fortune-telling and folk medicine on modern medicine]. Tibbiyot va jamiyat, 4, 12–16. (In uzb)
Mamatqulov, B. M. (2022). Jamoat salomatligi va sog‘liqni saqlashni boshqarish [Public health and healthcare management]. Samarkand: SamDUTI Publishing. (In uzb)
Musabaev, N. M., & Rasulov, A. Z. (2023). Klinik psixiatriyada kechikib murojaat qilishning oqibatlari [Consequences of delayed referral in clinical psychiatry]. Tibbiyotda innovatsiyalar, 2, 21–26. (In uzb)
Patel, V., Chisholm, D., Parikh, R., Charlson, F. J., Degenhardt, L., Dua, T., ... & Whiteford, H. (2016). Addressing the burden of mental, neurological, and substance use disorders: key messages from Disease Control Priorities. The Lancet, 387(10028), 1672-1685.
Patel, V., Saxena, S., Lund, C., Thornicroft, G., Baingana, F., Bolton, P., ... & Unützer, J. (2018). The Lancet Commission on global mental health and sustainable development. The lancet, 392(10157), 1553-1598.
Rizaev, J. A., & Maxmudova, A. N. (2022). Bioetika zamonaviy madaniyatda indviduallikni himoya qilish shakli sifatida. Academic research in educational sciences, (2), 64-68.
Rizaev, J. A., Yesenevna, O. B., Kopbayeva, M. T., Kayumova, V. R., Rizaev, E. A., & Omarova, B. A. (2022). Physico-chemical parameters of mixed saliva and their correction in patients in the post-covid period. Cardiometry, (25), 1168-1173.
Rudnick, A., & Lundberg, E. (2012). The stress-vulnerability model of schizophrenia: A conceptual analysis and selective review. Current Psychiatry Reviews, 8(4), 337-341.
Turaev, Sh. M., & Abdurashidov, Q. A. (2020). Psixologiya va tibbiyotda diniy yondashuvlar [Religious approaches in psychology and medicine]. Tashkent: Tibbiyot Publishing. (In uzb)
