UMURTQA KANALINING DEGENERATIV STENOZINI DAVOLASHNING SHAXSIYLASHTIRILGAN ALGORITMLARI: KONSERVATIV TERAPIYADAN XIRURGIK DEKOMPRESSIYAGACHA
##article.subject##:
umurtqa kanalining degenerativ stenozi; shaxsiylashtirilgan davolash; konservativ terapiya; xirurgik dekompressiya; tazo a'zolar funksiyasining buzilishi; xavf omillari; miyelopatiya; urodinamik buzilishlar##article.abstract##
Umurtqa kanalining degenerativ stenozi (DKS) – surunkali miyelopatiya va nogironlikning yetakchi sababi bo‘lib, davolash strategiyalarini optimallashtirishni talab qiladi. Maqsad: DKS uchun shaxsiylashtirilgan davolash algoritmlarini ishlab chiqish, bemorlar tuzilmasi, xavf omillari va tazo a'zolar funksiyasining buzilishi (TAFB) tahliliga asoslanib.
Material va usullar. DKS bilan 62 bemorning ma'lumotlarini (n=250 kogortaning 25%) retrospektiv tahlili. Kompleks tekshirish nevrologik statusni (ASIA), urodinamik tekshiruvlarni (siydish oqimi, urodinamika, USP shkalasi) va neyrovizualizatsiyani (1,5 Tl MRT, KT-miyelografiya) o‘z ichiga oldi. Statistika: IBM SPSS 26.0 (tasvirlash statistikasi, Spearman korrelyatsiyasi, χ², Mann-Whitney, OR hisobi 95% DI bilan; p<0,05).
Natijalar. Hukmron topilmalar: ko‘krak darajasi shikastlanishlari (Th7–Th12 – 60%), aralash TAFB turi (58%) va stenoz >50% (82%). Og‘ir nogironlikning (mRS 4-5) xavf omillari: yoshi >50 yil
(OR=3,2; 95% DI 1,8–5,7), stenoz >70% (OR=4,1; 95% DI 2,3–7,3), siydishni ushlab qolish
(OR=5,6; 95% DI 3,1–10,2) va ko‘krak lokalizatsiyasi (OR=2,8; 95% DI 1,5–5,1). Konservativ terapiya stenoz <50% va yengil TAFB bilan samarali (68%). Xirurgik dekompressiya stenoz >50%, alomatlar progressiyasi va konservativ davolashning samarasizligi >3-6 oy uchun ko‘rsatilgan.
Xulosa. Stenoz darajasi, shikastlanish darajasi, TAFB turi va xavf omillarini hisobga olgan holda shaxsiy yondashuv DKS bemorlarini boshqarishni optimallashtiradi, nogironlik xavfini kamaytiradi va hayot sifatini yaxshilaydi.
Библиографические ссылки
Fehlings MG, Tetreault LA, Riew KD, et al. Degenerative cervical myelopathy: update on pathophysiology, diagnosis, and treatment. Spine (Phila Pa 1976). 2021;46(14):E879-E891.
World Health Organization. Neurological disorders: public health challenges. Geneva: WHO; 2020.
Tetreault L, Kopjar B, Nouri A, et al. Predictors of outcome in patients with degenerative cervical myelopathy undergoing surgical treatment: a prospective multicenter study. Global Spine J. 2020;10(1 Suppl):3S-15S.
Адамбаев З.И. Комплексная консервативная терапии больных со стенозом позвоночного канала поясничного отдела позвоночника. Meditsinskie novosti. 2019;(8):47–9.
Адамбаев З.И., Киличев ИА. Эффективность консервативной терапии у больных со стенозом позвоночного канала. Tibbiyotda yangi kun. 2019;2(26):84–9.
Nouri A, Tetreault L, Singh A, Karadimas SK, Fehlings MG. The impact of timing of surgical decompression on neurologic recovery and functional outcomes in patients with degenerative cervical myelopathy: a systematic review and meta-analysis. Neurosurgery. 2021;88(2):347- 355.
Amundsen T, Weber H, Lilleås F, Nordal HJ, Abdelnoor M, Magnaes B. Lumbar spinal stenosis: clinical and radiologic features. Spine (Phila Pa 1976). 1995;20(10):1178-1186.
Stucki G, Daltroy L, Liang MH, Lipson SJ, Fossel AH, Katz JN. Measurement properties of a self-administered outcome measure in lumbar spinal stenosis. Spine (Phila Pa 1976). 1996;21(7):796-803.
Abrams P, Cardozo L, Fall M, et al. The standardisation of terminology of lower urinary tract function: report from the Standardisation Sub-committee of the International Continence Society. Neurourol Urodyn. 2002;21(2):167-178.
Ghogawala Z, Martin B, Benzel EC, et al. Comparative effectiveness of ventral vs dorsal surgery for cervical spondylotic myelopathy. Neurosurgery. 2011;68(4):922-930.
Fehlings MG, Barry S, Kopjar B, et al. Anterior versus posterior surgical approaches to treat cervical spondylotic myelopathy: outcomes of the prospective multicenter AOSpine North America CSM study in 264 patients. Spine (Phila Pa 1976). 2013;38(26):2247-2255.
Wang MY, Cummock MD, Yu Y, Truong WH, Levi AD. An analysis of the differences in the acute hospitalization charges following minimally invasive versus open posterior lumbar interbody fusion. J Neurosurg Spine. 2010;12(6):694-699.
Cruz F, Herschorn S, Aliotta P, et al. Efficacy and safety of onabotulinumtoxinA in patients with urinary incontinence due to neurogenic detrusor overactivity: a meta-analysis of 3 clinical trials. Eur Urol. 2014;65(4):839-845.
Singh A, Tetreault L, Kalsi-Ryan S, Nouri A, Fehlings MG. Global prevalence and incidence of degenerative cervical myelopathy: a systematic review and meta-analysis. Global Spine J. 2014;4(5 Suppl):33S-42S.
Karpova A, Arun R, Nouri A, et al. The role of biomarkers in the diagnosis, prognosis, and management of degenerative cervical myelopathy: a systematic review. Global Spine J. 2021;11(1 Suppl):80S-92S.