MUDDATIDAN OLDIN TO'G'ILGAN CHAQALOQLARDA NAFAS TERAPIYASINING HOZIRGI ZAMON YO'NALISHLARI: PATOGENETIK MEXANIZMLARI, ASORATLARNING OLDINI OLISH CHORALARI VA TERAPEVTIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH (ADABITLAR SHARHI)

##article.authors##

  • MAXMUDOVA Ezoza Oybek qizi
  • USMANOVA Munira Fayzullaevna
  • KARDJAVOVA Gulnoza Abilqosimovna

##article.subject##:

muddatidan oldin tug'ilgan chaqaloqlar, nafas terapiyasi, mexanik ventilyatsiya, bronx-o’pka displaziyasi, muddatidan oldin tug'ilgan chaqaloqlarning retinopatiyasi, infeksiyalar, neyrorivojlanish buzilishlari, asoratlarning oldini olish

##article.abstract##

Maqsad: Mexanik ventilyatsiyadan keyin muddatidan oldin tug'ilgan chaqaloqlarning sog'lig'ini baholash va kofein sitrat  eritmasi yordamida ventilyatsiyadan keyingi asoratlarning oldini olish strategiyalarini ishlab chiqish. Materiallar va usullar. Tadqiqot Samarqand viloyat bolalar ko'p tarmoqli tibbiyot markazida, yangi tug'ilgan chaqaloqlar reanimatsiyasi bo'limida olib borilmoqda. Tadqiqotga erta neonatal davrda mexanik ventilyatsiya olayotgan 90 nafar muddatidan oldin tug'ilgan chaqaloqlar (homiladorlik yoshi 37 haftadan kam) kiritiladi.Muddatidan oldin tug'ilgan chaqaloqlar ko'pincha ularga nafas olishni qo'llab-quvvatlanishishga muhtoj. Bo’lishadi Biroq, mexanik ventilyatsiyadan uzoq vaqt foydalanish bronx-o’pka displaziyasi, muddatidan oldin tug'ilgan chaqaloqlarning retinopatiyasi, infeksiyalar va nerv rivojlanish buzilishlari kabi asoratlar havfi bilan bog'liq. Mexanik ventilyatsiya davomiyligi va sog'liq holati o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganish boshqaruv strategiyalarini optimallashtirishga va salbiy natijalarni kamaytirishga yordam beradi. Erta tug'ilgan chaqaloqlar yangi tug'ilgan chaqaloqlarning eng zaif toifasini tashkil qiladi, ular tug'ruqdan keyingi dastlabki davrda har tomonlama nafas olishni qo'llab-quvvatlashga muhtoj. Mexanik shamollatish (MV) hayotni saqlab qolishi mumkin, ammo uzoq vaqt davomida musbat havo yo'llari bosimiga duchor bo'lish bronx-o’pka displaziyasi, retinopatiya, infeksion asoratlar va neyrovegetativ disfunktsiya xavfini tug'diradi. Hozirgi o’tkazilayotgan tadqiqotlarga ko'ra [38], mexanik shamollatish o'tkaziladigan chaqaloqlarning 30% dan ortig'ida hayotning birinchi oylarida surunkali nafas olish etishmovchiligi va metabolik kasalliklar belgilari paydo bo'ladi. Ushbu asoratlarning oldini olishning istiqbolli usullaridan biri kofein sitrat eritmasidan foydalanish bo'lib, u apnoe holatlarini kamaytirish, ventilyatsiya-perfuziya nisbatlarini yaxshilash va mexanik shamollatish davomiyligini qisqartirishda samarali ekanligi isbotlangan. Erta tug'ilgan chaqaloqlarning mexanik shamollatishdan keyingi sog'lig'ini o'rganish va profilaktika terapiyasining samaradorligini baholash zamonaviy neonatologiyada dolzarb ilmiy va amaliy muammolar hisoblanadi.

Библиографические ссылки

Александрович Ю.С., Иванов Д.О., Пшениснов К.В. Сердечно-легочная реанимация новорожденного в родильном зале. Педиатр.2019;10:4:5-16. Aleksandrovich YuS, Ivanov DO, Pshenisnov KV. Cardiopulmonary resuscitation of neonate at delivery room. Pediatr. 2019;10(4):5-16. (In Russ.). https://doi.org/10.17816/PED1045-16

Балашова Е. Н., Ионов О. В.,. Киртбая А. Р [и др.] Особенности дыхательных и сердечно-сосудистых нарушений у недоношенных детей, рожденных у матерей с врастанием плаценты / // Акушерство и гинекология. - 2021. - № 5. - С. 85-93.

Дальжинова, С. Б. Выбор метода неинвазивной респираторной поддержки при дыхательной недостаточности у недоношенных: дис. ... канд. мед. наук: 14.01.20 новорожденных / С. Б. Дальжинова. - СПб, 2021. - 108 с.

Дюмин И. И., Балакирева Е. А., Ярошевич Е. А. [и др.] Факторы риска прогрессирования ретинопатии недоношенных у детей с экстремально низкой массой тела при рождении / // Российский педиатрический журнал. - 2021. - Т. 24. -№ 3. - С. 181-186.

Киртбая А. Р., Ионов О. В., Балашова Е. Н. [и др.] Факторы риска развития внутрижелудочковых кровоизлияний у недоношенных детей: результаты одноцентрового исследования / // Неонатология: новости, мнения, обучение. - 2024. - Т. 12. - № 2. - С. 8-19.

Завьялов О. В., Пасечник И. Н., Игнатко И. В., Бабаев Б. Д. Целенаправленная двухфазная неинвазивная вентеляция легких в неонатальном реанимационном отделении: катамнестическая оценка респираторной тактики и перинатальных исходов недоношенных детей / // Врач. - 2023. - Т. 34. -№ 8. - С. 11-16.

Иванашкин, А. Сочетанная высокочастотная струйная вентиляция легких при лечении острого респираторного дистресс-синдрома у детей с онкогематологическими заболеваниями: дис. ... канд. мед. наук: 3.1.12 / А. Иванашкин. - М., 2023. - 123 с.

Ионов, О. В. Современные технологии интенсивной терапии в снижении летальности и инвалидизирующих осложнений у недоношенных новорожденных : дис. ... докт. мед. наук : 14.01.08 / О. В. Ионов. - 2020. - 248 с.

Иранпур Р., Арманян А. М., Абеди А. Р., Фараджзадеган З. Высокочастотная осцилляторная вентиляция через нос (ВЧООН) в сравнении с постоянным положительным давлением в дыхательных путях через нос (ППДДП) в качестве начальной терапии респираторного дистресс-синдрома (РДС) у недоношенных и почти доношенных младенцев. BMJ Paediatr Open. (2019) 3:e000443. doi: 10.1136/bmjpo-2019-000443

Ли Ю., Вэй Ц., Чжао Д., Мо Ю., Яо Л., Ли Л. и др. Неинвазивная высокочастотная осцилляторная вентиляция у недоношенных детей после экстубации: рандомизированное контролируемое исследование. J Int Med Res. (2021) 49:300060520984915.

Линхоева С.Б., Александрович Ю. С., Пшениснов К. В. [и др.] Выбор режима неинвазивной респираторной поддержки у недоношенных новорожденных в родильном зале / // Анестезиология и реаниматология. - 2020. - № 2. - С. 65.

Любименко, В. А. Высокочастотная искусственная вентиляция легких в неонатологии / В. А. Любименко, А. В. Мостовой, С. Л. Иванов. - М., 2002. -126 с.

Мостовой А. В., Межинский С. С.,. Карпова А. Л [и др.] Искусственная вентиляция легких с целевым дыхательным объемом у новорожденных и детей раннего возраста с различными заболеваниями легких: протокол подготовки дыхательного аппарата и управления параметрами вентиляции : (обзор) / // Педиатрия им. Г.Н. Сперанского. - 2022. - Т. 101. - № 1. - С. 148-154.

Никонец А. Д., Балашова Е. Н., Ионов О. В. [и др.] Профилактика дыхательных нарушений у поздних недоношенных детей, рожденных у матерей с врастанием плаценты / // Акушерство и гинекология. - 2024. - № 1. - С. 90-100.

Сарыева, О. П. Внутрижелудочковые кровоизлияния у глубоконедоношенных новорожденных: предикторы развития: (обзор) / О. П. Сарыева, Е. В. Проценко, Л. В. Кулида // Российский вестник перинатологии и педиатрии. - 2022. - Т. 67. - № 3. - С. 11-17

Суханова, Е. И. Снижение психоэмоционального стресса матерей недоношенных детей и профилактика нарушений взаимодействия с младенцем в отделении реанимации и интенсивной терапии новорожденных / Е. И. Суханова // Неонатология: новости, мнения, обучение. - 2024. - Т. 12. - № 2. - С. 94-98.

Трапезникова А. Ю., Петрова Н. А., Образцова Г. И. [и др.] Эпизоды апноэ и периодического дыхания у недоношенных детей с БЛД-ассоциированной легочной гипертензией / // Российский вестник перинатологии и педиатрии. - 2022. - Т. 67. - № 2. - С. 94-99.

Трапезникова А. Ю., Петрова Н. А., Образцова Г. И. [и др.] Нарушения дыхания во сне и БЛД-ассоциированная легочная гипертензия у недоношенных детей: (обзор) / // Вопросы гинекологии, акушерства и перинатологии. - 2021. - Т. 20. - № 6. - С. 135-142.

American Academy of Pediatrics. Neonatal Resuscitation Program (NRP), 8-е издание, 2020 (с обновлением AHA 2025).

American Academy of Pediatrics. Neonatal Resuscitation Program (NRP), 8-е издание, 2020 (с обновлением AHA 2025).

Biniwale M, Wertheimer F. Decrease in delivery room intubation rates after use of nasal intermittent positive pressure ventilation in the delivery room for resuscitation of very low birth weight infants. Resuscitation. 2017;116:33-38. https://doi.org/10.1016/j.resuscitation.2017.05.004

Cimino C. M., Saporito A. N., Vitaliti G. [et al.]N-BiPAP vs n-CPAP in term neonate with respiratory distress syndrome / // Early Human Development. - 2020. -Vol. 142. - P. 104965.

Chan K.Y.Y., et al. “Respiratory Support of the Preterm Neonate: Lessons About Ventilation-Induced Brain Injury.” Frontiers in Neurology, 2020.

European Consensus Guidelines on the Management of Respiratory Distress Syndrome – 2022 Update.

Fischer HS, Bührer C. Avoiding endotracheal ventilation to prevent bronchopulmonary dysplasia: a meta-analysis. Pediatrics. 2013;132(5):1351-1360. https://doi.org/10.1542/peds.2013-1880

Jobe A.H., Bancalari E. Bronchopulmonary Dysplasia // American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. – 2001.

Hilgendorff A. et al. Chronic Lung Disease in the Preterm Infant. Lessons Learned from the Animal Models. — 2014.

Hellström A. et al. Retinopathy of prematurity // The Lancet. – 2013.

Kaltsogianni O., et al. “Neonatal Respiratory Support Strategies—Short and Long-Term Outcomes.” Frontiers in Pediatrics, 2023.

Lavizzari A., et al. “State of the Art on Neonatal Noninvasive Respiratory Support.” Pediatric Pulmonology, 2023.

Lee B. K., Shin S. H., Jung Y. H. [et al.] Comparison of NIV-NAVA and NCPAP in facilitating extubation for very preterm infants / // BMC Pediatrics. - 2019. - Vol. 19. - № 1. - P. 298.

Manley B.J. “Non-invasive Versus Invasive Respiratory Support in Preterm Infants.” Paediatric Respiratory Reviews, 2024.

Perrone S. et al. Oxidative Stress and Antioxidant Strategies in Newborns // Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine. – 2013.

Saugstad/ O.D./Oxygen therapy of the newborn from molecular understanding to clinical practice2018, Pediatric Research //https://doi.org/10.1038/S41390-018-0176-8

Schmidt B. Long-Term Effects of Caffeine Therapy for Apnea of Prematurity // NEJM.World Health Organization (WHO). Preterm birth. Fact sheets, 2023.

Schmölzer GM, Kumar M, Pilchler G, Aziz K, O’Reilly M, Cheung PY. Non-invasive versus invasive respiratory support in preterm infants at birth: systematic review and meta-analysis. British medical journal. 2013;347:5980. https://doi.org/10.1136/bmj.f5980 9.

Schmidt B. et al. Caffeine Therapy for Apnea of Prematurity // New England Journal of Medicine. – 2006.

Schmidt B. et al. Survival Without Disability to Age 5 Years After Neonatal Caffeine Therapy for Apnea of Prematurity // JAMA. – 2012.

Tana M., et al. “Respiratory Management of the Preterm Infant: Supporting the Transition from the Fetus to the Neonate.” Frontiers in Pediatrics, 2023. PMCID: PMC10047523.

WHO Recommendations for Care of the Preterm or Low-Birth-Weight Infant. – 2023.

World Health Organization. “Recommendations on the Care of Preterm or Low-Birth-Weight Infants.” Geneva: WHO, 2023.

World Health Organization. “Recommendations on the Care of Preterm or Low-Birth-Weight Infants.” Geneva: WHO, 2023.

World Health Organization (WHO). Preterm birth. Fact sheets, 2023.

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-19