ЗАМОНАВИЙ ОТОРИНОЛАРИНГОЛОГИЯДА СЕНСОНЕВРАЛ ҚАТТИҚҚУЛОҚЛИК: ТЕНДЕНЦИЯЛАР ВА АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ

##article.authors##

  • ЛУТФУЛЛАЕВ Ғайрат Умриллоевич
  • КОБИЛОВА Шаходат Шокировна
  • МАЮСУПОВА Бибифотима Мухамадсобирзода

##article.subject##:

сенсоневрал қаттиққулоқлик, саноат шовыини, аудиометрия, мобил аудиометрия, раыамли технологиялар, профилактика, реабилитация

##article.abstract##

Сенсоневрал қаттиққулоқлик эшитиш анализаторининг энг кенг тарқалган патологияларидан бири бўлиб, замонавий жамиятда муҳим тиббий-ижтимоий муаммолардан ҳисобланади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, дунёда 1,5 миллиарддан ортиқ инсон турли даражадаги эшитиш бузилишларига эга. Уларнинг катта қисми ишлаб чиқариш шовқини таъсири, ёшга боғлиқ ўзгаришлар ва бошқа омиллар билан боғлиқ. Ушбу мақоланинг мақсади сенсоневрал қаттиққулоқликнинг тарқалиши, хавф омиллари, патогенетик механизмлари ҳамда профилактика, диагностика ва реабилитациянинг замонавий ёндашувларини таҳлил қилишдан иборат. Мақолада охирги йилларда чоп этилган маҳаллий ва хорижий илмий манбалар таҳлил қилинди. Шунингдек, эшитиш бузилишларининг эпидемиологияси, ишлаб чиқариш шовқини таъсири, нейросенсор ва нейроэндокрин механизмлар ҳамда эшитишни эрта аниқлашда рақамли технологияларни қўллаш имкониятлари кўриб чиқилди. Мобил аудиометрия ва тиббий мобил иловаларни қўллаш эшитишни скрининг қилиш ва эшитиш функциясини мониторинг қилишда истиқболли усуллардан бири ҳисобланади. Замонавий рақамли технологияларни жорий этиш сенсоневрал қаттиққулокликни эрта аниқлаш ва реабилитация самарадорлигини оширишга хизмат қилади.

Библиографические ссылки

Abdullaev, U.P. Improving treatment methods for sensorineural hearing loss of various aetiologies: abstract of a PhD thesis – Tashkent, 2025. – 58 pp.

Amonov A.Sh. A comprehensive approach to the surgical treatment of sensorineural hearing loss in children: abstract of PhD thesis – Tashkent, 2018. – 38 pp.

Amonov A.Sh. Improving the clinical and radiological diagnosis and surgical treatment of sensorineural hearing loss: abstract of a thesis … Doctor of Medical Sciences (DSc) – Tashkent, 2021. – 52 pp.

Ibragimova A.U. Factors contributing to sensorineural hearing loss in young children following aminoglycoside exposure: abstract of doctoral thesis … PhD – Tashkent, 2023. – 51 pp.

Ismadiyarova Z.D. Occupational hygiene in the mining industry, treatment of cerebral changes in occupational cochlear neuritis, and development of preventive measures: Abstract of PhD thesis – Tashkent, 2018. – 58 pp.

Karimova M.M. Comprehensive diagnosis and treatment of sensorineural hearing loss in children against a background of cytomegalovirus and toxoplasmosis: abstract of PhD thesis – Samarkand, 2025. – 66 pp.

. Raupova K.M. Improving the diagnosis and treatment of sensorineural hearing loss caused by noise and vibration: abstract of PhD thesis … Doctor of Philosophy (PhD) – Samarkand, 2025. – 45 pp.

Khaydarova G.S. Development of diagnostic criteria and rehabilitation methods for children with sensorineural hearing loss: abstract of a doctoral thesis … Doctor of Medical Sciences (DSc) – Tashkent, 2016. – 73 pp.

Blazer DG. Hearing Loss: The Silent Risk for Psychiatric Disorders in Late Life. Clin Geriatr Med. 2020 May;36(2):201-209. doi: 10.1016/j.cger.2019.11.002. PMID: 32222296.

Brown CS, Emmett SD, Robler SK, Tucci DL. Global Hearing Loss Prevention. Otolaryngol Clin North Am. 2018 Jun;51(3):575-592. doi: 10.1016/j.otc.2018.01.006. Epub 7 March 2018. PMID: 29525388.

Chen H, Shi L, Liu L, Yin S, Aiken S, Wang J. Noise-induced Cochlear Synaptopathy and Signal Processing Disorders. Neuroscience. 21 May 2019;407:41-52. doi: 10.1016/j.neuroscience.2018.09.026. Epub 27 September 2018. PMID: 30267832.

De Rosa MA, Bernardi MT, Kleppe S, Walz K. Hearing Loss: Genetic Testing, Current Advances and the Situation in Latin America. Genes (Basel). 29 January 2024;15(2):178. doi: 10.3390/genes15020178. PMID: 38397168; PMCID: PMC10888486.

Di Stadio A, Hamiter MJ, Roccamatisi D, Lalwani AK. Hearing Loss and Alzheimer’s Disease. Curr Top Behav Neurosci. 2025;69:129-147. doi: 10.1007/7854_2024_526. Erratum in: Curr Top Behav Neurosci. 2025;69:C3. doi: 10.1007/7854_2025_577. Erratum in: Curr Top Behav Neurosci. 2025;69:C3. doi: 10.1007/978-3-031-84920-6_577. PMID: 39436630.

Gustafson SJ, Corbin NE. Pediatric Hearing Loss Guidelines and Consensus Statements-Where Do We Stand? Otolaryngol Clin North Am. 2021 Dec;54(6):1129-1142. doi: 10.1016/j.otc.2021.07.003. Epub 2021 Sep 15. PMID: 34535279.

Lv X, Yang C, Li X, Liu Y, Yang Y, Jin T, Chen Z, Jia J, Wang M, Li L. Ferroptosis and hearing loss: from molecular mechanisms to therapeutic interventions. J Enzyme Inhib Med Chem. 2025 Dec;40(1):2468853. doi: 10.1080/14756366.2025.2468853. Epub 2025 Feb 24. PMID: 39992186; PMCID: PMC11852237.

Pan X, Li Y, Huang P, Staecker H, He M. Extracellular vesicles for developing targeted hearing loss therapy. J Control Release. 2024 Feb;366:460-478. doi: 10.1016/j.jconrel.2023.12.050. Epub 2024 Jan 11. PMID: 38182057.

Roesch S, O'Sullivan A, Zimmermann G, Mair A, Lipuš C, Mayr JA, Wortmann SB, Rasp G. Mitochondrial Disease and Hearing Loss in Children: A Systematic Review. Laryngoscope. 2022 Dec;132(12):2459-2472. doi: 10.1002/lary.30067. Epub 2022 Feb 21. PMID: 35188226; PMCID: PMC9790539.

Samocha-Bonet D, Wu B, Ryugo DK. Diabetes mellitus and hearing loss: A review. Ageing Res Rev. 2021 Nov;71:101423. doi: 10.1016/j.arr.2021.101423. Epub 2021 Aug 9. PMID: 34384902.

Shapiro SB, Noij KS, Naples JG, Samy RN. Hearing Loss and Tinnitus. Med Clin North Am. 2021 Sep;105(5):799-811. doi: 10.1016/j.mcna.2021.05.003. Epub 2021 Jul 12. PMID: 34391534.

Taher T, Wu F. Hearing Loss: Unmet Needs in a Digital Age. Prim Care. 2025 Mar;52(1):71-85. doi: 10.1016/j.pop.2024.09.009. Epub 2025 Jan 3. PMID: 39939092.

Tsai Do BS, Bush ML, Weinreich HM, Schwartz SR, Anne S, Adunka OF, Bender K, Bold KM, Brenner MJ, Hashmi AZ, Keenan TA, Kim AH, Moore DJ, Nieman CL, Palmer CV, Ross EJ, Steenerson KK, Zhan KY, Reyes J, Dhepyasuwan N. Clinical Practice Guideline: Age-Related Hearing Loss. Otolaryngol Head Neck Surg. 2024 May;170 Suppl 2:S1-S54. doi: 10.1002/ohn.750. PMID: 38687845.

Polatova Djamila , Madaminov Ahmad, Raximov Nodir . Significance of expression PD-L1 and p53 proteins in human papillomavirus-associated oropharyngeal squamous cell carcinoma// Journal of Biomedicine and Practice. 2022, vol . 7, issue 4, pp . 144-151

Abdurakhmonov F. R., Rakhimov N. M., Abdurakhmonova F. F. Special choices for the treatment of complications of the soft tissue injuries of the facial region //The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research. – 2023. – Т. 5. – №. 10. – С. 24-26.

Imamov O. S., Rizaev J. A., Toxtayev G. S. A SURVEY OF BULLOUS DISEASES CLINICOEPIDEMIOLOGICAL CHARACTERISTICS //Central Asian Journal of Medicine. – 2025. – №. 2. – С. 65-70.

Alimdjanovich R. J., Ugli T. N. K. CLINICAL AND ANATOMICAL FEATURES OF NASAL DEFORMITY IN PATIENTS WITH UNILATERAL CLEFT LIP AND PALATE AFTER CHEILOPLASTY //The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research. – 2023. – Т. 5. – №. 08. – С. 13-22.

Фаттаева Д., Ризаев Ж., Рахимова Д. ОСОБЕННОСТИ КЛИНИЧЕСКОГО ТЕЧЕНИЯ ХРОНИЧЕСКОГО ГАЙМОРИТА ПРИ БРОНХО-ЛЕГОЧНОЙ ПАТОЛОГИИ //SCIENTIFIC IDEAS OF YOUNG SCIENTISTS. – 2021. – С. 28.

Загрузки

##submissions.published##

2026-08-04