БИРЛАМЧИ БОШ ОҒРИҚЛАРИ ПАТОГЕНЕЗИДА НЕЙРОТРОФИК ОМИЛЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
бош оғриғи, мигрень, зўриқиш бош оғриғи, патогенез, нейротрофик омил, гормон, БДНФ, оғриқ##article.abstract##
Цефалгия - оғриқли ва организм ўз нормал фаолиятини амалга оширишга тўсқинлик қиладиган жараён бўлиб, Глобал миқёсда катта ёшли аҳоли орасида (клиник белгилари охирги бир йил давомида энг камида 1 маротаба кузатилган) бош оғриғининг тарқалиши таҳминан 50 % га тенг. Маълумки, мавжуд бўган барча бош оғриқлари иккита катта гуруҳга бўлиб ўрганилади: бирламчи БО ва иккиламчи БО. Бирламчи бош оғриқлари, хусусан, мигрень ва зўриқиш бош оғриғи кўп тарқалганлиги ва муҳим ижтимоий-иқтисодий зарарига қарамай, уларнинг патофизиологияси тўлиқ ўрганилмаган. Узоқ йиллар давомида мигрень симптомларининг пайдо бўлишини қон томирлар тонуси ўзгариши билан боғлиқ деб ҳисобланган, кейинчалик эса мигреньдаги оғриқ фазасининг механизми тригеминоваскуляр (ТВТ) тизим фаоллашуви ва оғриқ нейропептидлари билан боғлиқ эканлигини кўрсатувчи бир қанча илмий изланишлар олиб борилган. Ҳозирги замонавий неврологияда эса нейтрофик омиллларнинг оғриқ пайдо бўлиш жараёнида иштироки ўрганилмоқда. Ушбу мақоламизда бош мия нейротрофик омили (БДНФ)нинг бирламчи цефалгиялар келиб чиқиш патогенезидаги аҳамиятини кўриб чиқамиз.
Библиографические ссылки
Первичные головные боли: диагностика и лечение. Методические рекомендации.– В.В. Осипова. – Москва – 2017. – 27 с.;
ВОЗ, апрель, 2016г., https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/headache-disorders;
Гафуров Б.Г. Мигрень: Методич. реком. – 2009. - С. 6.;
Г.Р.Табеева “Головная боль” руководство для врачей, 2е изд.,пере-раб.доп.- ГЭОТАР медиа, 2018г., 29 стр.;
Ибадуллаев З.Р. Асаб касалликлари. – Тошкент, 2014. - С. 863.;
Вейн А.М. Головная боль: классификация, клиника, диагностика, лечение / А.М. Вейн, О.А. Колосова, Н.А. Яковлев и др. — М., 1994. — 286 с;
Мищенко Т.С. Современные подходы к фармакотерапии мигрени / Т.С. Мищенко, В.Н. Мищенко // Междунар. неврол. журнал. — 2015. — № 1 (71). — С. 90-98.;
Осипова В.В. Первичные головные боли: диагностика, клиника, терапия. Практическое руководство / В.В. Осипова, Г.Р. Табеева. — М.: Медицинское информационное агентство, 2014. — 336 с;
Сергеев А.В. Центральная нейрональная гипервозбудимость — предиспозиция к мигрени / А.В. Сергеев, Г.Р. Табеева, Ю.Э. Азимова // Рос. журн. боли. — 2010. — № 2. — С. 3-8.;
Снопкова Е.В. Анализ клинико-психологических и нейрофизиологических особенностей мигрени у пациентов старшей возрастной группы / Е.В. Снопкова, А.В. Сергеев, В.В. Осипова // Рос. журн. боли. — 2012. — № 1. — С. 44.;
Goadsby P.J. Pathophysiology of Migraine: A disease of the Brain // Headache / Goadsby P.J., Silberstein S.D. (eds). — Butterworth-Heinemann, 1997. — P. 5-25.;
Wei E.P. Calcitonin gene-related peptide mediates nitroglicerine and sodium nitroprusside vasodilatation in feline cerebral arterioles / E.P. Wei, M.A. Moskowitz, P. Boccalini et al. // Circ. Res. — 1992. — 70. — 1313. ];
13. Neurotrophins and Migraine, L.B. Martins, A.L. Teixeira, R.B. Domingues, Universidade Federal de Minas Gerais, Belo Horizonte, Minas Gerais, 2017, Elsevier, Vitamins and Hormones, Volume 104;
Leone M, Bussone G (2009) Pathophysiology of trigeminalautonomic cephalalgias. Lancet Neurol 8(8):755–764;
Lipsky RH, Marini AM (2007) Brain-derived neurotrophic factorin neuronal survival and behavior-related plasticity. Ann N Y Acad Sci 1122:130–143;
R.C. Malenka, M.F. Bear, LTP and LTD: an embarrassment of riches, Neuron, 44 (2004), pp. 5-21;
Thompson SW, Bennett DL, Kerr BJ, Bradbury EJ, McMahonSB (1999) Brain-derived neurotrophic factor is an endogenous modulator of nociceptive responses in the spinal cord. Proc Natl Acad Sci USA 96(14):7714–7718;
Buldyrev I, Tanner NM, Hsieh HY, Dodd EG, Nguyen LT,Balkowiec A (2006) Calcitonin gene-related peptide enhances release of native brain-derived neurotrophic factor from trigeminal ganglion neurons. J Neurochem 99(5):1338–1350];
Balkowiec-Iskra E, Vermehren-Schmaedick A, Balkowiec A(2011) Tumor necrosis factor-alpha increases brain-derived neurotrophic factor expression in trigeminal ganglion neurons in an activity-dependent manner. Neuroscience 180:322–333;
A.L. Allen, K.E. McCarson Estrogen increases nociception-evoked brain-derived neurotrophic factor gene expression in the female rat Neuroendocrinology, 81 (2005), pp. 193 199;
Luciana CadoreStefaniacIraci Lucena da SilvaTorresabcIzabel Cristina Custodiode SouzaacJoanna RipollRoziskyacFelipeFregnidefWolneiCaumoabc, BDNF как модификатор эффекта для гендерных эффектов на пороги боли в здоровых предметах, Neuroscience Letters, Volume 514, Issue 1, 11 April 2012, Pages 62-66;
S.D. Kuipers, C.R. Bramham, Brain-derived neurotrophic factor mechanisms and function in adult synaptic plasticity: new insights and implications for therapy, Curr. Opin. Drug Discov. Devel., 9 (2006), pp. 580-586;
K. Martinowich, H. Manji, B. Lu, New insights into BDNF function in depression and anxiety, Nat. Neurosci., 10 (2007), pp. 1089-1093.