ЎН ИККИ БАРМОҚ ИЧАК СТРЕСС МОНОАМИНЛАРИ ТУТУВЧИ ТУЗИЛМАЛАРИНИНГ ЭКСПЕРИМЕНТАЛ ТЕРМИК ЖАРОҲАТ ШАРОИТИДАГИ МОРФОЛОГИЯСИ
##article.subject##:
ўн икки бармоқ ичак, термик жароҳат, люминесцент микроскопия, моноамин тутувчи тузилмалари##article.abstract##
Мақсад. Экспериментал куйиш жароҳатида ўн икки бармоқ ичак стресс моноаминлари тутувчи тузилмаларининг морфологиясини ўрганиш.
Материал ва усуллар. Тадқиқотлар 16 та қуёнларда олиб борилди. Улардан 4 таси назорат гуруҳини ташкил қилди. 12 та қуёнда куйиш жароҳати моделлаштирилди. Олинган морфологик материалнинг дастлабки бўлакчалари криостатда музлатилиб улардан гистотопографик кесмалар тайёрланди ва уларга В.Н. Швалев ва Н.И.Жучкова услубида глиоксил кислотасининг эритмаси билан ишлов берилди. Глиоксил кислотаси билан ишлов берилган кесмалар люминесцент микроскопда ўрганилди ва расмга олинди.
Наnижалар. Люминесцент-гистохимик услубда ўн икки бармоқ ичакнинг флюоресценцияланувчи стресс моноаминлар (катехоламинлар ва серотонин) тутувчи тузилмаларининг морфологияси экспериментал термик жароҳат шароитида ўрганилган. Бунда адренергик нерв толаларининг варикоз ўзгаришлари ва ўн икки бармоқ ичак диффуз эндокрин аппаратининг очиқ типдаги эндокриноцитлари цитоплазмасида катехоламинлар ва серотониннинг миқдорий нисбати ўзгариши аникланган.
Хулоса. Тажрибадаги термик жароҳатда ўн икки бармоқ ичакнинг қон томирлари деворида ва шиллиқ пардаси эпителияси таркибидаги стресс моноаминларини тутувчи тузилмаларида морфологик ва люминесцент-гистохимик ўзгаришлар кузатилади. Бу эса ўн икки бармоқ ичак функционал фаолиятининг издан чиқишига ва унда патологик ўзгаришлар пайдо бўлишига олиб келган.
Библиографические ссылки
Глуткин А.В., Чилимцев А.М., Способ моделирования глубокоготермического ожога у крысят. Материалы научно-практ. интернет-конф.Минск: БГМУ.2012:136-140. [Glutkin A.V., Chilimtsev A.M., Sposob modelirovaniya glubokogotermicheskogo ozhoga u krysyat. Materialy nauchno-prakt. internet-konf. Minsk: BGMU.2012:136-140. In Russian]
Рыбаков А.Г, Иванов Н.М. Состояние адренергической и холинергической иннервации желудка при язвенной болезни. Морфология. 2006;2:129. [Rybakov A.G, Ivanov N.M. Sostoyanie adrenergicheskoy i kholinergicheskoy innervatsii zheludka pri yazvennoy bolezni. Morfologiya. 2006;2:129. In Russian]
Шустова Т.И., Юрков А.Ю., Самотокин М.Б. Адренергическая и холинергическая иннервация глоточной миндалины у детей с хроническим аденоидитом. Морфология. 2016(2):16-20. [Shustova T.I., Yurkov A.Yu., Samotokin M.B. Adrenergicheskaya i kholinergicheskaya innervatsiya glotochnoy mindaliny u detey s khronicheskim adenoiditom. Morfologiya. 2016(2):16-20. In Russian]
Яглов В.В.Актуальные проблемы биологии диффузной эндокринной системы // Архив .анатом. гист. и эмбриол. 1989 (1):14-29. [Yaglov V.V. Aktual'nye problemy biologii diffuznoy endokrinnoy sistemy. Arkhiv .anatom. gist. i embriol. 1989 (1):14-29. In Russian]
Damon D.H., Teriele J.A., Marko S.B. Vascular-derived artemin: a determinant of vascular sympathetic innervation? Am JPhysiol Heart Circ Physiol., 2007. Jul; 293(1):H266-73.
Fayazov A., Akhmedov A., Mirzakulov A, Nabiev A. Prediction of Development of Acute Gastroduodenal Complications in Patients With Severe Burns// Burn Care and Prevention (2021) 3: Р.99-106
Pan L., Tang J., Liu H., Cheng B. Sympathetic nerves: How do they affect angiogenesis, particularly during wound healing of soft tissues? Clin HemorheolMicrocirc., 2016;62(2):181-91.
Hondermarck H., Jobling P. The Sympathetic Nervous System Drives Tumor Angiogenesis. TrendsCancer.,2018. Feb; 4(2):93-94.
Rizaev J. A., Khazratov A. I., Iordanishvili A. K. Morphofunctional characteristics of the mucous membrane of the masticatory apparatus in experimental carcinogenesis //Russian Journal of Dentistry. – 2021. – Т. 25. – №. 3. – С. 225-231.
РАХМАНОВ Х. А., ИСЛАМОВ Ш. Э., РАХИМОВ Н. М. КЛИНИКО-МОРФОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА РАКА ПРЕДСТАТЕЛЬНОЙ ЖЕЛЕЗЫ //ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ. – 2022. – Т. 7. – №. 2.