BOLALARDA NOGIRONLIKNING TIBBIY-IJTIMOIY ASPEKTLARI
##article.subject##:
bolalar nogironligi, tibbiy-ijtimoiy yordam, reabilitatsiya, profilaktika##article.abstract##
Maqola sharhi bolalar salomatligi holati, bolalikdan nogironlik, nogiron bolalar va nogironlarga tibbiy-ijtimoiy yordam ko'rsatishga oid ilmiy adabiyotlar va huquqiy hujjatlarni tahlil qilishga bag'ishlangan. Maqolada nogironlikning asosiy sabablari, xavf omillari, bolalar salomatligini muhofaza qilish tizimining asosiy muammolari bo'lgan bolalar nogironligining oldini olish choralari ko'rsatilgan. Ta'riflar berilgan va nogironlikka olib keladigan irsiy kasalliklarni erta aniqlash va oldini olishning eng samarali chora-tadbirlaridan biri sifatida kam uchraydigan kasalliklar reestri, shuningdek, neonatal skrining vazifalari tavsiflangan. Funktsionallik, nogironlik va salomatlikning xalqaro tasnifining mohiyati tasvirlangan va ochib berilgan. Nogiron bolalarda qo'llaniladigan turli xil reabilitatsiya dasturlarini joriy etish natijalari keltirilgan. Imkoniyati cheklangan bolalarga tibbiy- ijtimoiy yordam ko‘rsatishni yaxshilash bo‘yicha chora-tadbirlarning asosiy yo‘nalishlari bayon etilgan.
Библиографические ссылки
Альбицкий В.Ю., Устинова Н.В., Зелинская Д.И. Основы социальной педиатрии: монография / под общ. ред. В.Ю. Альбицкого. М.; ПедиатрЪ, 2021. 416 с. ISBN 978-5- 6042576-1-6.
Андреева Л.П., Кулешов Н.П., Мутовин Г.Р. и др. Наследственные и врожденные болезни: вклад в детскую заболеваемость и инвалидность, подходы к профилактике. Педиатрия. 2007; 86(3): 8–14. https://pediatriajournal.ru/archive?show=270§ion=1435
Баранов А.А., Альбицкий В.Ю., Зелинская Д.И., Терлецкая Р.Н. Инвалидность детского населения России. М.: Центр развития межсекторальных программ, 2008. 240 с. ISBN 978-5-91567-001-2.
Баранов А.А., Альбицкий В.Ю., Намазова-Баранова Л.С. и др. Состояние здоровья детей современной России. Серия «Социальная педиатрия», выпуск 21. М.: ПедиатрЪ, 2020. 116 с. https://doi.org/10.17816/KMJ2018-698
Баранов А.А., Намазова-Баранова Л.С., Гундобина О.С. и др. Ведение детей с болезнью Гоше. Современные клинические рекомендации. Педиатрическая фармакология. 2016; 13(3): 244–250. https://doi.org/10.15690/pf.v13i3.1574
Баранов А.А., Намазова-Баранова Л.С., Терлецкая Р.Н. и др. Некоторые факторы риска формирования инвалидности у детей. Медико-социальная экспертиза и реабилитация. 2017; 20(2): 60–64. http://dx.doi.org/10.18821/1560-9537-2017-20-2-60-64
Барашнев Ю.И. Перинатальная неврология. М.: Триада-Х, 2011. 676 c. ISBN 978- 5-8249-0042-6.
Батышева Т.Т., Быкова О.В., Платонова А.Н. и др. Перинатальные факторы риска детской неврологической инвалидности и способы их коррекции. Фарматека. 2014; 1: 81–86. https://pharmateca.ru/ru/archive/article/13010
Богомильский М.Р., Рахманова И.В., Матроскин А.Г. и др. Профилактика инвалидизации недоношенных детей в оториноларингологии. Российский вестник перинатологии и педиатрии. 2016; 61(5): 30–33. https://doi.org/10.21508/1027-4065-2016-61-5-30-33
Ганузин В.М., Голубятникова Е.В. Детская инвалидность, профилактика, реабилитация и абилитация детей с ограниченными возможностями. Вопросы психического здоровья детей и подростков. 2017; 17(S2): 55–56. http://www.medlit.ru/journalsview/pediatrics/view/journal/2018/issue-5/561-aktual-nye- voprosyprofiaktiki-detskoy-invalidnosti
Гафурова Д.О., Касимова Д.А., Иброхимов У.Г. Проблемы детской инвалидности и факторы риска. European Research.2016; 5(16): 109–111. https://cyberleninka.ru/article/n/problemy-detskoy-invalidnosti-i-faktory-riska/viewer
Зелинская Д.И., Терлецкая Р.Н. Взаимосвязь уровня заболеваемости и распространенности инвалидности у детей. Педиатрия. Журнал им. Г.Н. Сперанского. 2019; 98(6): 207–214. https://doi.org/10.24110/0031-403X-2019-98-6-207-214
Зелинская Д.И., Терлецкая Р.Н. Инвалидность детского населения России (современные медико-социальные процессы): монография. М.: Юрайт, 2019. 194 с. ISBN 978-5-534- 11775-2. https://mx3.urait.ru/uploads/pdf_review/13867E2F-0EF6-4F6D-9A1D- DBB816B16FCE.pdf
Катаргина Л.А. Ретинопатия недоношенных, современное состояние проблемы и задачи организации офтальмологической помощи недоношенным детям в РФ. Российская педиатрическая офтальмология. 2012; 1: 5–7. https://journals.ecovector.com/1993- 1859/article/view/37409
Намазова-Баранова Л.С., Деев И.А., Кобякова О.С. и др. Особенности соматической патологии у детей с низкой, очень низкой и экстремально низкой массой тела при рождении в различные возрастные периоды жизни. Бюллетень Сибирской медицины. 2016; 15(4): 140–149. https://doi.org/10.20538/1682-0363-2016-4-140-149
Осипова Л.А., Кузенкова Л.М., Намазова-Баранова Л.С. и др. Нейронопатические мукополисахаридозы: патогенез и будущее терапевтических подходов. Вопросы современной педиатрии. 2015; 14(5): 539–547. https://doi.org/10.15690/vsp.v14i5.1436
Пономарева О.А., Дьячкова О.М. Профилактика детского дорожно-транспортного травматизма. Автомобильный транспорт Дальнего Востока. 2016; 1: 221–225. https://www.elibrary.ru/download/elibrary_27404199_88929574.pdf
Савостьянов К.В., Намазова-Баранова Л.С., Басаргина Е.В. и др. Новые варианты генома российских детей с генетически обусловленными кардиомиопатиями, выявленные методом массового параллельного секвенирования. Вестник Российской академии медицинских наук. 2017; 72(4): 242–253. https://doi.org/10.15690/vramn872
Садовникова Н.Н., Присич В.В., Бржеский В.В. и др. Распространенность ретинопатии недоношенных в условиях перинатального центра детского многопрофильного стационара. Российская педиатрическая офтальмология. 2017; 12(2): 97–101. https://doi.org/10.18821/1993-1859-2017-12-2-97-101
Солдатов А.А., Авдеева Ж.И., Алпатова Н.А. и др. Орфанные препараты для лечения редких болезней. Сибирский научный медицинский журнал. 2017; 37(2):27–35. https://cyberleninka.ru/article/n/orfannye-preparaty-printsipy-ih-registratsiii- primeneniya/viewer
Фисенко А.П., Терлецкая Р.Н., Винярская И.В. и др. Влияние медико-социальных и социально-экономических факторов на формирование инвалидности у детей. Проблемы социальной гигиены, здравоохранения и истории медицины. 2021; 29(3): 474–480. https://doi.org/10.32687/0869-866X-2021-29-3-474-480
Шах П.К., Прабху В., Карандикар С.С. и др. Ретинопатия недоношенных: прошлое, настоящее и будущее. Неонатология: новости, мнения, обучение. 2017; 2: 20–33. https://www.semanticscholar.org/paper
Яковлева Т.В., Зелинская Д.И., Туренко О.Ю. Управление детской инвалидностью: медицинские аспекты. Национальное здравоохранение. 2022; 3 (1): 5–14. https://doi.org/10.47093/2713-069X.2022.3.1.5-14.
Austin A., Herrick H., Proescholdbell S., Simmons J. Disability and Exposure to High Levels of Adverse Childhood Experiences: Effct on Health and Risk Behavior. N C Med J. 2016; 77(1): 30–36. https://doi.org/10.18043/ncm.77.1.30
Borghesi A., Massa M., Campanelli R., et al. Circulating endothelial Circulating Endothelial Progenitor Cells in Preterm Infants with Bronchopulmonary Dysplasia. Am J Respir Crit Care Med. 2009; 180(6): 540–546. https://doi.org/10.1164/rccm.200812-1949oc
Ellery S.J., Kelleher M., Grigsby P., et al. Antenatal prevention of cerebral palsy and childhood disability: is the impossible possible? J Physiol. 2018; 596(23): 5593–5609. https://doi.org/10.1113/JP275595
Gabbe B.J., Dipnall J.F., Lynch J.W., et al. Validating injury burden estimates using population birth cohorts and longitudinal cohort studies of injury outcomes: the VIBESJunior study protocol. BMJ Open. 2018; 8(8): е 024755. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-024755
Miller A.R., Rosenbaum P. Perspectives on “Disease” and “Disability” in Child Health: The Case of Childhood Neurodisability. Front Public Health. 2016; 26(4): е226. https://doi.org/10.3389/fpubh.2016.00226
Patra K., Wilson-Costello D., Taylor H.G., et al. Grades I-II intraventricular hemorrhage in extremely low birth weight infants: effcts on neurodevelopment. J Pediatr. 2006; 2: 169–173. https://doi.org/10.1016/j.jpeds.2006.04.002
Ughasoro M.D., Onwujekwe O.E., Ojinnaka N.C. Determining the disability adjusted life years lost to childhood and adolescence epilepsy in southeast Nigeria: An exploratory study. Epilepsy Res. 2016; 125: 37–41. https://doi.org/10.1016/j. eplepsyres.2016.05.006
Vincer M.J. Increasing Prevalence of Cerebral Palsy Among Very Preterm Infants: A Population-Based Study. Pediatrics. 2006; 118: 1621–1626. https://doi.org/10.1542/peds.2006- 1522
Wilson-Costello D., Friedman H., Minich N., et al. Improved survival rates with increased neurodevelopmental disability for extremely low birth weight infants in the 1990s. Pediatrics. 2005; 115(4): 997–1003. https://doi.org/10.1542/peds.2004-0221