НЕЙРОИММУНОЭНДОКРИН ТИЗИМЛАРИ МОРФОФУНКЦИОНАЛ ИНТЕГРАЦИЯСИ
##article.subject##:
Нейроиммуноэндокринология, «қайта алоқа» механизми, гомеостаз##article.abstract##
Узоқ эволюция жараёнида шаклланган уч тизим: бошқарув, мослаштирув ва ҳимоя тизими ҳамкорликда организмнинг ички муҳити–гомеостазини доимий равишда сақлайди. Охирги йилларда организмнинг нерв, эндокрин ва иммун тизимлари ўртасидаги ўзаро алоқалари, тиббиётнинг янги йуналиши сифатида катта қизиқиш билан ўрганилмокда. Бу борада тўпланган янги маълумотлар, учала бошқарув тизими ўртасида «кайта алоқа» механизми мавждулиги ҳақида фикрлар пайдо бўлишига асос бўлади. Ушбу мақолада организмнинг нерв, эндокрин ва иммун–ҳимоя тизими ўртасидаги ўзаро алоқаларини ўрганган илмий адабиётлар таҳлили ва ушбу таҳлиллар асосида хулосаларимизни баён этдик. Шу нуктаи назардан бу учала ва ягона тизимнинг оператив–интеграцион фаолият юритишига алоҳида эътибор қаратилган. Ана шундай дунёқарашлар асосида тиббиётда янги йўналиш– нейроиммуноэндокринология фани пайдо бўлди. Бу фан тиббиётнинг истиқболли тармоғидан бири бўлиб келмоқда.
Библиографические ссылки
Акмаев И.Г. Нейроиммуноэндокринология: факты и гипотезы //Проблемы эндокринологии – 1997, № 1- С.3-8.
Акмаев И.Г. Структурные основы механизмов гипоталамической регуляции эндокринных функции – М., 1979.
Беляков И.М. Иммунная система слизистых //Иммунология. Россия. 1997. №4. С. 7-13.
Бойкузиев Х. Х., Джуракулов Б. И., Қурбонов Х. Р. Чувалчангсимон ўсимта ва ингичка ичак иммун химоя тизимининг морфологик асослари //Журнал гепото- гастроэнтерологических исследований. №1.(том 3). 2022. С. 19-24.
Бойкузиев Х.Х., Исмоилова Н.А. Клеточный состав структурных компонентов лимфоидных узелков аппендикулярного отростка у кроликов //Достижения науки и образования. №2 (82), 2022. С. 95-99.
Бойқўзиев Х.Х., Джуракулов Б.И. Организмнинг иммун тизимининг шаклланишида ингичка ичак ва чувалчангсимон ўсимтанинг морфофункционал аҳамияти //Журнал гепато-гастроэтералогических исследований. № (том 3). 2022. С 11-13.
Громыхина Н.Ю., Крымская Л.Г., Козлов В.А. Роль макрофагов в процессе формирования регулярных связей между иммунной, нервной и эндокринной системами в ходе иммунного ответа //Успехи физиологических наук 1993.- № 1 - С. 59-79.
Джуракулов Б.И, Исмоилова Н.А, Бойкузиев Х.Х, Курбонов Х.Р Взаимоотношение нейроиммунноэндокринных систем тонкого кишечника и червеобразного отростка //Тиббиётда янги кун. 2021. №5 (37). С. 46-47.
Завьялов В.П., Денесюк А.И. //Докл. АН СССР. - 1987. № 3. - С. 727-730.
Исмоилова Н.А., Бойкузиев Х.Х. Структурные особенности лимфоидных фолликул аппендикулярного отростка у кроликов //Достижения науки и образования, №2 (82), 2022. С. 92-95.
Исмоилова Н.А., Бойкузиев Х.Х., Джуракулов Б.И. Қуёнлар чувалчангсимон ўсимтаси лимфоид тугунчаларнинг пренатал ва постнатал онтогенездаги шаклланиши //Биомедцина ва амалиёт журнали. №1 том 7. 2022. С. 60-63.
Крыжановский Г. Н. Детерминантные структуры в патологии нервной системы: генераторные механизмы нейропатологических синдромов - М., 1980.
Мирзаева С.С., Орипов Ф.С. Морфология местного иммуно эндокринного аппарата тонкой кишки кроликов в раннем постнатальном онтогенезе. Вопросы науки и образования 2021. №12. (137), С. 36-45.
Орипов Ф.С., Деҳқанов Т.Д., Юлдашев У.А. Иммунные структуры тощей кишки млекопитающих животных //Проблемы биологии и медицины. 2017. №1. С. 174-176.
Юлдашов А.Ю., Каххаров З.А., Юлдашева М.А., Ахмедова Х.Ю. Функциональная морфология иммунной системы слизистой оболочки тонкой кишки. Тошкент янги аср авлоди. 2008. 50 стр.
Atkinson M.A., Maclaren N.K. //Sci. Am. - 1980. - Vol. 263. - P. 42-49.
Ban E., Haour F, Lenstra R. //Cytokine. - 1992. - Vol. 4.P. 48-54.
Ban E., Milon G., Prudhomme N. et al. //Neuroscience. - 1991- Vol. 43. - P. 21-30.
Ban E., Sarlieve L. L., Haour F. //Neuroscience. - 1993. - Vol. 52. - P. 725-733.
Bateman A., Singh A., Kral T. et al. //Endocrine Rev. - 1989.Vol. 10. - P. 98-112.
Bernardini R., Calogero A. E., Mauceri G. et al. //Life Sci. - 1990. - Vol. 47. - P. 1601-1607.
Besedovsky H., Del Rey., Sorkin E. et al. //Science. - 1986.Vol. 233. - P. 652-654.
Blalock J.E. //Immunol. Today. - 1994. - Vol. 15. - P. 504-511.
Blalock J.E. //J. Immunol. - 1984. - Vol. 132. - P. 1067- 1070.
Blalock J.E., Bost K. L. //Prog. Allergy. - 1988. - Vol. 43.P. 1-165.
Breder C.D., Dinarello C.A., Saper С.B. //Science. - 1988. -Vol. 240. - P. 321-324.
Cohen I.R. //Sci. Am. - 1988. - Vol. 258. - P. 34-42.
Dantzer R., Kelly K.W. //Life Sci. - 1989. - Vol. 44. - P. 1995-2008.
Farrar W.L., Killian P.L., Ruff M.R. et al. //J. Immunol. - 1987. - Vol. 139. - P. 459-463.
Hall N.R. Psychoneuroimmunology. - New York, 1981.
Harting H.P., Walters K, Toyka K. //J. Immunol. - 1986. - Vol. 136. - P. 3856-3863.
Johnson H.M., Tozres B.A. //Prog. Allergy. - 1988. - Vol. 43. - P. 37-67.
Knudsen P.J., Dinarello C.A., Strom T.B. //J. Immunol. - 1985- Vol. 139. - P. 4129-4134.
Lechan R.M., Toni R., Clark B.D. et al. //Brain Res. - 1990. - Vol. 514. - P. 135-140.
Leonhardt H. //Handbuch der mikroskopischen Anatomie des Menschen. //Hrsg A. Oksche. - Berlin, 1980. - Bd. 4, T. - S. 177-666.
Lindstrom J. //Adv. Immunol. - 1979. - Vol. 27. - P. 1 - 50.
Lobait S.J., Lim A. T. W., Toh B. et al. //J. clin. Invest. - 1983- Vol. 73. - P.
Navarra P., Tsagarakis S., Faria M.S. et al. //Endocrinology. 1991. - Vol. 128. - P. 37-44.
Palazzolo D.L., Quardi S.K. // Life Sci. - 1990. - Vol. 47. P. 2105-2109.
Rizaev J. A., Khazratov A. I., Iordanishvili A. K. Morphofunctional characteristics of the mucous membrane of the masticatory apparatus in experimental carcinogenesis //Russian Journal of Dentistry. – 2021. – Т. 25. – №. 3. – С. 225-231.
Sapolsky R., Rivier C., Yamamoto G. et al. //Ibid. - 1987. - Vol. 238. - P 522-524.
Selye H. The Stress of Life. - New York, 1976.
Shintani E, Kanba S., Nakai T. et al. //J. Neurosci. - 1993. Vol. 13. - P. 3574-3581.
Tedeshi B., Berrett J. N., Keane R. W. //J. Cell Biol. - 1986. Vol. 102. - P. 2244-2253.
Van Dam A.M., Brouns M., Lousee S. et al. //Brain Res. - 1992. - Vol. 588. - P. 291-296.
Watanobe H., Sasaki S., Takebe K. //Neurosci. Lett. - 1991. Vol.133. - P. 7-10.
Zinkemagel R.M., Doherty P.C. //Adv. Immunol. - 1979. - Vol. 27. - P. 51-177.