COVID-19 ЗОТИЛЖАМИ БИЛАН КАСАЛЛАНГАН БЕМОРЛАРДА ЎПКАНИНГ СУРУНКАЛИ ОБСТРУКТИВ КАСАЛЛИГИНИНГ КЛИНИК КЕЧИШ ХУСУСИЯТЛАРИ ВА ДИАГНОСТИК МЕЬЗОНЛАРИ
##article.subject##:
Covid-19, ЎСОК, Д-димер, МНО нафас етишмовчилиги, коронавирус##article.abstract##
Ишнинг мақсади Covid-19 зотилжами билан касалланган беморларда ўпканинг сурункали обструктив касаллигининг клиник кечиш хусусиятлари ва диагностик меьзонларини ўрганиш натижасида ушбу беморларни олиб бориш тактикасини ишлаб чиқишдан иборатдир.
Текширув материллари ва методлари: тaдқиқoт иши 2020 вa 2021 йиллaрдa Самарканд шаҳар махсус ихтисослаштирилган COVID-19 га қарши курашиш маркази бўлимлaридa шифoхoнa шaрoитидa дaвoлaнгaн, ўпканинг сурункали обструктив касаллиги (ЎСОК) билан касалланган COVID-19 ўтказган ва ЎСОК билан касалланмаган COVID-19 ўтказган ҳамда “клиник соғайган” бeмoрлaрдa oлиб бoрилди.
Олинган натижалар тахлили: тахлиллар ЎСОК билан касалланган COVID-19 ўтказган, ЎСОК билан касалланмаган COVID-19 ўтказган ва клиник соғайган беморлар клиник ҳолатига инфекцияни узоқ муддат таъсир этишини тасдиқлайди. Буюрилган даво муолажаларидан кейин ҳаёт сифати кўрсаткичи назорат гуруҳи беморларда 35,1±0,7 дан 27,3 ±1,3 баллга, асосий гурух беморларда 47,6±1,1 дан 26,8±0,2 баллга тенг бўлди.
Хулоса: Асосий гуруҳдаги беморларда нафас олиш етишмовчилиги белгиларининг интенсивлиги, коморбидлик индексининг қийматлари ва қондаги CРО даражасининг юқори бўлиши шунингдек спирометрик кўрсаткичларинг ўзгариши, қиёсий гуруҳдаги беморларга нисбатан кўпроқ кузатилади. Коагулограмма тахлилларининг маълумотларини, шу жумладан фаоллаштирилган кисман тромбопластин вақти, фибриноген, протромбин, МНО, Д-димер курсаткичлари тадқиқотимизда асосий ва таққослама гурухлар орасида сезирарли фарқ сезилмади. Бироқ кузатувимиздаги асосий гурух беморларимизда СРО кўрсаткичлари узоқ вақт давомида юқори курсатгичга эга бўлди. CРO даражасининг секин ўсиши, ҳатто мос рефференц курсаткичлар сингари бўлиши ва ундан ҳам ошиб кетиши ушбу касаллик хавфини сезиларли даражада оширади. Яллиғланиш жараёни ушбу касалликларининг оқибатини ёмонлаштиради ва анамнезидан ЎСОК га учрамаган касалланмаган беморларда ЎСОКнинг ривожланишига қўшимча хавф омилидир.
Библиографические ссылки
Баздырев Е.Д. Коронавирусная инфекция - актуальная проблема XXI века //Комплексные проблемы сердечно-сосудистых заболеваний. 2020. Т. 9. № 2. С. 6-16.
ВОЗ. Клиническое руководство по ведению пациентов с тяжелой острой респираторной инфекцией при подозрении на инфицирование новым коронавирусом (2019-nCoV). Временное руководство от 28 января 2020 г. WHO/nCoV/Clinical/2020.2
Временные методические рекомендации. Профилактика, диагностика и лечение новой коронавирусной инфекции (COVID-19). Версия 7 (03.06.2020).
Голухова Е.З., Соколова Н.Ю., Булаева Н.И. Взгляд кардиолога на проблему пандемии новой коронавирусной инфекции covid-19 (обзор литературы) //Креативная кардиология. 2020. Т. 14. № 1. С. 5-15.
Гриневич В.Б., Губонина И.В., Дощицин В.Л., Котовская Ю.В., Кравчук Ю.А., Педь В.И., Сас Е.И., Сыров А.В., Тарасов А.В., Тарзиманова А.И., Ткачёва О.Н., Трухан Д.И. Особенности ведения коморбидных пациентов в период пандемии новой коронавирусной инфекции (COVID-19). Национальный консенсус 2020 //Кардиоваскулярная терапия и профилактика. 2020. Т. 19. № 4. С. 135-172.
Тогаева Б. и др. COVID-19 YURAK QON TOMIR KASALLIKLARI BOR BEMORLARDA KECHISHI //Журнал кардиореспираторных исследований. – 2021. – Т. 2. – №. 2. – С. 47-50.
Ташкенбаева Э. Н. и др. ОСОБЕННОСТИ ПОКАЗАТЕЛЕЙ СИСТОЛИЧЕСКОЙ ФУНКЦИИ ЛЕВОГО ЖЕЛУДОЧКА В ЗАВИСИМОСТИ ОТ СПОСОБА ЛЕЧЕНИЯ В ОСТРОМ ПЕРИОДЕ ИНФАРКТА МИОКАРДА У БОЛЬНЫХ МОЛОДОГО ВОЗРАСТА //International scientific review of the problems of natural sciences and medicine. – 2019. – С. 124-135.
Ташкенбаева, Э. Н., Хасанжанова, Ф. О., Кадырова, Ф. Ш., Мирзаев, Р. З., Мухиддинов, А.И., Касымова, Б. С., & Мардонов, У. А. (2019). Особенности клинического течения нестабильной стенокардии с хронической сердечной недостаточностью у больных с сохранной фракцией выброса. Евразийский кардиологический журнал, (S1), 279.
Ташкенбаева Э. Н. И др. Особенности клинического течения нестабильной стенокардии с хронической сердечной недостаточностью у больных с сохранной фракцией выброса //Евразийский кардиологический журнал. – 2019. – №. S1. – С. 279.
Ташкенбаева, Э. Н., Мухиддинов, А. И., & Тогаева, Б. М. (2019). Особенности клинического течения бронхиальной астмы у лиц молодого возраста. Том–iii, 359.
ХАСАНЖАНОВА Ф., ТАШКЕНБАЕВА Э., ХАЙДАРОВА Д. Роль гена IL-1β 3953 C/T при развитии нестабильных вариантов стенокардии у мужчин в молодом возрасте в зависимости от цитокинового статуса //Журнал кардиореспираторных исследований. – 2021. – Т. 2. – №. 4. – С. 63-66.
Хасанжанова, Ф. О., Ташкенбаева, Э. Н., Мухиддинов, А. И., Арипов, С. А., Мирзаев, Р. З., & Юсупов, К. Э. (2014). ЗНАЧИМОСТЬ ГИПЕРУРИКЕМИИ И КОРРИГИРУЮЩАЯ ТЕРАПИЯ АЛЛОПУРИНОЛОМ И ТИВОРТИНОМ В КОМПЛЕКСНОЙ ТЕРАПИИ У БОЛЬНЫХ СТАБИЛЬНОЙ СТЕНОКАРДИЕЙ. In Молодежь и медицинская наука в XXI веке (pp. 263-265).
Таджиев, Ф. С., Адылова, Н. А., Мухиддинов, А. И., Шеранов, А. М., & Ашрапов, Х. А. (2011). Инновационные технологии и клиническое мышление. Академический журнал Западной Сибири, (4-5), 68-68.
Мухиддинов, А. И., Хасанжанова, Ф. О., Кадырова, Ф. Ш., Маджидова, Г. Т., Саимова, Е., & Мирзаев, Р. (2014). ОСОБЕННОСТИ ЦИРРОЗА ПЕЧЕНИ НА ФОНЕ САХАРНОГО ДИАБЕТА. In Молодежь и медицинская наука в XXI веке (pp. 227-228).
Ташкенбаева, Э. Н., Хасанжанова, Ф. О., Кадырова, Ф. Ш., Мирзаев, Р. З., Мухиддинов, А. И., Касымова, Б. С., & Мардонов, У. А. (2019). Особенности клинического течения нестабильной стенокардии с хронической сердечной недостаточностью у больных с сохранной фракцией выброса. Евразийский кардиологический журнал, (S1), 279.
Khasanjanova, F. O., Tashkentenbaeva, E. N., Khaydarova, D. D., & Muxiddinov, A. I. (2020). Especially the effects of risk factors on the treatment outcome of patients with acute coronary syndrome with ST-segment elevation in men at a young age. In Colloquium-journal (No. 19 (71), pp. 8-10). Голопристанський міськрайонний центр зайнятості.
Мухиддинов, А. И., Ташкенбаева, Э. Н., Хайдарова, Д. Д., Абдиева, Г. А., & Тогаева, Б. М. Клиникая характерестика прогрессирования артериальной гипертонии с риском сердечно сосудистных осложнений при СOVID-19. Polish Sience Journal, 1(34), 3.
ТАШКЕНБАЕВА, Э., МУХИДДИНОВ, А., ХАЙДАРОВА, Д., ТОГАЕВА, Б., & АБДИЕВА, Г. (2022). COVID-19 билан касалланганда юрак қон томир асоратлари ривожланиши хавфи билан артериал гипертензиянинг ривожланиши ва клиник кечишининг узига хос хусусиятлари. Журнал биомедицины и практики, 7(4).
МУХИДДИНОВ, А., ТАШКЕНБАЕВА, Э., АБДИЕВА, Г., ХАЙДАРОВА, Д., & ТОГАЕВА, Б. (2022). Covid-19 билан оғриган беморларда гипертония касаллиги ўпканинг сурункали обструктив касаллигининг коморбидлигида клиник кечишининг ўзига хослиги ва замонавий диагностикаси. ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ, 7(4).
Negmatovna, T. E., Inoyatovich, M. A., & Norbekovich, I. A. (2023). Progression of Arterial Hypertension with Risk of Cardiovascular Complications in Patients with Covid-19. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 4(3), 156-159.
Мухиддинов, А. И., Ташкенбаева, Э. Н., Суннатова, Г. И., Курбонова, З., Хошимов, Д., & Орипов, С. (2014). ГИПОТЕНЗИВНАЯ ТЕРАПИЯ У БОЛЬНЫХ АРТЕРИАЛЬНОЙ ГИПЕРТОНИЕЙ С МЕТАБОЛИЧЕСКИМИ ФАКТОРАМИ РИСКА. In Молодежь и медицинская наука в XXI веке (pp. 228-229).
Мухиддинов, А. И., Адылова, Н. А., & Таджиев, Ф. С. (2013). Клинико-гемодинамический эффект лизиноприла в комплексном лечении дилятационной кардиомиопатии (ДКМП). Академический журнал Западной Сибири, 9(2), 9-10.
Хасанджанова, Ф. О., Ташкентенбаева, Э. Н., Хайдарова, Д. Д., & Мухиддинов, А. И. (2020). Особенности влияния факторов риска на исход лечения больных острым коронарным синдромом с подъемом сегмента ST у мужчин в молодом возрасте. В журнале-коллоквиуме (№ 19 (71), стр. 8-10). Голопристанский городской центр занятости.
Hajibeygi, R., Mirghazanfari, S. M., Pahlavani, N., Jalil, A. T., Alshahrani, S. H., Rizaev, J. A., ... & Yekta, N. H. (2022). Effect of a diet based on Iranian traditional medicine on inflammatory markers and clinical outcomes in COVID-19 patients: A double-blind, randomized, controlled trial. European Journal of Integrative Medicine, 102179.
Зейнитдинова, З. А., РИЗАЕВ, Ж. А., & Орипов, Ф. С. (2022). Степень цитологического поражения эпителия слизистой оболочки щеки при COVID-19. ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ, 7(2).
Umirzakov Zokir, Rizaev Jasur, UMIROV Safar. The phenomenon of the epidemic
covid-19 process and their leading determinants. Journal of Biomedicine and Practice. 2021, vol. 6, issue 6, pp. 286-295
Ризаев, ж. А., Кушаков, Б. Ж., Рустамова, Д. А. (2022). Проявления коронавирусной инфекции SARS-COV-2 в полости рта. Журнал биомедицины и практики, 7(2).