CОVID-19 ФОНИДA ЮРAК ИШЕМИК КAСAЛЛИГИ БИЛAН КAСAЛЛAНГAН БЕМОРЛAРНИ КЛИНИК КЕЧИШИНИ ЎРГAНИШ

##article.authors##

  • ТОГАЕВА Барчиной Мусогуловна
  • ТАШКЕНБАЕВА Элеонора Негматовна

##article.subject##:

КОВИД-19, юрак ишемик касаллиги, гипертония, юрак қон-томир тизими, атеросклероз, тахиаритмия

##article.abstract##

2019 йил декабр ойида Хитойнинг Ухан шаҳрида коронавирус касаллиги 2019 (КОВИД-19) янги коронавирус инфекциясининг тарқалиши биринчи илк бор аниқланди, бу тезда пандемия даражасига кўтарилди. КОВИД-19 вируснинг клиник кўринишлари ўткир респиратор инфекцияга (СAРС) (тана ҳароратининг кўтарилиши, йўтал, нафас қисилиши, чарчоқ) ўзига хос бўлмаган белгилар билан бир қаторда ўткир респиратор дистресс синдроми, сепсис, септик шокнинг ривожланиши, қоннинг бутунлай ивишининг бузулиши ва макротромбоз ва тромбоэмболия каби асоратлар билан кечди. Юрак-қон томир касалликлари бўлган беморларда инфекцион касалликлар оғир кечади. КОВИД-19 билан боғлиқ бўлган вирусли пневмония натижасида моддалар алмашунувининг бузулиши миокарднинг кислородга бўлган эҳтиёжининг ошиши натижасида миокард деворларида метоболик ўзгаришларни келтириб чиқариши мумкин. КОВИД-19 билан бевосита боғлиқ бўлган бу биологик ўзгаришлари ЮИК ва унинг асоратлари ривожланишига сабаб бўлади. ЮИК бутун дунё бўйлаб ўлимнинг асосий сабабидир. ЮИК патогенезида бир қатор механизмлар, жумладан, қон ивиш вақтининг ошиши, тизимли яллиғланиш, атеросклерознинг ортиб бориши, эндотелиал дисфункция ва миокард метаболик ўзгаришларнинг борлиги ётади. Юрак-қон томир патологияси муаммоси 2020 йилда янги КОВИД-19 коронавирус пандемиясининг пайдо бўлиши муносабати билан янада долзарб бўлиб қолди. Яллиғланишга қарши цитокинларнинг юқори фаоллиги, атеросклеротик пилакчаларнинг беқарорлашиши ва коронавирус инфекцияси пайтида кузатилган қон ивишининг кучайиши, ҳатто илгари юрак-қон томир патологияси бўлмаган беморларда ҳам тромботик ва тромбоэмболик асоратларнинг кучайишига олиб келди. КОВИД-19 билан касалланган беморлар орасида яна бир муҳим муаммо қондаги тропонин миқдорининг ошиши юрак кардиомиоцитларни зарарлаб миокарда ишемик некрозининг пайдо бўлиши туфайли МИ юзага келиши мумкин ёки бошқа сабабларга кўра миокарднинг кислородга бўлган эҳтиёжи ва юракда қон айланишининг бузулиши натижасида гипоксия, гипертензия, тахиаритмия, ЮИК, МИ юзага келиши мумкин. Бундан ташқари, миокард шикастланишининг бошқа, ишемик бўлмаган сабаблари натижасида КОВИД-19 билан касалланганлар орасида миокардит аниқланди.

Библиографические ссылки

Togaeva B. Passage of COVID-19 in patients with cardiovascular diseases. Journal of Cardiorespiratory Research.2021; 2(2), 47-50. (in Uzb).

Khasanjanova F.O., Khaydarova D.D., Togayeva B.M. To study the frequency of the risk factors of smoking in pstients with acute coronary syndrome in young age. Science, Research, Development. 2022; 33:29-30.

Togaeva B. et al. Occurrence of SARS–COV-2 disease (COVID-19) and in patients with cardiovascular diseases. InterConf. 2021: (February 26-28)

Tashkenbaeva E.N. et al. Relationship between the severity of chronic heart failure and the localization of acute myocardial infarction. Science and modern society: interaction and development. 2018: 2(1):36-38

Mukhiddinov A.I. et al. Clinical characteristics of the progression of arterial hypertension with the risk of cardiovascular complications in COVID-19. Polish Science Journal. 1:34. (in Russ).

Tashkenbaeva E.N. et al. Distinctive characteristics of the development and clinical course of arterial hypertension with the risk of cardiovascular complications in patients with COVID-19. Journal of biomedicine and practice. 2022; 7(4): 134-137. (in Uzb).

Mukhiddinov A.I. et al. Characteristics of the clinical course and modern diagnostics of hypertension in patients with covid-19 in comorbidity of chronic obstructive pulmonary disease. Journal of biomedicine and practice. 2022;7(4): 95-98. (in Uzb).

Rakhimov M. Nodir, Abdurakhmonov A. Jurabek, Shakhanova Sh. Shakhnoza. Patogenesis ofperitoneal ascites in Recurrent ovarian cancer // Journal of Biomedicine and Practice. 2023, vol. 8, issue 4, pp.152-158

Khalilov N. Kh. et al. Features of the Course of Hypertensive Crises and Their Complications in Conditions of Emergency Medical Care. Central asian journal of medical and natural sciences. 2022; 3(1): 44-46.

Tashkenbaeva E.N., Mukhiddinov A.I., Togaeva B.M. Features of the clinical course of bronchial asthma in young people. Polish Science Journal. 2019; 3:359.

Tashkenbaeva E. et al. Prevalence of metabolic syndrome in patients with coronary heart disease. Journal of Cardiorespiratory Research. 2021; 2(1): 85-88.

Статья поступила в редакцию 04.01.2024; одобрена после рецензирования 18.02.2024; принята к публикации 20.02.2024.

The article was submitted 04.01.2024; approved after reviewing 18.02.2024; accepted for publication 20.02.2024.

Информация об авторах:

Тогаева Барчиной Мусогуловна - ассистент кафедры внутренней болезни №2 и кардиологии, Самаркандский государственный медицинский университет, Самарканд, Узбекистан. Е-mail: haydarova.1979@gmail.com, https://orcid.org/0000-0002-1089-5544 Ташкенбаева Элеонора Негматовна- д.м.н, профессор, заведующая кафедры внутренней болезни №2 и кардиологии. Самаркандский государственный медицинский университет, Самарканд, Узбекистан. Е-mail: eleonora_88@mail.ru, https://orcid.org/0000-0001-5705-4972

Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.

Конфликт интересов: Авторы декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.

Вклад авторов:

Тогаева Б. М — сбор и анализ источников литературы, написание текста;

Ташкенбаева Э.Н. — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи.

Information about the authors:

Togaeva Barchinoy Musogulovna - assistant at the Department of Internal Medicine No. 2 and Cardiology, Samarkand State Medical University, Samarkand, Uzbekistan. E-mail: haydarova.1979@gmail.com, https://orcid.org/0000-0002-1089-5544

Tashkenbaeva Eleonora Negmatovna - Doctor of Medical Sciences, Professor, Head of the Department of Internal Medicine No. 2 and Cardiology. Samarkand State Medical University, Samarkand, Uzbekistan. E-mail: eleonora_88@mail.ru, https://orcid.org/0000-0001-5705-4972

Sources of funding: The work did not have special funding.

Conflict of interest: The authors declare that there are no obvious or potential conflicts of interest related to the publication of this article.

Authors' contribution: B. M. Togaeva - collection and analysis of literature sources, writing the text;

Tashkenbaeva E.N. — ideological concept of the work, writing the text; article editing.

Загрузки

##submissions.published##

2024-04-12