YANGI KORONAVİRUSLI INFEKTSIYASIGA COVID-19DA VEGF - A QON TOMIR ENDOTELIAL O'SISH OMILI DISFUNKSIYASINI O'SISHNI AXMIYATI
##article.subject##:
COVID 19, pnevmoniya, yallig'lanish belgilari, qon tomir endotelial o'sish omili VEGF – A##article.abstract##
Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazi yuqumli kasalliklar shifoxonasi hamda Samarqand viloyat ixtisoslashtirilgan tibbiyot markaziga yotqizilgan yangi turdagi COVID-19 koronavirus infeksiyasi bilan kasallangan 163 nafar bemorni shu davr mobaynida istiqbolli tahlillari o‘tkazildi. Vaziyatning og'irligiga qarab 2020-2022 yillar. Pnevmoniya bilan asoratlangan COVID 19 bilan og'rigan bemorlarda VEGF - A qon tomir endotelial o'sish omili markerlarini zo'ravonlik ko'rsatkichlari sifatida qo'llash imkoniyatlari o'rganildi. Og'ir va o'rtacha COVID 19 bilan kasallangan tanlangan bemorlarda o'tkir davrda yallig'lanish belgilari va tomir endotelial o'sish omili VEGF-A darajasining oshishi kuzatiladi va og'ir bemorlarda bo'shatish vaqtida yuqori qiymatlarda qolishda davom etadi. kasallik. Shuningdek, u kislorod bilan to'yinganlik darajasi, prokalsitonin darajasi, ferritin darajalari, C-reaktiv oqsil (CRP) va qondagi gemoglobin miqdori bilan bog'liq ekanligi aniqlandi. VEGF-A darajasi va qondagi yallig'lanish belgilari o'rtasidagi bog'liqlikning mavjudligi uning yallig'lanish biomarkeri sifatidagi rolini, erta tiklanish davrida kasallikning kuchayishi bilan endotelial disfunktsiyaning rivojlanishini tasdiqlaydi.
Библиографические ссылки
Roitman, E. V. (2021). Restoration of endothelial function during the new coronavirus infection COVID-19 (literature review). Medical Council, (14), 78-86. (in Russ).
Yupatov, E. Yu., Kurmanbaev, T. E., & Timoshkova, Yu. L. (2022). Current understanding of vascular endothelial function and dysfunction. Literature review.-2022.–2022. (in Russ).
Ackermann, M., Verleden, S. E., Kuehnel, M., Haverich, A., Welte, T., Laenger, F., ... & Jonigk, D. (2020). Pulmonary vascular endothelialitis, thrombosis, and angiogenesis in Covid-19. New England Journal of Medicine, 383(2), 120-128. (in Russ).
Cao, Y. (2021, October). The impact of the hypoxia‐VEGF‐vascular permeability on COVID‐19‐infected patients. In Exploration (Vol. 1, No. 2, p. 20210051). (in Russ).
Ilchenko, L. Y., Nikitin, I. G., & Fedorov, I. G. (2020). COVID-19 and liver damage. The Russian Archives of Internal Medicine, 10(3), 188-197. (in Russ).
Статья поступила в редакцию 05.01.2024; одобрена после рецензирования 18.02.2024; принята к публикации 20.02.2024.
The article was submitted 05.01.2024; approved after reviewing 18.02.2024; accepted for publication 20.02.2024.
Информация об авторах:
Таджиева Нигора Убайдуллаевна - д.м.н., доцент, Республиканский специализированный научно-практический медицинский центр эпидемиологии, микробиологии, инфекционных и паразитарных заболеваний, кафедра инфекционных и детских инфекционных болезней Ташкентской медицинской академии; заместитель директора Республиканского специализированного научно-практического медицинского центра эпидемиологии, микробиологии, инфекционных и паразитарных заболеваний Ташкент. Узбекистан. е-mail: n.tadjieva17091073@gmail.com, ORCID: https://orcid. org/0000-0001-8739-6252
Ахмедова Халида Юлдашевна – д.м.н., Доцент, заведующая лабораторией иммунологии инфекционных заболеваний Республиканского специализированного научно-практического медицинского центра эпидемиологии, микробиологии, инфекционных и паразитарных заболеваний. Ташкент. Узбекистан. e-mail: akhmedova1957@mail.ru,
ORCID: http://orcid.org/0009-0008-4159-6564.
Самибаева Умида Хуршидовна – ассистент, Самаркандский государственный медицинский университет, Факультет последипломного образования курса
“ Инфекционные болезни”. Самарканд, Узбекистан. e-mail: umida.samibayeva@gmail.com, ORCID: https://orcid.org/0009-0006-8434-2981.
Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.
Конфликт интересов: Авторы декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.
Вклад авторов:
Таджиева Н.У. — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи;
Ахмедова Х.Ю.- статистическая обработка материала, редактирование статьи.
Самибаева У.Х.. — сбор и анализ источников литературы, написание текста.
Information about the authors:
Tadzhieva Nigora Ubaydullaevna - Doctor of Medical Sciences, Associate Professor, Republican Specialized Scientific and Practical Medical Center of Epidemiology, Microbiology, Infectious and Parasitic Diseases, Department of Infectious and Children's Infectious Diseases of the Tashkent Medical Academy; Deputy Director of the Republican Specialized Scientific and Practical Medical Center for Epidemiology, Microbiology, Infectious and Parasitic Diseases, Tashkent. Uzbekistan. e-mail: n.tadjieva17091073@gmail.com, ORCID: https://orcid. org/0000-0001-8739-6252.
Khalida Yuldashevna Akhmedova – Doctor of Medical Sciences, Associate Professor, Head of the Laboratory of Immunology of Infectious Diseases of the Republican Specialized Scientific and Practical Medical Center for Epidemiology, Microbiology, Infectious and Parasitic Diseases. Tashkent. Uzbekistan. e-mail: akhmedova1957@mail.ru, ORCID: http://orcid.org/0009-0008-4159-6564.
Samibaeva Umida Khurshidovna – assistant, Samarkand State Medical University, Faculty of Postgraduate Education course “Infectious diseases”. Samarkand, Uzbekistan. e-mail: umida.samibayeva@gmail.com, ORCID: https://orcid.org/0009-0006-8434-2981.
Sources of funding: The work did not receive any specific funding.
Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.
Contribution of the authors:
Tadzhieva N.U. — ideological concept of the work, writing the text; article editing;
Akhmedova Kh.Yu. - statistical processing of the material, editing the article.
Samibaeva U.Kh. - collection and analysis of literature sources, writing the text.