ПОСТРЕПРОДУКЦИОН ЁШДАГИ ТАЖРИБА ҲАЙВОНЛАРИНИНГ СУЯК ТЎҚИМАСИ МИНЕРАЛ ЗИЧЛИГИ ЎЗГАРИШИДА ВИТАМИН D ВА АЙРИМ МИКРОЭЛЕМЕНТЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
остеопороз, репродукционный период, пострепродукционный период, витамин D,кальций, магний##article.abstract##
Остеопороз – скелетнинг тизимли метаболик касаллиги бўлиб, асосан кекса ёшдаги одамларда суяк тўқимасининг минерал зичлигининг аста-секин камайиши ва суяк тўқималарининг микроархитектоникасининг кескин бузилиши билан кечувчи таянч – ҳаракат тизимининг оғир патологияларидан бири ҳисобланади. Суяк тўқималарида бундай ўзгаришлар натижасида минимал травмаларда ҳам, скелетнинг ҳар хил локализацияларида остеопоротик синишлар кузатилади. Организмда суяк минерал зичлиги қондаги витамин D, кальций ва магний моддаларининг миқдорига бевосита боғлиқлигини хисобга олган ҳолда, биз пострепродукцион ва репродукцион ёшдаги қуёнлар қони зардобидаги витамин D, кальций ва магний моддаларининг миқдорий кўрсаткичларини ўргандик. Тадқиқотимиз натижаси шуни кўрсатдики, пострепродукцион даврдаги қуёнлар қони зардобидаги витамин D, кальций ва магний моддаларининг репродукцион даврдаги қуёнлар қони зардобидаги худди шундай моддаларга нисбатан кескин камлиги аниқланди. Бу кўрсаткичлар шуни кўрсатмоқдаки пострепродукцион даврда суяк минерал зичлигига жавобгар бўлган модда (витамин D, кальций ва магний) ларнинг сезиларли даражада камайиши, бу ёшдаги қуёнларда сенил остеопорознинг ривожланишига сабаблардан бири бўлмиш ушбу моддаларнинг сўрилиши ва алмашинуви жараёнининг издан чиқганлигидан далолат беради. Витамин D, кальций ва магний моддалари алмашинувининг бузилиши пострепродукцион ёшдаги ҳайвонларда ҳазм найи аъзолари деворида ёшга кўра ўзгаришларнингривожланиши билан боғлиқдир.
Библиографические ссылки
Duggan S. N. et al. Patients with chronic pancreatitis are at increased risk for osteoporosis //Pancreas. – 2012. – Т. 41. – №. 7. – С. 1119-1124. (in Russ).
Belaya Zh. E., Rozhinskaya L. Ya. Vitamin D in the treatment of osteoporosis: its role in combination with drugs for the treatment of osteoporosis, extra-skeletal effects // Effective pharmacotherapy. – 2013. – T. 38. – No. 2. – pp. 14-29. (in Russ).
Dreval A.V. Osteoporosis, hyperparathyroidism and vitamin D deficiency //A. V. Dreval. Moscow: GEOTAR-Media. – 2017. (in Russ).
Lesnyak O. M. et al. Prevention, diagnosis and treatment of vitamin D and calcium deficiency in the adult population of Russia and patients with osteoporosis (based on prepared clinical recommendations) // Scientific and practical rheumatology. – 2015. – T. 53. – No. 4. – pp. 403-408. (in Russ).
Marchenkova L. A., Tevosyan L. Kh. The role of calcium and vitamin D in the prevention of osteoporosis and fractures (literature review) // Breast Cancer. – 2015. – T. 23. – No. 8. – pp. 454-457. (in Russ).
Oripov F.S., Kholkhuzhaev F.I., Khusainbaev D.D. Post-reproduction davrdagi kuyonlar suyak tukimasi mineral tarkibining ўziga hos ўzgarishlari. //Doctor akhborotnomasi No. 3 (107)—2022 art. 42-45. (in Russ).
Pigarova E. A. et al. The role of vitamin D in the prevention and treatment of osteoporosis - a new look at a well-known problem // Russian Medical Journal. Medical Review. – 2019. – T. 3. – No. 10-2. – pp. 102-106. (in Russ).
Povoroznyuk V.V., Dedukh N.V., Yakovenchuk N.M. Vitamin D and osteoarthritis // Pain. Joints. Spine. – 2018. – T. 8. – No. 1. – pp. 7-16. (in Russ).
Popova I. E. Vitamin D and bone tissue metabolism // Issues of healthy lifestyle formation. – 2018. – pp. 35-37. (in Russ).
Статья поступила в редакцию 05.01.2024; одобрена после рецензирования 18.02.2024; принята к публикации 20.02.2024.
The article was submitted 05.01.2024; approved after reviewing 18.02.2024; accepted for publication 20.02.2024.
Информация об авторах:
Холхужаев Фаррух Икромович - PhD, ассистент кафедры травматологии и ортопедии Самаркандский государственный медицинский университет, Самарканд, Узбекистан. Е-mail: farrux.xolxujayev@mail.ru https://orcid.org/0009-0007-0823-5110
Маюсупова Бивифотима Мухаматсобирзода – студент лечебний факультет 5- курса, СамГМУ. Е-mail: fmayusupova@gmail.com https://orcid.org/0009-0000-7307-6274
Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.
Конфликт интересов: Авторы декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.
Вклад авторов:
Холхужаев Ф.И. — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи;
Маюсупова Б.М—написание текста.
Information about the authors:
Kholkhujaev I Farrukh - Ph.D. assistant at the Department of Traumatology and Orthopedics, Samarkand State Medical University, Samarkand, Uzbekistan. Е-mail: farrux.xolxujayev@mail.ru
Mayusupova M Bivifotima — student 5th year, Samarkand State Medical University, Samarkand, Uzbekistan. Е-mail: fmayusupova@gmail.com https://orcid.org/0009-0000-7307-6274
Sources of funding: The work did not receive any specific funding.
Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.
Contribution of the authors:
Kholkhujaev F.I. — ideological concept of the work, writing the text; editing the article;
Mayusupova B.M —writing the text.