ҒАРБ ВА ШАРҚ: ИБОДУЛЛА МИРЗАЕВНИНГ Е.Э.БЕРТЕЛЬС ИЛМИЙ МЕРОСИ ТАРЖИМАЛАРИ МАСАЛАСИ

##article.authors##

  • Афтандил ЭРКИНОВ

##article.subject##:

Ибодулла Мирзаев, Е.Э.Бертельс, Алишер Навоий, таржима, таржимашунослик.

##article.abstract##

Профессор Ибодулла Мирзаев Е.Э.Бертельснинг Навоийгa оид бир неча тадқиқотларини рус тилидан ўзбек тилига ўгириб нашр эттирган. Айни таржималар қисман таржимашунослик соҳаси нуқтаи назаридан ўрганилган ва янада чуқурроқ тадқиқ этилиши лозим. Мақолада И.Мирзаевнинг мазкур таржима матнлари эмас, таржимага киришиши, уни амалга ошириши билан боғлиқ жараёнлар ва улар контекстига оид кузатишлар берилади. Таржимон билан ўтказилган суҳбат материаллари асосида унинг хориж навоийшунослиги хусусиятларини билан замондош ўзбек китобхонларини таништиришга бўлган ҳаракатлари кўрсатилган. И.Мирзаевнинг олим ва таржимонлик шахсияти ифодаланган. Мазкур мақола илмий-тадқиқот ва таржимашунослик соҳасидаги муҳим манбалардан бири бўлиб, у таржимоннинг илмий дунёқараши ва матн орқали халқаро илмий меросни миллий контекстга олиб киришдаги ўрнини очиб беради.

Библиографические ссылки

Алишер Навои. Язык птиц. Издание подготовили С.Н.Иванов и А.Н.Малехова. Перевод Сергея Иванова. Санкт-Петербург: Наука, 1993.

Белен Ф. Мир Алишер Навоий ҳаёти ва ижодига оид қайдлар // Марказий Осиё ренессанси журнали. 2021. Махсус сон, №1. Б.7-32.

Бертельс Е.Э. Избранные труды. Навои и Джами. Москва: Наука, 1965.

Бертельс Е.Э. Избранные труды. Суфизм и суфийская литература. Москва: Наука, 1965.

Бертельс Е.Э. Навои и Аттар // Мир-Али-Шир. Сборник к пятисотлетию со дня рождения. Ленинград, 1928. С. 23-82.

Бертельс Е.Э. Навои. Опыт творческой биографии. Москва-Ленинград: Издательство АН СССР, 1948.

Бертельс Е.Э. Навоий ва Аттор. Рус тилидан Ибодулла Мирзаев таржимаси. Тошкент: «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» давлат илмий нашриёти, 2005. 76 бет.

Бертельс Е.Э. Навоий ва Жомий. Рус тилидан И. Мирзаев таржимаси. Самарқанд: СамДУ нашри, 2010.

Бертельс Е.Э. Навоий ва Жомий. Рус тилидан И. Мирзаев таржимаси. Тошкент, 2021. 548 бет.

Бертельс Е.Э. Навоий. Рус тилидан И. Мирзаев таржимаси. Тошкент: Тафаккур қаноти, 2021. 356 бет.

Куделин А.Б. Алишер Навоий – ўзбек адабиёти асосчиси (Навоий таваллудининг 575 йиллигига) // Марказий Осиё ренессанси журнали. 2021. Махсус сон, №1. Б.33-41.

Лунин Б.В. Вклад русских ученых в изучение жизни и творчества Алишера Навои // Общественные науки в Узбекистане. 1968. №4. С.26-39.

Проф. Ибодулла Мирзаев билан ўтказилган интервью (20.02.2021 йил, Самарқанд шаҳри).

Малехова А.Н. Поэма Алишера Навои “Лисан-ат-тайр” (“Язык птиц”): поэтика композиционных и образных средств. Автореферат диссертация на соискание ученой степени кандидата филологических наук. Ташкент, 1978.

Малов С.Е. Алишер Навои в истории тюркских литератур и языков Средней и Центральной Азии // Известия АН СССР Отделение литературы и языка. том VI, выпуск 6. Москва 1947. С. 475-480;

Мирзаев И.К. Профессор Е.Э. Бертельс – илмий навоийшунослик асосчиси // Muallim / Учитель журнали, №4, 2022.

Мирзаев И.К. Проблемы лингвопоэтической интерпретации стихотворного текста (на материале современной узбекской поэзии). Диссертация на соискание ученой степени доктора филологических наук. Ташкент, 1992.

Мирзаев И.К. Проблемы передачи слов, обозначающих реалии французской жизни, на узбекский язык. Автореферат диссертация на соискание ученой степени кандидата филологических наук. Ленинград, 1975.

Мирзаев И.К., Нурова Г.Т. Изучение жизни и творчества Алишера Навои в России. Минск: Альфа, 2023.

Никитский М. Эмир-Низам эд-Дин Али-Шир в государственном и литературном его значении. Рассуждения на степень магистра восточной словесности. Санкт-Петербург: Типография Императорской Академии Наук, 1856.

Раҳмонов Н. Бертельс – навоийшунос // Жаҳон адабиёти. 2020, №2. Б.9-16.

Солуянова Л. Конференция, посвященная 100-летию со дня рождения Е.Э.Бертельса // Общественные науки в Узбекистане. 1991, №1. С.64.

Туробов Б.Н. Е.Э.Бертельс ижодида Алишер Навоий фалсафий-тасаввуфий қарашлари таҳлили. Фалсафа фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси автореферати. Самарқанд, 2021.

Холбеков М. Алишер Навои в европейской ориенталистике // Звезда Востока. 2016. №2. С.122-126.

Шарафиддинов О. Алишер Навоий. Тошкент: Фан, 1979.

Ҳазратқулова Э. Михаил Никитскийнинг Навоий адабий муҳитига оид қайдлари // O‘zbekiston qahramoni Suyima G‘aniyeva xotirasiga bag‘ishlangan an’anaviy “Yosh navoiyshunoslar” ilmiy-amaliy anjumani maqolalar to‘plami. V. Toshkent: TDShU, 2025. В.54-66.

Эркинов А. Ўзбекистонлик роман-герман филологияси мутахассислари – хорижий навоийшунослик илк тадқиқотчилари // Alisher Navoiy. Xalqaro jurnal. 2023 3(2). Б.16-24.

Belin F.A. Notice biographique et littéraire sur Mir Ali-Chir Nevaii, suivie d’extraits tirés des oeuvres du même auteur. Premier article // Journal Asiatique. № 17. 1861. P.175-256.

Belin F.A. Notice biographique et littéraire sur Mir Ali-Chir Nevaii, suivie d’extraits tirés des oeuvres du même auteur. Deuxieme article // Journal Asiatique. № 17. April-May, 1861. P.281-357.

Erkinov A. V.V.Bartold nega Navoiyni tarjimon va taqlidchi deb hisobladi? // “Alisher Navoiy va Sharq renessansi” (xalqaro simpozium materiallari) [Matn]. – Toshkent: Sahhof, 2022. B.132-158.

Hazratqulova E. Ilk rus sharqshunosligida Alisher Navoiy fenomeniga munosabat // “Alisher Navoiy va Sharq renessansi” IV xalqaro simpozium materiallari [Matn]. I-II Sho‘ba / to‘plovchi O. Davlatov; muharrir M.Abdullayeva. Toshkent: Sahhof, 2025. B.48-70.

Kholbekov M. Perception and interpretation of creativity of Alisher Navoi in french oriental studies // Alisher Navoi. 2021, vol. 1, issue 1. P.17-27.

O‘ngalova G. Y.E.Bertels Navoiy ijodi tadqiqotchisi // Alisher Navoiy. Xalqaro jurnal. 2022, 3. B.144-150.

Sharafiddinov A. Alisher Navoiy: zamoni, hayoti, ijodiyoti va o‘limi. Toshkent: O‘zbekiston SSR Fanlar Komiteti nashriyoti, 1939.

Yakubov I. Alisher Navoiy hayoti va ijodi Y.E.Bertels talqinida // “Alisher Navoiy va Sharq renessansi” IV xalqaro simpozium materiallari [Matn]. I-II Sho‘ba / to‘plovchi O. Davlatov; muharrir M. Abdullayeva. Toshkent: Sahhof, 2025. B.145-161.

Загрузки

##submissions.published##

2026-10-17

##issue.issue##

##section.section##

Статьи