ALISHER NAVOIY “XAMSA”SIDA AMIR XUSRAV DEHLAVIY HAQIDAGI FIKRLARI
##article.subject##:
Navoiy, Nizomiy, Amir Xusrav, xamsa, masnaviy##article.abstract##
Chig‘atoy adabiyotining buyuk vakili Alisher Navoiy “Xamsa”sini yozishda uchta buyuk zotdan ta’sirlangan: Nizomiy, Amir Xusrav Dehlaviy, Abdurahmon Jomiy. Bu uch ismni she’riyatning cho‘qqisi deb bilgan Navoiy har fursatda ular kabi yozish istagini bildirdi. Bu nomlardan biri Amir Xusrav, XIII-XIV asrlarda Hindistonda yashagan. U Nizomiy taʼsirida “Xamsa” yozgan va shu “Xamsa” tufayli katta obroʻ-eʼtibor qozongan. Navoiy “Xamsa”sini yozar ekan, bu ulug‘ ismdan hayratga tushganini va uni katta hurmat bilan eslaganini ta’kidlaydi.
Bu maqolada Nizomiy bilan boshlangan xamsanavislik anʼanasi haqida maʼlumotlar beriladi, Amir Xusrav Dehlaviyga qisqacha toʻxtalib oʻtiladi, Navoiyning “Xamsa”sidagi Amir Xusrav haqidagi qarashlari tegishli baytlarni turk tiliga o‘girish orqali ochib beriladi.
Библиографические ссылки
Çelik, Ülkü (2011), Ali Şir Nevayi Leyli vü Mecnûn, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Kanar, Mehmet (2007), “Nizâmî-i Gencevî”, DİA, c. 33, İstanbul, s. 183-185.
Kurtuluş, Rıza (1995), “Emir Hüsrev-i Dihlevî”, DİA, c. 11, İstanbul, s. 135-137.
Kut, Günay (1989), “Ali Şir Nevâyî”, DİA, c. 2, İstanbul, s. 449-453.
Racabov, Nazar, Dilara Racabova (2004), “Ali Şîr Nevâyî ve Hüsrev Dehlevî”, Ali Şîr Nevâyî’nin 560. Doğum, 500. Ölüm Yıl dönümlerini Anma Toplantısı Bildirileri (24-25 Eylül 2001), TDK Yayınları, Ankara, s. 97-107.
Tekin, Gönül Alpay (2012), Ali-Şîr Nevâyî Ferhâd ü Şîrîn, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Tören, Hatice (1990) “Ali Şîr Nevâyî Sedd-i İskenderî”, DR, İstanbul Üniversitesi SBE, İstanbul, XL+1129 s.
Tural, Güzin (2015), Seb‘a-yi Seyyâr (Yedi Gezegen), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Türk, Vahit, Ş. Doğan (2018), Ali Şir Nevâyî Hayretü’l-Ebrâr, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara.
Yazıcı, Tahsin, C. Kurnaz (1997), “Hamse”, DİA, c. 15, İstanbul, s. 499-500.
