МУМТОЗ АДАБИЁТДА ФАРҲОД ОБРАЗИ ГЕНЕЗИСИ ВАУНИНГ НАВОИЙ ШЕЪРИЯТИДА ИФОДАЛАНИШ АНЪАНАЛАРИ
##article.subject##:
Шарқ мумтоз адабиёти, анъана ва янгилик, Фарҳод қиссаси, образ ва тимсол, Алишер Навоий шеърияти, образ трансформацияси, ифода ва тасвир, поэтик функция, эпик ва лирик талқин##article.abstract##
Шарқ, хусусан, ўзбек мумтоз адабиётида образ-тимсоллар трансформацияси ҳодисаси ўзи бир олам ҳисобланади. Бунда семаҳсул образлардан бир тури хамсачилик асосида шаклланган бадиий тимсоллар саналади. Айниқса, худди шу анъана Алишер Навоий шеъриятида ниҳоятда жозибадор ва кенг кўламлидир. Маълумки, Шарқ-ислом мумтоз адабиётида “Хамса” бетакрор бир ҳодиса, бадиий тафаккурнинг янги кашфиёти сифатида пайдо бўлди. Унда воқелик муайян сюжет ва қаҳрамонлар асосида юзага чиқарилган бўлса-да, ижтимоий-маънавий ҳаётнинг барча масалалари асарда яхлит ҳамда алоҳида достон шаклларида таҳқиқ этиб берилади. Одатда хамсачилик ахлоқ-одоб ва ҳикмат фалсафаси, комил инсон сиймоси талқини, мажоз ва ҳақиқат, ишқ таърифи, одил шоҳ ва адолатли жамият тавсифи сингари барҳаёт, умрбоқий масалалар ифодасига бағишланган ўлмас анъанадир.
Ушбу илмий мақолада Алишер Навоийнинг “Фавойид ул-кибар” шеърлар девонида Фарҳод образи бадиий талқини ҳақида фикр юритилади. Унда Фарҳод образи ифодалаган поэтик манзараларнинг бадиий-эстетик хусусиятлари очиб берилади. Шунингдек, образ трансформацияси жараёнида юзага келган тавсиф, детал ва эпизодлар илмий таҳлил этилади.
Библиографические ссылки
Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. Xazoyin ul-maoniy. G‘aropyib us-sig‘ar. – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – 804 b.
Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. Xazoyin ul-maoniy. Navodir ush-shabob. – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – 768 b.
Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. Xazoyin ul-maoniy. Badoye’ ul-vasat. – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – 764 b.
Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. Xazoyin ul-maoniy. Favoyid ul-kibar. – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – 840 b.
Alisher Navoiy. To‘la asarlar to‘plami. Tarixi muluki Ajam. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. – 704 b.
Алишер Навоий: қомусий луғат. 1-жилд. – Тошкент: Шарқ, 2016. – 536 б.
Алишер Навоий: қомусий луғат. 2-жилд. – Тошкент: Шарқ, 2016. – 480 б.
Комилов Н. Тасаввуф. – Тошкент: O‘zbekiston, 2009. – 448 б.
Тоҳиров С.Қ. Темурийлар даврида хамсанавислик. Монография. – Самарқанд: СамДУ нашри, 2020. – 172 б.
Эркинов С. Шарқ адабиётида Фарҳод қиссаси. – Т.: Фан, 1985. – 64 б.
