“MUHOKAMAT UL-LUG‘ATAYN”DA “XAMSA” DOSTONLARI BILAN BOG‘LIQ TALQINLAR (“LAYLI VA MAJNUN” ASOSIDA)
##article.subject##:
xamsa, xamsanavislik, tatabbu’, nasabnoma, doston, ijodiy laboratoriya.##article.abstract##
Mazkur maqolada Alisher Navoiy ijodini uning o‘z talqinlari yordamida o‘rganish prinsipi asosida shoir “Xamsa”si tarkibiga kiruvchi dostonlarning manbalari tadqiq obyektiga tortilgan. Mutafakkir adibning “Muhokamat ul-lug‘atayn”da o‘z asarlarining yaratilishi haqidagi fikrlari “Xamsa” dostonlarining g‘oyaviy mundarijasi bilan bog‘liq holda qiyosiy yo‘nalishda o‘rganilgan. “Layli va Majnun” bilan bog‘liq o‘rinda forsiy ijodkor Xoju Kirmoniy “Gavharnoma”sining tilga olinish sabablari tadqiq qilingan. Maqola muallifi Xoju Kirmoniyning “Gavharnoma” dostoni nasabnoma yo‘nalishida bo‘lib, g‘oyaviy yo‘nalishi, kompozitsion qurilishi va tanlangan she’riy o‘lchovi nuqtai nazaridan “Layli va Majnun” yo‘nalishiga mos emasligiga diqqat qaratadi va Navoiyning bu o‘rinda “Gavharnoma”ni tilga olishi Xojuning Nizomiy va Dehlaviydan keyingi uchinchi xamsanavis ekanligi, xamsanavislikda yangicha yo‘nalishni boshlab berganligi va dostondagi poetik masalalarda unga ergashganligi bilan bog‘liq, degan xulosaga keladi.
Библиографические ссылки
Адабиёти форсу тоҷик дар асрҳои XII-XIV. – Душанбе: Ирфон, 1983. 180 c.
Алишер Навоий. Ҳайрат ул-аброр. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1991. Ж.7. – 392 б.
Алишер Навоий. Фарҳод ва Ширин. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1991. Ж.8. – 544 б.
Алишер Навоий. Лайли ва Мажнун. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1992. Ж.9. – 356 б.
Алишер Навоий. Сабъаи сайёр. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1992. Ж.10. – 448 б.
Алишер Навоий. Садди Искандарий. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 1993. Ж.11. – 640 б.
Алишер Навоий. Муҳокамат ул-луғатайн. Мезон ул-авзон. Тарихи анбиё ва ҳукамо. Тарихи мулуки Ажам. Арбаъин. Сирож ул-муслимин. Муножот. Рисолаи тийр андохтан. МАТ. 20 жилдлик. – Тошкент: Фан, 2000. Ж.16. – 336 б.
Алишер Навоий. Муҳокамату-л-луғатайн / Қосимжон Содиқов таҳлили, табдили ва талқини остида. – Тошкент: Akademnashr, 2017. – 128 б.
Алиев Г.Ю. Темы и сюжеты Низами в литературах народов Востока. – М.: Наука, 1985. – 366 б.
Алишер Навоий: қомусий луғат. 1 ‒ 2-жилдлар / Масъул муҳаррир Ш.Сирожиддинов. – Тошкент: Sharq, 2016.
Амир Хусрав Деҳлавӣ. Осори мунтахаб. Дар чаҳор ҷилд. Ҷ.1. Ширин ва Хусрав. – Душанбе: Ирфон, 1971. – С. 7-227.
Араслы Н.Г. Ариф Ардебили и его поэма «Фархаднаме»: Афтореф. дис… канд. филол. наук. – Баку, 1969. – 28 с.
Давлатов О. Алишер Навоий шеъриятида Қуръон оятлари ва ҳадисларнинг бадиий талқини. Филол.фан.бўйича фалс.докт. дисс. – Самарқанд, 2017.
Давлатшоҳ Самарқандий. Шоирлар бўстони (“Тазкират уш-шуаро”дан). – Тошкент: Адабиёт ва санъат нашриёти, 1981. – 224 б.
Муҳиддинов М. Комил инсон ‒ адабиёт идеали. – Тошкент: Маънавият, 2005. – 208 б.
Муҳиддинов М. Кўнгил ҳайратлари. – Тошкент: Tamaddun, 2021. – 496 б.
Раҳматов Б. Дар бори Хочу ва “Хамса”-и ў / Хочуи Кирмоний. Хамса. – Хуҷанд: Хуросон, 2017. – С. 3-24.
Тоҳиров С. Темурийлар даврида хамсанавислик. – Тошкент: Tamaddun, 2021. – 248 б.
Хоҷуи Кирмонӣ. Хамса. – Хуҷанд: Хуросон, 2017. – 880 саҳ.
Эркинов С. Навоий «Фарҳод ва Ширин»и ва унинг қиёсий таҳлили. ‒ Тошкент, 1971. ‒ 276 б.
Юсупова Д. Алишер Навоий «Хамса»сида мазмун ва ритмнинг бадиий уйғунлиги. – Тошкент: Mumtoz soʻz, 2011. – 144 б.
Ғаниева С. “Муҳокамат ул-луғатайн”нинг изоҳ ва таржималари / МАТ. 20 жилдлик. Ж.16. – Тошкент: Фан, 2000. – Б. 309-322.
Ҳасанов С. Навоийнинг 7 туҳфаси. – Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1991. – 192 б.
