АЛИШЕР НАВОИЙНИНГ УВАЙСИЙ ШОГИРДИ

##article.authors##

  • Джабборов Нурбой Абдулхакимович

##article.subject##:

ижодий анъана, шеърият, ғазал, тахмис, поэтик мазмун, поэтик образ, поэтик жанр, вазн, таҳлил, адабий-эстетик тамойил

##article.abstract##

Мақолада буюк шоир ва мутафаккир Алишер Навоий ижодиёти анъаналарининг миллий уйғониш даври ўзбек адабиётининг ёрқин намояндаси Зокиржон Фурқат (1859-1909) шеъриятида янгиланиши тамойиллари таҳлилга тортилган. Ушбу илмий муаммо: 1) Навоий шеърларига татаббулар ижод қилиш; 2) Алишер Навоий ғазалларига тахмислар боғлаш; 3) поэтик мазмун янгиланиши; 4) поэтик образ такомили; 5) поэтик жанр янгиланиши; 6) вазнда татаббуъ қилиш сингари адабий-эстетик тамойиллар асосида тадқиқ қилинган. Таҳлиллар натижасида Фурқат буюк салафи Алишер Навоийнинг 10 дан ортиқ ғазалларига татаббуъ ёзгани, 5 ғазалига тахмис боғлагани ва уларда буюк салафи анъаналарини давом эттириш баробарида мазмунан янгилагани аниқланган. Муайян образ ва тимсоллар доирасида Алишер Навоий анъаналарини поэтик такомилга етказгани далилланган. Буюк устози каби арузнинг туркий шеъриятда кам қўлланган вазнларида (Масалан, комили мусаммани солимда) ҳам ғазаллар битгани мисоллар асосида тадқиқ қилинган.

Библиографические ссылки

Абдуғафуров Абдурашид. Зокиржон Фурқат. – Тошкент: Фан, 1977.

Абдуғафуров Абдурашид. Буюк бешлик садоқлари. – Тошкент: Адабиёт ва санъат, 1995. –Б.169-170.

Алишер Навоий. Мезон ул-авзон. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги НМИУ, 2011. – Б.581

Ahmad Zeki Velidi Togan. Bugunku Turkili: Turkistan ve yakin tarihi. Istanbul, 1981.

Бобур. Мухтасар (Нашрга тайёрловчи Саидбек Ҳасан). – Тошкент: Фан, 1971. – Б.145-146

Герцен А.И. Собрание сочинений в восьми томах. Т.3, М.: Правда, 1975.

Деҳхудо, Алиакбар. Луғатнома. - Теҳрон: Тажриш нашриёти, 1377, 11-жуз.

Исҳоқов Ёқубжон. Навоий поэтикаси. – Тошкент: Фан, 1983. –Б.133.

Исҳоқов Ёқубжон. Сўз санъати сўзлиги. – Тошкент: O‘zbekiston, 2014. – Б.224.

Очилов Эргаш. Фурқат ижодида Навоий анъаналари. //Ўзбек тили ва адабиёти. – 2019, 6-сон.

Рўзиева Дилбар. Алишер Навоий традициялари Абдураҳим Низорий ижодида (ўзбек-уйғур адабий алоқаларига доир). Филол. фан... номз.... дисс. –Тошкент, 1974.

Рўзмонова Роҳила. Алишер Навоий анъаналарининг усмонли турк шеъриятига таъсири (Аҳмад Пошо ва Сайди Али Раис Котибий ижоди мисолида). Филол. фан... номз.... дисс. – Самарқанд, 2011.

Саййид Сажжодий. Фарҳанги истилоҳоти ва таъбироти ирфоний. -Теҳрон, 1992. – Б.394

Солиҳова Ханифа. Уйғур достончилиги ва насри тараққиётида Алишер Навоий “Хамса”сининг ўрни. Филол. фан... док-ри.... дисс... –Тошкент, 1995.

Тарозий Шайх Аҳмад ибн Худойдод. Фунуну-л-балоға. Тошкент: Хазина, 1996.

Фозилбек Отабек ўғли. Дукчи эшон воқеаси. Самарқанд-Тошкент, 1927

Фурқат. Танланган асарлар. Икки томлик. Т.II. – Тошкент: Бадиий адабиёт, 1959.

Шодиев Эргашали. Навоий ва ёш тожик адиблари. – Хўжанд, 1966.

Ўзбекистоннинг янги тарихи. Биринчи китоб. Туркистон чор Россияси мустамлакачилиги даврида. Тошкент: Шарқ, 2000.

Қобулова Раъно. Туркий тилли адабиётда Алишер Навоий “Мажолису-н-нафоис” асари анъаналари (Содиқбек Содиқийнинг “Мажмаъу-л-хавос” тазкираси материаллари асосида). Филол. фан... номз.... дисс. –Тошкент, 1979.

Janos Eckmann. Harezm, kipcak ve cagatay turkcesi uzerine arastirmalar. -Ankara, 1996.

Яҳё Ҳусайнхон. Билмасдан инкор этиб юрма ёхуд Навоийни қачон тушунамиз. / https://od-press.uz/xabarlar/3004

Загрузки

##submissions.published##

2022-06-10

##issue.issue##

##section.section##

Статьи