BADIIY MATNLARDA LAQABLARNING QOʻLLANILISHI VA ULARNING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI (ALISHER NAVOIY ASARLARI MISOLIDA)

##article.abstract##

Ushbu kichik tadqiqotda oʻzbek tili antroponimik tizimda laqablarning oʻrni, ularning qoʻllanilishi, laqab tanlashning ijtimoiy, estetik, lisoniy sabablari hamda badiiy matnda, jumladan, Alisher Navoiy asarlarida qoʻllanilgan laqablarning lingvopragmatik xususiyatlari haqida fikr yuritilgan. Ma’lumki, kishilik tarixining eng qadim davridan e’tiboran kishi ismlari qatorida laqablar ham mavjud boʻlib kelayotgani, keyinchalik bu holat oʻtmishdan bugunga qadar ijtimoiy sharoitlarda turli tillarda, shu jumladan, oʻzbek tilida ismlar, familiyalar, otaismlari, laqablar, taxalluslar, unvonlar, kunyalar, nikneymlarning murakkab tizimini shakllangantirgani koʻriladi. Bularning orasida laqablar alohida oʻrin tutadi. Zamonaviy til tizimida laqablari rasmiy ismlar (nomlar) tizimiga
oʻxshash murakkab tizimni tashkil qiladi. Bu tizimning shakllanishida lingvokulturologik shartsharoitlar hamda tilning ikkilamchi nomlash tizimi faol ishtirok etadi. Shuningdek, maqolada tilshunosligimiz tarixida kishi otlari, ularning tarkibiy qismi boʻlgan laqab, taxallus hamda unvonlar haqida toʻngʻich turkologimiz Mahmud Koshgʻariy kuzatishlar olib borganligi, mumtoz adabiyot namunalarida keltirilgan laqablarning an’anaviyligi va oʻziga xos juz’iy farqlanishlari tahlil qilingan.