ELEKTRON SIGARETA ISTE’MOL QILUVCHILARDA SURUNKALI TARQOQ PARODONTITNING ETIOPATOGENETIK ASPEKTLARI

##article.authors##

  • Abduvakilov Jahongir Ubaydullaevich
  • Olimbekov Ulug’bek Otabek o’g’li

##article.subject##:

surunkali parodontit, elektron sigaretalar, patogenez, yallig‘lanish, mikrobiota

##article.abstract##

So‘nggi yillarda elektron sigaretalar (ES) an’anaviy tamaki mahsulotlariga muqobil sifatida keng tarqalmoqda. Ularning nisbatan xavfsizligi haqidagi qarashlarga qaramay, zamonaviy tadqiqotlar ES aerozollarining og‘iz bo‘shlig‘i salomatligiga salbiy ta’siri, jumladan surunkali tarqoq parodontit (STP) rivojlanishi xavfini oshirishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. An’anaviy chekish va parodontal kasalliklar o‘rtasidagi bog‘liqlik yaxshi o‘rganilgan bo‘lsa-da, ES iste’moli STP patogenezi jarayoniga qanday ta’sir qilishi to‘liq o‘rganilmagan.

Ushbu maqolada elektron sigaretalarning parodont to‘qimalariga ta’siri bo‘yicha zamonaviy ilmiy ma’lumotlar tahlil qilinadi. ES aerozoli tarkibiy qismlarining yallig‘lanish jarayonlari, og‘iz mikrobiotasidagi o‘zgarishlar, tomir va immun tizimi buzilishlariga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Ma’lumotlarga ko‘ra, ES foydalanish proyallig‘lanish sitokinlari (IL-1β, IL-6, TNF-α) faollashuvi, mikrobiotada disbiotik o‘zgarishlar va immun javobning susayishi bilan kechib, parodont to‘qimalaridagi yallig‘lanish-destruktiv jarayonlarning rivojlanishiga sabab bo‘ladi. An’anaviy chekishga nisbatan to‘qimalarga yetkaziladigan zarar kamroq bo‘lsa-da, ES iste’mol qiluvchilar orasida parodontit rivojlanish xavfi sezilarli bo‘lib qolmoqda.

Natijalar ushbu guruhdagi bemorlar orasida parodontal kasalliklarni oldini olish, erta tashxislash va keng qamrovli klinik tadqiqotlar o‘tkazish zarurligini ta’kidlaydi.

Библиографические ссылки

генерализированного пародонтита за счёт воздействия на воспалительные процессы, микробиоту и иммунный ответ пародонтальных тканей.

Влияние компонентов аэрозоля электронных сигарет приводит к повышению уровней провоспалительных цитокинов, дисбалансу микрофлоры полости рта и снижению эффективности иммунных механизмов защиты.

Несмотря на отсутствие продуктов горения табака, электронные сигареты не являются безопасной альтернативой с точки зрения здоровья пародонта.

Необходимы дальнейшие клинические и экспериментальные исследования для более полного понимания патогенеза пародонтита у курящих электронные сигареты и разработки эффективных методов профилактики и лечения.

Список литературы

Тарасенко Л.М., Мельниченко Е.В. Влияние никотина и курения на ткани пародонта // Стоматология. – 2021. – Т. 100, №3. – С. 45–49.

Holliday R., Epifanova M., Preshaw P.M. The influence of smoking on the response to nonsurgical periodontal therapy: A systematic review and meta-analysis // J. Clin. Periodontol. – 2020. – Vol. 47, №5. – P. 518–531.

Pushalkar S., Paul B., Li Q. et al. Electronic cigarette aerosol modulates the oral microbiome and increases risk of infection // iScience. – 2020. – Vol. 23, №3. – P. 100884.

Proctor C., Fukutomi H., Wang A. The oral microbiome in health and disease: an overview for oral healthcare professionals // BMC Oral Health. – 2020. – Vol. 20, №1. – P. 1–9.

Пятницкий А.А., Левицкая О.В. Роль воспалительных цитокинов в патогенезе пародонтита // Пародонтология. – 2022. – №1. – С. 12–17.

Reidel B., Radicioni G., Clapp P.W. et al. E-cigarette use causes a unique innate immune response in the lung, involving increased neutrophilic activation and altered mucin secretion // Am. J. Respir. Crit. Care Med. – 2018. – Vol. 197, №4. – P. 492–501.

Лебедев А.Ю., Иванова Т.Н. Электронные сигареты: оценка безопасности и риски для здоровья полости рта // Российская стоматология. – 2023. – №4. – С. 30–35.

Shchipkova A.Y., Nagaraja H.N., Kumar P.S. Subgingival microbial profiles of smokers with periodontitis // J. Clin. Microbiol. – 2010. – Vol. 48, №1. – P. 1–7.

Загрузки

##submissions.published##

2025-08-30