ЧИҒАТОЙ ВА ЯНГИ ЧИҒАТОЙ АДАБИЁТИ ДАВРИ ЎЗБЕК ТИЛИ ИДЕНТИКЛИГИНИНГ ВОРИСИЙЛИК ЖИҲАТЛАРИ
##article.subject##:
Чиғатой адабиёти, чиғатой гурунги, тил идентиклиги, ворисийлик, миллат, миллий давлатчилик, тил сиёсати, туркий тил, ўзбек тили##article.abstract##
Тил халқ мулки – унинг ажралмас маданий, маънавий, руҳий атрибутидир. Тарихий жараёнда халқ ёки миллатнинг борлиғи, ривожи, регрессив ёки прогрессив жиҳатлари қандай амалга ошса, у тилда намоён бўлади. Тил сақланса миллат, миллий давлатчилик, миллий руҳ ва тафаккур тарзи сақланиб қолади. Аксинча эса барча регрессив ҳолат номоддий маънавий, мафкуравий соҳаларгина эмас, сиёсат, иқтисод ва ижтимоий муносабатларгача қамраб олинган ҳолда ички емирилишларда давом этади. Ушбу мақоланинг марказий масаласи бўлган ўзбек тили идентиклиги мавзуси тил ва миллий давлатчилик ўзаро алоқадорлик қонуниятларининг тарихимизда алоҳида ўрин тутган даври - Алишер Навоий даҳоси билан боғланган давридан ҳозирги кунгача, қандай эволюцияда мавжуд бўла олди деган саволга жавоб беришдан иборатдир. Ушбу ёндашув глобаллашув исканжасида турли эврилишларни бошидан ўтказаётган ўзбек тилининг идентиклик, яъни тил орқали ўз борлиғини англаб шаклланган халқ лисоний идентиклигининг кечаги, бугуни, истиқболидаги тил сиёсатида бўлган ва бўлаётган мафкуравий қонуниятларни англашга ёрдам беради.
Библиографические ссылки
Фитрат А. Танланган асарлар. Иккинчи жилд. –Тошкент: “Маънавият”, 2000.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. 8-том. 20 томлик. –Тошкент: Фан. 1991.
Алишер Навоий. Мукаммал асарлар тўплами. VI-XI томлар. 20 томлик. –Тошкент: Фан. 1990-1993.
Беҳбудий. Икки эмас тўрт тил лозим //Танланган асарлар. – Тошкент. Маънавият. 1997.
Беҳбудий. Тил масаласи //Танланган асарлар. – Тошкент. Маънавият. 1997
С.Айний. Асарлар, 8 жилдлик, 1-жилд. -Тошкент: 1963
Пясковский А.В. Революция 1905-1907 годов в Узбекистане. –Ташкент: Госиздат, 1957
Ўзбекистон Республикаси Энциклопедияси. -Тошкент: Қомуслар бош таҳририяти,1997
Қосимов.Б Миллий уйғониш. –Тошкент: Маънавият, 2002.
Сайидов Ё.С. Фитрат бадиий асарлари лексикаси// филология фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун ёзилган дисс. Авт. . –Тошкент: 2001. (24б)
Фитрат. Нажот йўли. –Тошкент: Шарқ, 2001.
Schlyter B. Language reform and Language Status in Multilingual Uzbekistan // Asian Cultures and Modernity. Resesrch Report #.13, April 2007.
Выдрин А. Языковая политика в Узбекистане// Звезда востока.1994. №4.
Умаров Э. Қадимги ўзбек тили //Ўзбекистон адабиёти ва санъати. Октябрь. 2009 йил.
Поливанов Е.Д. Турк грамматикаларининг асослари ҳақида // Инқилоб - 1922. -№4.
Бобомуродава Ш.Э. Ўзбек тилшунослиги ривожида Элбекнинг роли. Филология ф.н. д.ни олиш учун ёзилган дисс.авт. - Тошкент: 2002.
Baymirza Hayit. «Вasmacilar» Turkiston milli mucadele tarihi (1917-1934). Ankara. 1997
