ТЕОРЕТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ УЧЕНИЙ ВОСТОЧНЫХ И ЗАПАДНЫХ МЫСЛИТЕЛЕЙ ОБ ОБЕСПЕЧЕНИИ ЧЕСТНОСТИ И СПРАВЕДЛИВОСТИ НА ГОСУДАРСТВЕННОЙ СЛУЖБЕ
Ключевые слова:
государственная служба, государственное управление, честность, справедливость, коррупция, восточные мыслители, западные мыслители, социологический подход, антикоррупционная культура, общественный договор, справедливое государство, правосознаниеАннотация
В статье раскрывается этимологическое происхождение понятий «честность» и «справедливость», а также их социальное, политическое и правовое значение в управлении государством и обществом. На основе историко-сравнительного, герменевтического и социологического подходов теоретически анализируется приоритет честности и справедливости на государственной службе в учениях восточных мыслителей Абу Насра Фараби, Низам аль-Мулька, Амира Тимура и Алишера Навои. Также анализируются подходы западных мыслителей Фомы Аквинского, Роджера Бэкона, Никколо Макиавелли, Томаса Гоббса и Шарля Луи Монтескье к утверждению честности и справедливости в государственном управлении, выявляются общие и отличительные черты двух традиций и их значение для современной государственной службы.
Библиографические ссылки
Özbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarşi kuraşiş töğrisida”gi Qonuni. 2017-yil 3-yanvar, ÖRQ-419-son. URL: https://lex.uz/docs/3088008; Özbekiston Respublikasi Prezidentining “Özbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarşi kuraşiş tizimini takomillaştiriş böyiça qöşimça çora-tadbirlar töğrisida”gi PF-6013-son Farmoni. 2020-yil 29-iyun. URL: https://lex.uz/docs/4875784 (Law of the Republic of Uzbekistan “On Combating Corruption” No. ZRU-419 of January 3, 2017; Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No. UP-6013 of June 29, 2020 “On additional measures to improve the anti-corruption system in the Republic of Uzbekistan”)
Özbekiston Milliy ensiklopediyasi. “H” harfi. – Toşkent: “Özbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy naşriyoti, 2000. – B. 632. (National Encyclopedia of Uzbekistan. Letter “H”. – Taşkent, 2000. – P. 632)
Avesto. Tarixiy-adabiy yodgorlik / Asqar Mahkam tarjimasi. – Toşkent: “Şarq”, 2001. – B. 26–28. (Avesta. A historical and literary monument / Translated by Askar Makhkam. – Taşkent: Şarq, 2001. – P. 26-28)
Abdullayev A.G. Şarq davlat boşqaruviga doir sotsiologik taʼlimotlarning Ğarb sivilizatsion jarayonlariga metodologik taʼsiri: monografiya. – Toşkent: “ZEBO PRINT”, 2024. – B. 75. (Abdullayev A.G. The methodological influence of Eastern sociological teaçings on public administration on Western civilizational processes: monograph. – Taşkent: ZEBO PRINT, 2024. – P. 75)
Boboyev H., Döstjonov T., Hasanov S., Ollamov Ya. “Avesto” va uning insoniyat taraqqiyotidagi örni. – Urganç: “Xorazm” naşriyoti, 2002. – B. 310. (Boboyev H., Dustjonov T., Khasanov S., Ollamov Ya. The Avesta and its place in human development. Urgenç: Khorezm, 2002. P. 310)
Rahmatullayev Ş. Özbek tilining etimologik luğati (arab sözlari va ular bilan hosilalar). – Toşkent: Universitet naşriyoti, 2003. – B. 15. (Rakhmatullayev Ş. Etymological dictionary of the Uzbek language (Arabic words and their derivatives). – Taşkent: University Press, 2003. – P. 15)
Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar şahri. – Toşkent: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi naşriyoti, 1993. – B. 190. (Abu Nasr al-Farabi. The virtuous city. Taşkent: A. Qodiriy Publişing House, 1993. – P. 190)
Abu Nasr Forobiy. Fozil odamlar şahri / Tarjimonlar: A.Irisov, M.Mahmudov, U.Otajon; masʼul muharrirlar: M.Xayrullayev, M.Jakbarov. – Toşkent: Yangi asr avlodi, 2016. – B. 244–245. (Abu Nasr al-Farabi. The virtuous city / Translated by A. Irisov, M. Makhmudov, U. Otajon. – Taşkent: Yangi asr avlodi, 2016. – P. 244-245)
Nizomulmulk. Siyosatnoma (Siyar ul-muluk). Ikkinçi töldirilgan, qayta işlangan naşri. – Toşkent: “Yangi asr avlodi”, 2017. – B. 98-100. (Nizam al-Mulk. Siyasatnama (The Book of Government). 2nd revised ed. Taşkent: Yangi asr avlodi, 2017. P. 98-100)
Amir Temur. Temur tuzuklari. – Toşkent: Özbekiston, 2014. – B. 105. (Amir Timur. The Institutes of Timur. – Taşkent: Uzbekistan, 2014. – P. 105)
Alişer Navoiy. Tanlangan asarlar. 13-tom. – Toşkent, 1981. – B. 115. (Alişer Navoi. Selected works. Vol. 13. – Taşkent, 1981. – P. 115)
Mirziyoyev Ş.M. Inson qadri, uning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari uçun. – Toşkent: “Özbekiston” naşriyoti, 2022. – B. 145. (Mirziyoyev Ş.M. For human dignity, rights, freedoms and legitimate interests. – Taşkent: Uzbekistan, 2022. – P. 145)
Bekmurodov M.B. Ijtimoiy taraqqiyot va jamoatçilik fikri: monografiya. – Toşkent: “Xalq taʼlimi”, 1997. – B. 33. (Bekmurodov M.B. Social progress and public opinion: monograph. – Taşkent: Khalq talimi, 1997. – P. 33)
Akvinskiy F. Summa teologii. Ç. I / Per. S.I. Yeremeyeva, A.A. Yudina. – Kiyev: Nika-Tsentr, 2002. – S. 9–10. (Thomas Aquinas. Summa Theologiae. Part I / Transl. by S.I. Eremeev, A.A. Yudin. Kyiv: Nika-Center, 2002. – P. 9-10)
Lindberg D.C. Roger Bacon’s Philosophy of Nature. A Critical Edition, with Engliş Translation, Introduction, and Notes, of De multiplicatione specierum and De speculis comburentibus. – Oxford: Clarendon Press, 1983. – P. 178.
Bekon R. Bolşoye soçineniye // Antologiya mirovoy filosofii: v 4-kh tomakh. T. 1, ç. 2. – Moskva: Mysl, 1969. – S. 862–877. (Bacon R. Opus Majus // Anthology of world philosophy in 4 volumes. Vol. 1, part 2. – Moscow: Mysl, 1969. P. 862–877)
Jilson E. Filosofiya v Sredniye veka. Ot istokov patristiki do kontsa XIV veka. – Moskva: Respublika, 2004. – S. 364. (Gilson E. Philosophy in the Middle Ages. From the origins of patristics to the end of the 14th century. Moscow: Respublika, 2004. P. 364)
Makiavelli N. Gosudar / Per. G.Muravyevoy. – Moskva: Khudozhestvennaya literatura, 1982. – S. 28, 38, 95. (Maçiavelli N. The Prince / Transl. by G. Muravyeva. – Moscow: Khudozhestvennaya literatura, 1982. – P. 28, 38, 95)
Gobbs T. Leviafan / Per. A. Gutermana. – Moskva: AST, 2021. – S. 505. (Hobbes T. Leviathan / Transl. by A. Guterman. – Moscow: AST, 2021. – P. 505)
Aron R. Etapy razvitiya sotsiologiçeskoy mysli / Obşç. red. i predisl. P.S.Gureviça. – Moskva: Progress; Politika, 1992. – S. 288. (Aron R. Main Currents in Sociological Thought / Ed. by P.S. Gureviç. – Moscow: Progress; Politika, 1992. –P. 288)