BOLALARDA SEMIZLIKNING BA'ZI JIHATLARI
##article.subject##:
semizlik, bemorlar, tana massasi indeksi, arterial gipertenziya##article.abstract##
Semizlik zamonaviy klinik tibbiyotning dolzarb muammolaridan biri bo'lib, oziq-ovqatga bog'liq kasalliklar orasida yetakchi o'rinlardan birini egallaydi va jamiyat rivojlanishi tufayli yaratilgan sharoitlar tufayli sivilizatsiya kasalligidir. Ortiqcha vazn va u bilan bog'liq asoratlar nafaqat kattalarda, balki bolalarda ham uchraydi va har yili bunday holatlar soni ortib bormoqda. Semizlik muammosi dolzarbligiga qaramay, aholining bu muammodan xabardorligi va hushyorligi pastligicha qolmoqda. Bolalardagi ortiqcha vazn aholi o’rtasida tashvishga sabab bo'lmaydi, shuning uchun ko'p hollarda ota-onalar kasallikning boshlanishidan bir necha yil o'tgach, shifokor bilan maslahatlashadilar.
Ekzogen konstitutsiyaviy semizlik va arterial gipertenziya bilan kasallangan 69 nafar bemor bola tekshirildi. Taqqoslash guruhi 20 nafar sog'lom bolalardan iboat edi. Jahon Sog'liqni Saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, 2015 yilda 56 milliondan ortiq bola semirib ketgan va ortiqcha vaznga ega bo'lgan va hozirda esa semizlik masshtabi bo”yicha epidemiyaga aylangan. Bolalar va o'smirlar orasida arterial gipertenziya (AH) 0,4 dan 8% gacha tashkil etadi. Tana massa indeksi, lipidlar va uglevodlar almashinuvi o'rtasida ilgari aniqlangan xavf omillari bilan bog'liqlik, shuningdek, tug'ilishdagi vazn va tana massa indeksi o'rtasidagi teskari korrelyatsiya o'rnatilgan.
Библиографические ссылки
Балыкова, Л.А. Метаболический синдром у детей и подростков / Л.А. Балыкова, О.М. Солдатов, Е.С. Самошкин // Педиатрия. М., 2010. - Т.89, №3. - С.127-134.
Бунина Е.Г. Метаболические нарушения как факторы риска прогрессирования артериальной гипертензии у детей и подростков / Е.Г. Бунина, Н.Н. Миняйлова, Ю.И. Ровда // Педиатрия. М., 2010. - Т.89, №3. -С.6-9.
.Власова, Ю.Ю. Роль гипоталамо-гипофизарной системы в патогенезе экзогенного конституционального ожирения / Ю.Ю. Власова // Русский медицинский журнал. М., 2009.- Т. 17, № 24.-С. 1610-1613 гг.
Дюсупова А. и соавт. Ранняя диагностика метаболического синдрома у детей и подростков г. Семей // Наука и здоровье. - 2018. - С.42-53.
И.Н.Захарова, С.И.Малявская, Т.М.Творогова, С.В.Васильева, Ю.А. Метаболический синдром у детей и подростков. // Медицинский совет. - № 16. - 2016. - С. 103-109.
Ш.М. Ибатова, М.Т. Гаффарова, Д.Б. Шукуров. Факторы риска развития дисметаболизма у детей. «Актуальные вопросы медицины и медицинского образования» Материалы международной научно-практической конференции Хатлонского государственного медицинского университета Дангара. 2020. С.157-160.
Ибатова Ш.М., Исламова Д.С., Кодирова М.М. Выявление факторов риска развития нарушений обмена веществ у детей, перенесших гипоксию. //Научно-методический журнал UzAcademia. 2021. С.85-89.
Ибатова Ш.М., Ачилова Ф.А. Основные факторы риска развития ожирения у детей и подростков. //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. № 3.1 (т. II) 2021. С.2-4.
Каримова Н.А., Ибатова Ш.М. Особенности метаболического синдрома у детей пубертатного возраста. //Журнал «Биомедицина и практика». № СИ-2. 2020. 5-я часть. Специальный выпуск. стр. 481-485.
Каримова Н.А., Ибатова Ш.М., Маматкулова Ф.Х., Шукурова Д.Б. Основные факторы риска развития дисметаболизма у детей. Журнал "Новый день в медицине". 4 (34) 2020. -С.194-197.
Кондратьева Л.В. Лечение метаболического синдрома / Л.В. Кондратьев // Диабет. Образ жизни. М., 2011. - № 2. - С. 11-13.
Павловская Е.В., Строкова Т.В., Сурков А.Г., Каганов Б.С. Ожирение у детей и подростков – современный взгляд на проблему. Вопросы детской диетологии. 2008; 6(4): 27-36.
Павловская Е.В., Багаева М.Э., Сурков А.Г., Строкова Т.В., Каганов Б.С. Ожирение у детей: критерии диагностики и клинические проявления. Вопросы детской диетологии 2012; 10(3): 18-22.
Питание здорового и больного ребенка / [под ред. В.А. Тутельяна, И.Я. Коня, Б.С. Каганова]. М.: Издательский Дом «Династия», 2012. – 324 с.
Павловская Е.В., Багаева М.Э., Сурков А.Г., Строкова Т.В., Каганов Б.С. Ожирение у детей: критерии диагностики и клинические проявления. Вопросы детской диетологии 2012; 10(3): 18-22. 16. Профилактика сердечно-сосудистых заболеваний в детском и подростковом возрасте. Российские рекомендации. Российский кардиологический журнал 2012; 6(98); с. 2-39. 45. Ван Вэй III Ч.В., Айертон-Джонс К. Секреты питания/
Рекомендации по диагностике, лечению и профилактике ожирения у детей и подростков. – М.: Практика, 2015. – 136 с.
Т.А. Никитина. Особенности метаболического синдрома у детей подросткового возраста // Вестник Ивановской медицинской академии. - Т.15. - № 4. -2010 - С.19-2
Щербакова М.Ю., Синицын П.А., Петряйкина Е.Е. Метаболический синдром глазами педиатра. Материалы II городской научно-практической конференции «Эндокринологические аспекты в педиатрии». Москва, 14-15 ноября 2007. с. 23-24.
Dennis M. Styne, Silva A. Arslanian, Ellen L. Connor, Ismaa Sadaf Farooqi, M. Hassan Murad, Janet H. Silverstein, Jack A. Yanovski; Pediatric Obesity – Assessment, Treatment, and Prevention: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. 2017 jc.2016-2573. doi: 10.1210/jc.2016-2573
Donahue SM, Rifas-Shiman SL, Gold DR. et al. Prenatal fatty acid status and child adiposity at age 3y: results from US pregnancy. Am.J.Clin.Nutr. 2011;
Ding S, Chi M, Brooks P et al. High-fat diet: Bacteria interaction promote intestinal inflammation which precedes and correlates with obesity and insulin resistance in mouse. PLOS ONE. 2010;5: e12191–e12191–e12204.
E. Tolstikova. Metabolic syndrome in children and adolescents. // With care for the child. - October 5, 201
Prevention of pediatric overweight and obesity. American academy of pediatrics policy statement. Committee on nutrition. Pediatrics. Vol. 112, No. 2 August 2003, 424-30.