ТИЛ ЎРГАНУВЧИЛАРНИНГ ЁЗМА ИШИНИ БАҲОЛАШДАГИ МУҲИМ ТАМОЙИЛЛАР
##article.subject##:
диагностика, форматив, сумматив, тамойиллар, мезон, фикр-мулоҳаза, иншо##article.abstract##
Баҳолаш - ўрганиш ва таълимни кучайтирадиган кучли ўрганиш воситасидир. Талабаларни баҳолаш жараёни ўқув режалари ва ўқув мақсадларига мос келиши керак. Алоҳида дастурлар доирасида ўқувчиларнинг ютуқларини тўғри баҳолаш учун зарур бўлган баҳолаш стратегиясини аниқлаш ўқув дастурининг мазмуни ва уни етказиб бериш усулларини белгилаш каби муҳимдир. Ушбу мақоланинг мақсади баҳолашни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда кўриб чиқилиши керак бўлган элементларни, шунингдек ушбу жараён давомида дуч келадиган умумий муаммоларни мущокама қилишдир. Баҳолашни ишлаб чиқишда кўриб чиқилиши керак бўлган элементлар баҳолаш мақсади, синовдан ўтказиладиган соҳалар ва ишлатиладиган баҳолаш воситаларининг тавсифларини ўз ичига олади. Баҳолаш воситалари тўртта асосий хусусиятларга кўра баҳоланади: аҳамиятлилик, мақсадга мувофиқлик, асосланганлик ва аниқлик. Адабиётда келтирилган далилларга асосланиб, турли соҳалар ва ўқув услубларига мос келадиган турли хил баҳолаш воситаларидан фойдаланиш тавсия этилади. Баҳолаш цикли натижаларни баҳолаш билан якунланади ва шу асосда муассаса, дастур ёки курс таълим сифатини яхшилаш учун ўзгаришлар киритиши мумкин. Агар баҳолаш мақсади ўқув натижалари ва ўқитиш усулларига мос келадиган бўлса, у таълим сифатини яхшилайди ва ўқувчиларни ўқишини қўллаб-қувватлайди. Ёзишни баҳолаш ёзма топшириқ орқали ёзувчининг фаолияти ёки потентциалини баҳолашга йўналтирадиган назария ва амалиётни ўз ичига олган ўрганиш соҳасини англатади.
Мазкур мақолада талабалар билимини баҳолашнинг асосий мақсадларини муҳокама қилинади ва ўқитиш ва ўрганишнинг муҳим тамойилларини амалга ошириш муаммолари таҳлил қилинади. Мақолада шунингдек қай йўсинда иншо ёзиш жараёнини баҳолашнинг мақсадлари ва тамойилларига мослаган ҳолда ташкил этиш масалалари ҳам муҳокама қилинади.
Библиографические ссылки
Biggs, J. and Tang, C., (2007). Teaching for Quality Learning at University. 3rd ed. Maidenhead: SRHE/Open University Press.
Brown, S., (1999). Institutional Strategies for Assessment. In: Brown, S. and Glasner, A., (eds.) Assessment Matters in Higher Education. Buckingham: SRHE/Open University Press, pp 3-13.
Cohen, L. et al., (2004). A Guide to teaching Practice. 5th ed. London and New York: Routledge.
Light, G. and Cox, R., (2001). Learning and Teaching in Higher Education: The Reflective Professional. London: Paul Chapman Publishing.
Long, M., (2000). The Psychology of Education. London and New York: RoutledgeFalmer.
Ramsden, P., (2003). Learning to Teach in Higher Education. 2nd ed. London and New York: RoutledgeFalmer.
Taylor, T., (2005a). General Principles of Assessment – An EIC Guide. London: University of Westminster. Available from: http://www.westminster.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0010/41779/PrinciplesOfAssessment.pdf [Accessed 20 June 2016].
Taylor, T., (2005b). Learning from Feedback. London: University of Westminster. Available from: http://www.westminster.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0020/41780/LearningFromFeedback.pdf [Accessed 20 June 2016].
