АЛЬБЕР КАМЮ ВА ХУРШИД ДЎСТМУҲАММАД ПРОЗАСИДА АБСУРД ҚАҲРАМОН МУАММОСИ
##article.subject##:
экзистециализм, абсурд, абсурд қаҳрамон, абсурд одам, маънисиз, бесамар, умид, умидсизлик, бегоналашув, руҳий олам, табиат, жамият, инсон, ҳаёт, ўлим, яшаш маъноси, миф, мифология##article.abstract##
Мазкур мақолада адабиётшунослик илмининг муҳим тармоқларидан бўлган ва ХХ аср бошларида Ғарб мамлакатлари адабиётида инсоннинг моҳиятини чуқур ўрганишга киришган, ҳаётнинг мазмуни ҳақидаги хулосалар анъанавий қолипларга, анъанавий тасаввурларга сиғмай қолган бир пайтда адабиётга маълум маънода туб бурилиш ясай олган модернизм адабий оқимининг таркибий қисми бўлган экзистенциализм ва абсурд тамойиллари ҳақида сўз боради.
Шунингдек, мақола ёзувчининг адабий-эстетик қарашлари билан яратган асарлари ўртасидаги алоқадорликнинг илмий-назарий асосларини тадқиқ қилиш, абсурд адабий оқимининг етакчиси саналган Альбер Камю ижодини ўрганиш, шу асосда Мустақиллик даври ўзбек насридаги етакчи етакчи ёзувчиларидан бири Хуршид Дўстмуҳаммад ижодини жаҳон адабиёти контекстида, хусусан, А.Камю ижодига қиёсан ўрганишга қаратилганлиги билан муҳим аҳамиятга эга.
Бундан ташқари, мақолада бадиий асардаги абсурд образи, инсон табиат қўйнида ёлғиз қолганида, жамиятдан бегоналашганида унинг руҳиятида кечадиган ҳолатлар талқин ва тадқиқ этилади. Шу билан бирга, ўзбек адабиётига таъсир асносида абсурд қаҳрамонни тадқиқ этишдаги Камюнинг бадиий маҳорати таҳлилга тортилади. А.Камю ва Х.Дўстмуҳаммад асарларининг қаҳрамонлари ўртасидаги типологик ўхшашликларнинг тўп асосларини аниқлашга эришилади.
Библиографические ссылки
Camus, Albert. L’Homme révolté. – Paris: Gallimard, 1951.
Camus, Albert. Le Mythe de Sisyphe. – Paris: Gallimard, 1942.
Colette, Jacques. L’Existentialisme. – Paris: Presses Universitaires de France, 1994. -P. 86
Sartre, Jean-Paul. L’existentialisme et un humanism. Nagel, 1946; réédition Gallimard, coll. “Folio essais”, 1996. –p. 17.
Алимасов В. Экзистенциализмнинг “ота”си. // “Тафаккур” журнали, 2005 йил 3-сон. –Б. 92.
Юрий Б. Экзистенциализм: абсурд дунёсида ёлғиз инсон. // Рус тилидан Динара Эгамбердиева ва Шаҳноза Назарова таржимаси. “Жаҳон адабиёти” журнали, 2011 йил, 5- сон. –Б. 174.
Камю А. Избранное. М.: Радуга, 1988.
Кун Н.А. Қадимги юнон афсона ва ривоятлари. Рус тилидан Пошали Усмон ва Фазлиддин Шукур таржимаси. “Зарафшон” нашриёти, Самарқанд, 2005. –Б. 53.
Қосимов А. Типологик ўхшашликлар ва ўзаро таъсирнинг назарий муаммолари (А.де Сент-Экзюпери ва А.Камю ижоди мисолида): филол.фанлари доктори... дисс. – Фарғона, 2007. –Б. 15.
Назар Эшонқул. Ўзини англаётган одам. // “Жаҳон адабиёти” журнали, 2014 йил, 6-сон. – Б. 109.
Отабоев А. Экзистенциализм. // “Жаҳон адабиёти” журнали, 2015 йил, 1-сон. –Б. 111.
Солижонов Й. Сизиф ва абсурд. //“Жаҳон адабиёти” журнали, 2010 йил, 1-сон.
Тўраев Д. Сизиф ривояти ўзбек адиби талқинида. “Жаҳон адабиёти” журнали, 2018 йил, 6-сон. –Б. 193.
Холбеков М. ХХ аср модерн адабиёти манзаралари. Т.: “MUMTOZ SO’Z”, 2014, -Б. 222.
Холбеков М. Экзистенциализм: Альбер Камю. //“Жаҳон адабиёти” журнали, 2013 йил, 11-сон.
Хуршид Дўстмуҳаммад. “Донишманд Сизиф”. – Тошкент: “O‘zbekiston” НМИУ, 2016.
Ҳомер. Илиада. Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1988. –Б. 449.
Эркаев А. Эстетик онг ва бадиий билиш. // “Жаҳон адабиёти” журнали, 2015 йил, 11-сон.
