ТАЪЛИМ ЖАРАЁНИ БИЛАН БОҒЛИҚ АРАБЧА ЎЗАКДОШЛИК ҚАТОРЛАРИНИНГ ЛЕКСИК-СЕМАНТИК ХУСУСИЯТЛАРИ
##article.subject##:
арабизмлар, ўзлашмалар, лексема, сема, частоталик, лексик-семантик, ўзакдош қаторлар, лексик фонд, таълим соҳаси, торайиш, кенгайиш, функция##article.abstract##
Ушбу мақола ўзакдош қаторларини лексика ва семантика нуқтаи назаридан ўрганади. Шунингдек ўзлашиш сабаблари ва унинг тамойиллари ҳам назарда тутилган. Ўрта Осиёда ислом динининг кенг тарқалганлиги муносабати билан, араб тили илм тили ҳисобланган. Шунинг учун дастлабки арабий ўзлашмалар айнан илм ва динга оид бўлган. Барча ўзакдош қаторлар дастлабки маъноларда ўзлашган. Кейин улар маънолар кенгайиши ва торайиши муносабати билан, лексик-семантик ўзгаришларга учраган. Морфологик нуқтаи назардан, ўзлашмалар араб ўзагидан ҳосил қилиниб, турли қўшимчалар қўшилиши билан, ўзбек тилида янги сўзларни ташкил этган. Таълим соҳасидаги арабизмларнинг частотаси ўрганилди. Мазкур лексемаларнинг семалари мавжуд бўлиб, арабизмлар коннотатив маъноларда қўлланилган. Арабизмларнинг таҳлилга тортилиши, лексик бирликларининг ривожланиши ва уларнинг янги маъноларда ишлатилиши ҳақида фикр юритилиб, хулосалар қилинган.
Библиографические ссылки
Акрамов, М.Р. (2013). Психологические аспекты формирования экологического сознания личности. Science and World, 80.
Акрамов, М.Р. (2020). Талабаларда матнларни идрок этишда психолингвистиканинг ўрни. Сўз санъати халқаро журнали, 3 (3).
Жамолхонов. Ҳозирги ўзбек тили.-Т.,2005.-С.179
Рахматуллаев Ш. Ҳозирги адабий ўзбек тили.-Т.,2006.-С.103.
Тожибоева М. Алишер Навоийнинг “Илк девон”идаги арабча сўзларнинг лексик-семантик талқини. Филол.фан.ном....дисс. автореферати.-Т.,2011.-С.6.
Протченко Ф. Лексика и словообразования в Советской эпохе. – М., 1975. – см. С. 82.
Бегматов Э. Ҳозирги ўзбек адабий тилининг лексик қатламлари. – Т: Фан, 1985. – С. 170.
Ҳасанова Д. Арабча ўзлашмаларнинг ўзбек тили номинатив ва дериватив тизимидаги ўрни.Филол.фан.ном....дисс. автореферати.-Т.,2011.-С.10.
Ўзбек тилининг изоҳли луғати.2. –Т.,2008.-С.627.
Ўзбек тилининг изоҳли луғати.3. –Т.,2008.-С.114
Ўзбек тилининг изоҳли луғати.4. –Т.,2008.-С.2
Yusupov O.N. Cognitive semantics in context. Wschodnioeuropejskie Czasopismo Naukowe 7 (2), 84-87.
Юсупов О.Н. Ўзбек адабиётининг инглиз тилидаги таржималарининг лингвокогнитив тадқиқи. Сўз санъати халқаро журнали. 3 сон, 3 жилд. Б.102-105.
Юсупов О.Н. Анализ проблемы стиля в художественном переводе. The Way of Science, 94. 2014.
Юсупов О.Н. Специфика художественного перевода. Наука и Мир 2 (3), 170 - 172. 2014.
