MARKAZIY ASAB TIZIMI PERINATAL SHIKASTLANISHINING UZOQ MUDDATLI OQIBATLARI FONIDA BRONXIAL ASTMA BILAN OG'RIGAN BOLALARNING JISMONIY RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
##article.subject##:
bronxial astma, perinatal shikastlanish, markaziy asab tizimi, asfiksiya, tana massa indeksi, jismoniy rivojlanish, bolalar, hisoblash indekslari##article.abstract##
Tadqiqotning maqsadi: Markaziy asab tizimi perinatal shikastlanishi oqibatlarining bronxial astma bilan og'rigan bolalarning jismoniy rivojlanish ko'rsatkichlariga ta'sirini o'rganish.
Materiallar va usullar: ishning birinchi bosqichida markaziy asab tizimining perinatal shikastlanishi oqibatlari bo'lgan bolalarda bronxial astma kursining anamnestik va klinik -funktsional xususiyatlari o'rganildi. Maqolaning tahliliy qismida bronxial astma tashxisi qo'yilgan 5 yoshdan 7 yoshgacha bo'lgan 103 bolani har tomonlama tekshirish natijalari keltirilgan. Asosiy guruhni bronxial astma bilan og'rigan 72 bola (51 o'g'il va 21 qiz) tashkil etdi, ular markaziy asab tizimiga uzoq muddatli shikastlanish belgilarini ko'rsatdilar va nevrologik alomatlari bo'lmagan bronxial astma bilan kasallangan 31 bola (19 o'g'il va 12 qiz) taqqoslash guruhiga kirdi. Anamnestik ma'lumotlarni to'plash va klinik tekshiruv bilan bir qatorda, markaziy asab tizimining perinatal shikastlanishining bronxial astma bilan og'rigan bolalarning jismoniy rivojlanishiga ta'siri tahlil qilindi. Jismoniy rivojlanishni baholashda Rorer, Pin’ye, Brugsh va Vervekning hisoblash indekslari, shuningdek, tana massasi indeksi kombinatsiyasidan foydalanildi.
Natijalar: yangi tug'ilgan chaqaloqlarning tug'ilgandan keyingi holatini tahlil qilganda, taqqoslash guruhidagi bolalarning 93,5 foizi tug'ilgandan keyingi birinchi daqiqada 8-10 ball olgan, asosiy guruhda esa barcha bolalar asfiksiya holatida tug'ilgan. Ma'lum bo'lishicha, 3 oydan 6 oygacha bo'lgan yosh faqat emizishni davom ettirish va bolalarni sun'iy oziqlantirishga o'tkazish uchun juda zaif davrdir, bu allergik kasallikka moyillikni yuzaga chiqarishning asosiy mexanizmlaridan biridir. Bronxial astma bilan og'rigan bolalarda markaziy asab tizimining perinatal shikastlanishi oqibatlari fonida tana massasi indeksini baholashda bemorlarning deyarli uchdan birida-3CO-(- 1CO) parametrlari bilan yengil va o'rtacha ovqatlanish buzilishi (37,5%) aniqlandi. Olingan antropometrik xususiyatlarni hisoblash indekslari bo'yicha taqqoslash, taqqoslash guruhidagi bolalardan farqli o'laroq, disgarmonik jismoniy rivojlanishning asosiy guruhidagi bolalar orasida ishonchli ustunligini ko'rsatdi.
Xulosa: yangi tug'ilgan chaqaloqlarning tug'ilgandan keyingi holatini tahlil qilishda asosiy guruhdagi bolalarning aksariyati yengil (52,8%), o'rtacha (27,8%) va og'ir (19,4%) asfiksiyada tug'ilganligi aniqlandi, taqqoslash guruhidagi bolalarning atigi 6,5% yengil asfiksiyada tug'ilgan, qolgan 93,5% esa 8-10 ballar bilan tug'ilgan. Shu bilan birga, bronxial astma bilan og'rigan bolalarda, markaziy asab tizimining perinatal shikastlanishi oqibatlari fonida, jismoniy rivojlanishning nomutanosibligi bilan yengil va o'rtacha ovqatlanish buzilishi eng ko'p qayd etildi, ayni paytda taqqoslash guruhining har uchinchi bolasi uchun ortiqcha vazn xarakterlidir.
Библиографические ссылки
Abdusalomova M. A., Mavlyanova Z. F., Kim O. A. Orka miya va umurtka pogonasining byin qismining tugruk zharohatlari bilan bemorlarning diagnosticssid electroneuromyography Journal // journal of biomedicine and practice. 2022; 7 (2) (in Uzb.)
Balabolkin I. I. Bronchial asthma in children of the first years of life / I. I. Balabolkin // Russian pediatric journal. 2013; 1:24-28. (in Russ)
Vasilyeva I. A. Influence of unfavorable ante- and postnatal factors on the formation and course of bronchial asthma in preschool children: author's ANNOTATION. dis. ... candidate of medical sciences: 14.00.09 / Vasilyeva Irina Aleksandrovna. - Smolensk, 2003:23. (in Russ)
Vitebskaya A. V., Geppe N. A. Obesity in children and adolescents Moscow. MedKom-Pro, 2019: 80. (in Russ)
Vishneva E. A. Childhood asthma: key principles for achieving control at the present stage / E. A. Vishneva // Pediatric pharmacology.2013; 4:60-72. (in Russ)
Geppe N. A. Relevance of the problem of bronchial asthma in children / N. A. Geppe // Pediatrics. 2012;91 (3):76 - 82. (in Russ)
Eliseeva T. I. Relative body mass index as a new tool for assessing the nutritional status of children and adolescents with bronchial asthma // Modern technologies in medicine. 2017; 9(1):135-148. doi: 10.17691/stm2017.9.1.18. (in Russ)
Ilyenkova N. A. Risk factors for the development of severe bronchial asthma in children / N. A. Ilyenkova, L. V. Stepanova // Russian Bulletin of Perinatology and Pediatrics. 2011; 56(1):47-53. (in Russ)
Khudoykulova F. V. et al. the structure, age features, and functions of hormones. pedagog, 2023;1 (5): 681-688. (in Russ)
Kuzina E. N. Morphofunctional indicators of the body of children with atopic bronchial asthma in the period of clinical remission // Issues of Practical Pediatrics. 2015;10(3):75-77. (in Russ)
Makhpieva G.K. Improving the diagnosis and prevention of bronchial asthma in children with obesity. ANNOTATIONfor the degree of Doctor of Philosophy (PhD). Samarkand, 2022:133. (in Russ)
Murtazaeva O.A. Pathogenetic aspects of severe bronchial asthma: ANNOTATIONof Cand. Sci. (Medicine): 14.01.08 / Murtazaeva Olga Anatolyevna. - M. 2012:24 (in Russ)
Poretskova G.Yu. et al. Physical development of children with chronic pathology / // Medical Almanac. 2018; 3 (54): 45-47. (in Russ)
Prokhorova G. M. Psychoemotional aspects of the influence of the consequences of perinatal damage to the central nervous system on the characteristics of the course of bronchial asthma in children: author's ANNOTATION. dis. ... candidate of medical sciences: 14.00.09 / Prokhorova Galina Mikhailovna. - Smolensk, 2016:23. (in Russ)
Smirnova M. A. Improving the differential diagnosis of bronchial asthma and recurrent obstructive bronchitis in young and preschool children using bioamine status indicators: author's ANNOTATION. dis. ... candidate of medical sciences: 14.01.08 / Smirnova Maria Anatolyevna. - M.2012:26/ (in Russ)
Khokha, R. N. Dynamics of the prevalence of asthma symptoms in children (ISAAC, phase III) / R. N. Khokha // Pediatrics. Eastern Europe. 2016;1:8-17. (in Russ)
Khokha, R. N. Features of physical development of children with bronchial asthma. Dynamic trends / R. N. Khokha // Journal of the Grodno State Medical University. 2019; 17 (5):512-517. (in Russ)
Yurova I. Yu. Features of bronchial asthma in children born premature: author's ANNOTATION. dis. ... candidate of medical sciences: 14.01.08 / Yurova Irina Yurievna. – Voronezh. 2012:23 (in Russ)
Yacheykina, N. A. Constitutional features of children and adolescents with bronchial asthma / N. A. Yacheykina, I. L. Alimova, O. B. Novikova // Bulletin of the Smolensk State Medical Academy. - 2016. - No. 4. -P. 38-42.Umlawska, W. Physical development in children and adolescents with bronchial asthma / W. Umlawska, G. Gqszczyk, D. Sands // Respir Physiol Neurobiol. 2013;187(1):108-113.(in Russ)
Shavkatovna I. M. Studying risk factors for the development of infantial cerebral palsy in children and the need for their prevention //Journal of biomedicine and practice. 2023; 8(2) Mavlyanova Z. F., Burxanova G. L., Hursandov M. H. General practitioner's tactics for convulsive syndrome in children //editor coordinator. 2021:468.
Lutfilloyevna B. G., Farxadovna M. Z., Zohidjonovna R. M. Convulsive Syndrome In Children: Tactics Of Conduct //Journal of biomedicine and practice. 2022; 7(1)
Anatolevna K. O. et al. The Influence of Risk Factors on the Development of Cerebral Strokes in Children //Open Access Repository. 2022: 8 (04):179-182.
Khaidarzhonovna K. S., Farkhadovna M. Z., Khaitovich S. R. Features of physical development in children with bronchial asthma //journal of biomedicine and practice. 2023; 8(2)
Мавлянова З. Ф., Хайдарова С. Х., Шарипов Р. Х. Соматоморфометрический статус детей с бронхиальной астмой //Science and Education. 2023; 4(4):345-352. (in Russ)
Хайдарова С. Х., Мавлянова З. Ф. Влияние патологии центральной нервной системы на физическое развитие детей с бронхиальной астмой //" GERMANY" modern scientific research: achievements, innovations and development prospects. 2024;17(1). (in Russ)