LATENT SIL INFEKTSIYASI FAOL SILGA PROGRESSIYA BO`LGAN BOLALARDA EPIDEMIOLOGIK, BIOLOGIK ANAMNEZ VA IJTIMOIY HOLAT KO`RSATGICHLARI

##article.authors##

  • ADJABLAYEVA Dinara Namazovna
  • PARPIYEVA Nargiza Nusratovna

##article.subject##:

latent sil infektsiyasi, xavf omillari, faol sil, bolalar, sil infektsiyasining o'chog'i

##article.abstract##

Bugungi kun nuqtai nazaridan, latent sil infeksiyasini erta aniqlash va bolada yashirin va faol sil infektsiyasi o'rtasidagi differentsial diagnostika uchun oltin standartlar mavjud emas. Tadqiqot maqsadi: bolalarda latent sil infektsiyasi rivojlanishi va silning faol davrida somatik patologiyaning tuzilishi va epidemiologik anamnezining xususiyatlarini o'rganish. Materiallar va usullar: Xalqaro STROBE standartiga muvofiq retrospektiv-prospektiv kogort tadqiqoti o'tkazildi. 60 nafar bola tanlab olindi va uch guruhga bo‘lindi: 1-guruhga latent sil kasalligi bilan kasallangan 40 nafar, 2-guruhga faol sil kasalligi bilan kasallangan 20 nafar bola kiritildi. 1-guruh quyidagilarga bo'linadi: I kichik guruh, ularda latent sil infektsiyasining faol silga o'tishi aniqlangan 20 nafar bola va II kichik guruh, 20 nafar boladan iborat bo'lib, ularda latent sil infektsiyasi faol sil kasalligiga o'tmagan. Natijalar va muhokama. Ijtimoiy xavfning hal qiluvchi omillari bolaning kam ta'minlangan (RR 5,000), katta (RR  4,667) yoki to'liq bo'lmagan oilada (RR 3,200) yashashi, bola va uning oilasi uchun qoniqarsiz yashash sharoitlari (RR 4,857) va otaning doimiy ish joyining yo'qligi (RR 3,467), ota-onalar o'rtasida o'rta yoki o'rta maxsus ma'lumot darajasi (RR 3,000), onalar ishsizligi (RR 2,308), ota-onalarning ichkilikbozlik, chekish va giyohvand moddalarga qaramligi (RR 2,000) va bizning tadqiqotimizda bolaning "tartibsizligi" ning ijtimoiy omili ko'pincha mavjud edi (RR 2,000). Faol sil kasalligining rivojlanishi uchun xavf omillari bo'lishi mumkin bo'lgan somatik kasalliklarni hisobga olgan holda, biz quyidagi natijalarga erishdik: gijja invaziyasi (RR 3,000), temir tanqisligi anemiyasi (RR 1,900), endokrinologik patologiya va metabolik kasalliklar (RR 1,200), miopiya (RR 1,429), gastrit va kolit (RR 2,286), revmatizm va osteomielit (RR 2,000), pielonefrit (RR 1,333), buyrak gidronefrozi (RR 3,000). Shuni ta'kidlash kerakki, yuqorida sanab o'tilgan patologik sharoitlar, shuningdek, yashirin sil infektsiyasiga moyil bo'lgan omillar bo'lib xizmat qilgan. Biroq, bu guruhda biz qo'shimcha ravishda nafas olish patologiyasi (bronxial astma, allergik rinit) (RR 0,500) kabi omilning ahamiyatini aniqladik. Xulosa. O‘zbekiston Respublikasida latent sil kasalligiga chalingan bolalarni davolash taktikasini takomillashtirish maqsadida ilgari o`rganilgan xavf omillarining prognostik ahamiyatini baholash, shuningdek, yangi, zamonaviy omillarni aniqlash bo‘yicha ushbu yo‘nalishdagi ilmiy-tadqiqot ishlarini davom ettirish dolzarb ahamiyatga ega. uning faol jarayonga aylanishini oldini oladi.

Библиографические ссылки

Abdukhakimov B. A. The effect of anti-tuberculosis treatment measures on the functional state of the thyroid gland. Journal of Cardiorespiratory Research. 2020.1(3). 11-18. (in Uzb).

Abdukhakimov B. A. Emotional state of tuberculosis patients and their family members. Innovations in pedagogy and psychology.2021; 4(1). 16-19. (in Uzb).

Adzhablayeva D.N. Main epidemiological indicators of respiratory tuberculosis among children and adolescents in the Samarkand region: the state of the problem and possible ways to resolve it. Universum: medicine and pharmacology. 2014; 9 (10). 2. (in Russ).

Aksenova V. A., Baryshnikova L. A., Klevno N. I., Kudlay D. A. Screening of children and adolescents for tuberculosis infection in Russia - past, present, future. Tub. and lung diseases. 2019; 97(9), 59-67. (In Russ).

Anisimova T.P., Adzhablayeva D.N., Kadyrov I.K., Khodzhaeva S.A., Kim A.A. Analysis of cases of complicated course of tuberculous spondylitis. Academic Journal of Western Siberia. 2013; 9(1). 46-47. (In Russ).

Ashurov A. A., Abdukakimov B. A. Consequences of anti-tuberculosis treatment in patients with thyroid pathology. Academic research in educational sciences. 2022; 3(8). 166-173. (in Uzb).

Ashurov A., Abdukhakimov B. Features of the course of pulmonary tuberculosis in children in combination with helminthiasis. Journal of Cardiorespiratory Research. 2022; 2(3). 69–72. https://doi.org/10.26739.2181-0974-2021-3-13.

Ashurov A.A. The importance of providing palliative care to patients with severe and chronic forms of tuberculosis. Journal of the Doctor's Bulletin. 2020; 2. 52-55. https://doi.org/10.38095/2181-466X-2020942-52-55.

Federal clinical guidelines for the diagnosis and treatment of latent tuberculosis infection in children. – Moscow: ROOI “Human Health”. 2015; 36.

Global tuberculosis report 2023; 978924008385eng.pdf (who.int)

Goletti D. et al. Update on tuberculosis biomarkers: from correlates of risk, to correlates of active disease and of cure from disease. Respirology. 2018; 23(5). 455-466.

Khodzhaeva S., Adzhablayeva D., Mamatova N. Current issues of genital tuberculosis in women and men. The influence of the tuberculosis process on fertility. Journal of the Doctor's Bulletin. 2011; 1(2). 151-153. (In Russ).

Latorre I., Domínguez J. Dormancy antigens as biomarkers of latent tuberculosis infection. Biomedicine. 2015; 2(8). 790-791.

Mamatova N. T. et al. The influence of improving mental state on the effectiveness of treatment of women with respiratory tuberculosis. Science and Education. 2023; 4(4). 156-165.

Mamatova N., Ashurov A., Abdukhakimov B. Features of the course of pulmonary tuberculosis in children in combination with helminthic infestation. Journal of Cardiorespiratory Research. 2022; 2(1). 74–77. https://doi.org/10.26739.2181-0974-2021-1-14.

Ovsyankina E.S. and others. Risk factors for the development of tuberculosis in children with and without contact with a patient with tuberculosis. Tuberculosis and Lung Diseases. 2014; 10. 20-23.

Plekhanova M. A., Aksenova V. A., Krivtsova L. A. Personalized early diagnosis and prediction of the course of tuberculosis infection in children with the identification of predictors of latent tuberculosis infection and tuberculosis. Tuberculosis and Lung Diseases. 2021; 99 (1). 33-39. http://doi.org/10.21292/2075-1230-2021-99-1-33-39. (In Russ).

Загрузки

##submissions.published##

2024-12-25