БРОНХОЭКТАЗ КАСАЛЛИГИДА БОЛАЛАРДА БРОНХ ВА ЎПКА ТЎҚИМАЛАРНИНГ МОРФОЛОГИЯСИ ВА МОРФОМЕТРИК КЎРСАТГИЧЛАРИ

##article.authors##

  • ИСМОИЛОВ Жасур Мардонович
  • НОРЖИГИТОВ Азамат Мусокулович

##article.subject##:

бронх, шиллиқ қават, эпителий, бронхоэктаз, киприксимон ҳужайра

##article.abstract##

Мақсад: Болаларда бронхоэктатик касаллик туфайли жарроҳлик амалиёти орқали олинган бронх девори ва ўпка тўқимасидаги ўзгаришининг морфофункционал хусусиятларини ўрганиш.

Усуллар: 24 нафар бронхоэктатик касаллик туфайли азият кечган беморларни бронх ва ўпка тўқимасидан жарроҳлик амалиёти орқали олинган фрагментлар ташкил қилди. Гистологик текширувга юборилган бўлакчалар 10% нейтралланган формалин эритмасига солинди ва 72 соат давомида қотирилди. Оқар сувда ювилди ва спиртлардан, хлоформдан ўтказилиб сувсизлантирилди, парафин-воскли бўлакчалар тайёрланди. Парафин-воскли бўлакчалар ратацион микротом орыали  5-6 мкм қалинликдаги гистологик қирқмалар олиниб, ксилолда парафин эритилиб, гематоксилин ва эозин, Ван-Гизон, Массон, Алциан кўки бўяш усулларидан фойдаланилди. Бронх девори қатламларидаги тўқима тузилмаларнинг эгаллаган нисбий майдони Г.Г. Автандиловнинг «кўп нуқтали тест» тизимидан фойдаланиб ҳисобланди,.Статистик муҳокама MS Office Excel 2007 ва STATISTICA for Windows 10 намунадаги дастурли таъминот асосида статистик таҳлил усулларига мувофиқ ўтказилди. Корреляцион таҳлил ўтказишдаги меъёрий тақсимотларда Пирсон коэффиценти; тақсимот учун бўлса Спирман коэффиценти ишлатилди.

Олинган натижалар: Йирик  калибрли бронхнинг шиллиқ қаватининг хусусий пластинка қалинлиги 24,2 мкмни, ўрта калибрли бронхларда ушбу морфометрик кўрсатгич ўз навбатида 19,4 мкмни ташкил қилганлиги аниқланди. Морфометрик таҳлил давомида йирик калибрли бронхларнинг шиллиқ ости қаватининг қалинлиги 114,7 мкм, ўрта калибрли бронхларда эса 89,6 мкмни ташкил қилганлиги, бу кўрсатгичлар назорат гуруҳидаги натижаларга нисбатан катта калибрли бронхлар шиллиқ қават, хусусий пластинка ва шиллиқ ости қаватнинг қалинлиги, ўртача 43,1 мкм га, ўрта калибрли бронхлар эса 26,1 мкм га қалинлашгани аниқланади. Ушбу ўзгаришлар бронхоэктатик касалликда таъсир этувчи омилни доимий равишда таъсири туфайли адаптацион компенсатор жараённи ишга тушиши ҳамда энг муҳими яллиғланиш жараёнинг сурункали тарза кечиши туфайли юзага келиши инкор этилмайди.

Хулоса: Бронх шиллиқ қаватидаги ҳужайралар ва хусусий пластинкаси тузилишининг ўзгариши бронхоэктаз касаллигида чуқур характерга эга бўлиб, киприксимон ҳужайраларни метаплазияси, шиллиқ қаватдаги қадаҳсимон ҳужайралар гипертрофия ва гиперплазияси билан бирга уларни кистозли кенгайиши кузатилди.

Библиографические ссылки

Баранов А.А., Намазова-Баранова Л.С., Симонова О.И и другие. Бронхоэктазы у детей: обзор современных клинических рекомендаций // Педиатрическая фармакология. – 2017. – Т.14. №1. - С. 33-42

Блинова С.А., Юлдашева Н.Б., Хотамова Г.Б. Морфофункциональные свойства сосудов легких при бронхоэктатической болезни у детей // Вопросы науки и образования.- 2021. №10 (135). - С. 60-65.

Блинова С.А., Хамидова Ф.М., Исмоилов Ж.М. Изменение структурных компонентов бронхиального секрета при бронхоэктатической болезни у детей // Вопросы науки и образования. Россия, 2019. № 27 (76) С. 16-23.

Блинова С.А., Хамидова Ф.М., Исмоилов Ж.М. Врожденные и приобретенные структуры в легких при бронхоэктатической болезни у детей // Здоровье, демография, экология финно-угорских народов, 2018. № 1. С. 81-83.

Исмоилов Ж.М. Морфологическое особенности легких при бронхоэктатической болезни у детей // Молодежь и медицинская наука в XXI веке. Киров, 2019. С. 65-66.

Клинические рекомендации. Бронхоэктазы у детей. Союз педиатров России 2016.

Самсонова М.В., Черняев А.Л., Леменкова О.С. Бронхоэктазы: современный взгляд на проблему // Практическая пульмонология.- 2017.- №1. - С. 74-80.

Скобелев В.А. Нарушения местного иммунитета при бронхоэктатической болезни у детей // Современные проблемы науки и образования. – 2005. – №2. – С. 12-30.

Степанов А.Б. Бадалян А.Р., Мельникова А.О. Бронхоэктатическая болезнь у детей. // Российский вестник перинатологии и педиатрии. – 2018. - №63 (5). – С. 29–35.

Goyal V., Grimwood К., Мarchant J., Мasters I.B., Chang А.В. Pediatric bronchiectasis: No longer an orphan disease. // Pediatr Pulmonol. – 2016. - №51(5). – Р.450–469.

Guрtа A.K., Lodhа R., Kаbrа S.K. Non Cystic Fibrоsis Вronchiectasis. //Indian. J. Pediatr. – 2015. - №82(10). – Р. 938–44. DOI: 10.1007/s12098-015-1866-4

Наllstrаnd T.S., Наckett T.L., Аltemeier W.А., Мatute-Вello G.,Hansbro P.M.,Knight D.A. Airway Epithelial Regulation of Pulmonary Immune Homeostasis and Inflammation // Clin. Immunol.- 2014- №151 (1). – Р.1-15.

Alimjanovich , R. Z., Maxammatkulovich , R. N., & Khikmatovich , K. K. (2022). Age Features of the Prevalence of Prostate Cancer in Uzbekistan. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 3(5), 154-157. Retrieved from

Rizaev Jasur , Rakhimov Nodir , Kodyrov Khamidullo , Shakhanova Shakhnoza . Study of prostate cancer death by regions of the republic of Uzbekistan.Journal of Biomedicine and Practice. 2022, vol . 7, issue 5, pp.202-210

Shavkatovna S. S., Makhammatkulovich R. N., Ugli M. S. T. ASPECTS OF SARCOPENIA SYNDROME IN ONCOLOGICAL PRACTICE: DIAGNOSIS AND TREATMENT //The American Journal of Medical Sciences and Pharmaceutical Research. – 2024. – Т. 6. – №. 02. – С. 16-25.

Каrаdаg В., Каrаkoc F., Ersu R., Kut А., Вakac S., Dagli Е. Non cystic fibrosis bronchiectasis in children: a persisting problem in developing countries // Respiration. – 2005. - №72. – Р. 233–238.

Кhamidova F.M., Blinova S.А., Ismoilov J.M. Congential and acquired struktures in the lungs of bronchiektasis disease in children. // Вопросы науки и образования. №29 (41), 2018. С. 99-101.

Кhamidova F.M., IJ Mardonovich Nonspecific and specific factors of bronchopulmonary tissue in inflammatory pathology- Journal Of Biomedicine And Practice, 2023

Загрузки

##submissions.published##

2025-03-19