SUT KASALLIGINI TURLI BOSQICHLARIDA BO‘LGAN AYOLLARNING BESH YILLIK YASHOVCHANLIGI. RETROSPEKTIV TADQIQOTLAR
##article.subject##:
sut bezi saratoni, maxsus davolash, tirik qolish##article.abstract##
Kirish. Tanlangan tadqiqotlar sut bezi saratonini (SBS) klinik nazorat qilish imkoniyatlarini baholash imkonini beradi. Bu imkoniyatlar, xususan, o‘sma jarayonining bosqichiga bog‘liq bo‘lib, ularning mavjudligi erta tashxis qo‘yish (skrining) amaliyotining rivojlanishini rag‘batlantiradi.
Tadqiqotning maqsadi: 2012-2022 yillarda RIO va RIATMda SBS skrining amaliyoti rivojlanmagan sharoitda, turli bosqichlardagi o‘sma rivojlanishiga bog‘liq holda bemorlarning 5 yillik tirik qolish ehtimolini tanlab baholash.
Materiallar va usullar. Tasodifiy tanlab olingan bemorlar guruhi 01.01.2018 dan 31.12.2022 gacha bo‘lgan davrda SBS tashxisini olgan va maxsus davolanish o‘tgan ayollardan shakllantirildi; ularning 5 yillik tirik qolish ehtimoli baholandi. Kuzatuvning nazorat sanasi (NS) – 01.04.2023 yil.
Natijalar. Sut bezi saratoni tashxisi qo‘yilib, dispanser kuzatuviga olingan va maxsus davolanishni boshlagan ayollar klinikaning umumiy bemorlar oqimining taxminan uchdan ikki qismini (76,0%) tashkil etdi. Ushbu oqimning asosiy qismini (45,4%) II-bosqichdagi bemorlar tashkil etdi. III-IV bosqichdagi bemorlar ulushi mos ravishda 21,8% va 14,9% ni tashkil qildi, bu esa 0-I bosqichlardagi bemorlar ulushidan (9,1%) ancha yuqori ekanligi statistik jihatdan isbotlangan (p<0,05). Aniqlanmagan bosqichdagi bemorlar ulushi (8,9%) esa 0-I bosqichdagi bemorlar ulushiga statistik jihatdan yaqin edi. Maxsus davolanish boshlanganidan keyingi dastlabki uch yil davomida tirik qolish darajasi tanlangan guruhda aholi darajasiga nisbatan ishonchli darajada yuqori bo‘ldi (p<0,05).
Tanlangan guruhdagi 5 yillik tirik qolish darajasi 82,1% (CI95%=78,6÷85,6) ni tashkil etib, u aholi darajasiga nisbatan sezilarli farq qilmagan (p>0,05). Aholi darajasida esa 5 yillik tirik qolish darajasi 79,5% (CI95%=77,9÷81,0) bo‘lgan. Bosqichlar bo‘yicha esa 0-I, II, III va IV bosqichlardagi tirik qolish mos ravishda 93,0%, 87,5%, 77,7% va 65,5% bo‘ldi, aniqlanmagan bosqichda esa 78,4% tashkil etdi.
Xulosa. Toshkent shahridagi maxsus onkologik klinika sharoitida 0-I-II bosqichdagi SBS bilan kasallangan bemorlarning 5 yillik tirik qolish darajasi iqtisodiy va ijtimoiy rivojlangan davlatlardagi aholi darajasiga mos keladi. Biroq, skrining tizimining rivojlanmaganligi tufayli III-IV bosqichdagi bemorlarning yuqori ulushi ushbu ko‘rsatkichni cheklaydi.
Библиографические ссылки
Ahmad A. Breast cancer statistics: Recent trends. //Adv Exp Med Biol. 2019;1 (152):1-7.
Balasubramanian R., Rolph R., Morgan C., Hamed H. (2019). Genetics of breast cancer: management strategies and risk-reducing surgery. // Br.J.Hosp. Med. (Lond). 80 (12): 720-725.
Bray F., Ferlay J., Soerjomataram I. e.a. (2018) Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries //CA: A Cancer Journal for Clinicians. 68 (6): 394- 424.
Breast cancer: prevention and control // WHO. (https://web.archive.Org/web/20150906121739/http://www.who.-int/cancer/detection/breastcancer/en/indexl .html).
Kirkwood В.R., Sterne J.A.S. Essential medical statistics / 2nd edition, Oxford. - 2003. – 512p.
McGuire A., Brown J.A., Malone C. e.a. 2015. Effects of age on the detection and management of breast cancer. // Cancers. 7 (2): 908-29;
Olopade O.L, Falkson C.I. (2010). Breast Cancer in Women of African Descent. Springer Science & Business Media, p.5.
World Cancer Report. (2008). IARC. Archived from the original (http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2008/wcr_2008.pdf).
World Cancer Report. (2014). WHO. 2014. pp. Chapter 1.1. ISBN 978-92-832-0429-9.
Кутлумуратов А.Б., Поляков К.И, Вайсбейн И.З, Попов М.С. (2013) О новых тенденциях трехлетней выживаемости онкологических больных на популяционной уровне в Калининградской области// Российский онкологический журнал. – 2013., т.18, №5. – C.42-47. https://rjonco.com/1028-9984/article/view/40038; DOI: https://doi.org/10.17816/onco40038.
Лакин Г.Ф. Биометрия: Учеб. пособие для биол. спец. вузов—4-е изд., перераб. и доп.—М.: Высш. шк., 1990.—352 с.
Мерабишвили В.М. Онкологическая статистика (традиционные методы, новые информационные технологии): Руководство для врачей. Изд-е 2-е, доп-е. Ч I., 2015.- 223с.
Поляков К.И., Кутлумуратов А.Б., Вайсбейн И.З., Попов М.С. Об изменении выживаемости больных со злокачественными новообразованиями молочной железы в Калининградской области.// Здравоохранение Российской Федерации. – 2014, №3. - С.28-34.
Сборник стандартов и клинических протоколов диагностики и лечения злокачественных новообразований / Коллектив составителей, под ред. проф., д.м.н. М.Н. Тилляшайхова. – Ташкент. - 2017. – 254с.
Стрелков Р.Б. Статистические таблицы для экспресс-расчётов стандартной ошибки и доверительных границ при нулевом и стопроцентном значении показателей экспериментальных и клинических данных. – Обнинск, 1982.
Rizaev , J. A. , and A. I. Khazratov . " Cytostructural changes in the oral mucosa in colon cancer." Journal of Biomedicine and Practice 6.5 (2020).
Alshahrani, M. Y., Oghenemaro, E. F., Rizaev, J., Kyada, A., Roopashree, R., Kumar, S., ... & Abosaoda, M. K. (2025). Exploring the modulation of TLR4 and its associated ncRNAs in cancer immunopathogenesis, with an emphasis on the therapeutic implications and mechanisms underlying drug resistance. Human Immunology, 86(1), 111188.
Rizaev JA, Maeda H., Khramova NV Plastic surgery for the defects in the maxillofacial region after surgical resection of benign tumors //Annals of Cancer Research and Therapy. – 2019. – T. 27. – no. 1. – S. 22-23.