СУРФАКТАНТ ЕТИШМОВЧИЛИГИ МОДЕЛИНИ ЎРГАНИШДА ЎПКА ТЎҚИМАСИДАГИ МОРФОСТРУКТУРАВИЙ ЎЗГАРИШЛАР
##article.subject##:
Сурфактант етишмовчилиги; респиратор дистресс синдроми; альвеолоцит II тип; морфометрия; ўпка тузилмавий ўзгаришлари; интерстициал шиш; фиброз.##article.abstract##
Сурфактант етишмовчилиги нафақат неонатал респиратор дистресс синдроми (RDS), балки катталарда кузатиладиган ўткир респиратор дистресс синдроми (ARDS)нинг ҳам асосий патогенетик омили ҳисобланади. Ушбу тадқиқотда сурфактант етишмовчилигининг тажрибавий моделида каламуш ўпка тўқимасида юзага келган морфоструктуравий ўзгаришлар гистологик ва морфометрия усуллари ёрдамида ўрганилди. Натижаларга кўра, тажриба гуруҳида альвеола деворлари 75% га қалинлашган, альвеолар юза майдони 25% га қисқарган ва II тип альвеолоцитлар сони 47% га камайгани аниқланди. Шунингдек, интерстициал тўқималарда шиш, яллиғланиш инфильтрацияси ва фиброз жараёнлари қайд этилди. II тип альвеолоцитлар дефицити ва сурфактант синтезининг сусайиши микроателектазлар ривожланиши, газ алмашинув майдони қисқариши ва гипоксия кучайишига олиб келди. Бу ўзгаришлар респиратор дистресс синдромининг морфологик асосларини шакллантириб, клиник жиҳатдан сурункали респиратор етишмовчилик ва пневмосклероз ривожланиши эҳтимолини кўрсатди. Олинган маълумотлар сурфактант етишмовчилигида янги терапевтик воситаларни ишлаб чиқишда муҳим илмий пойдевор бўлиб хизмат қилади.Библиографические ссылки
ARDS Network (2000) Ventilation with lower tidal volumes as compared with traditional tidal volumes for acute lung injury and the acute respiratory distress syndrome. New England Journal of Medicine, 342(18), pp. 1301–1308.
Jobe, A.H. and Ikegami, M. (2001) Mechanisms initiating lung injury in the preterm. Early Human Development, 62(1), pp. 25–34.
Sweet, D.G., Carnielli, V., Greisen, G., Hallman, M., Ozek, E., Plavka, R., Saugstad, O.D., Simeoni, U., Speer, C.P., Vento, M. and Halliday, H.L. (2019) European Consensus Guidelines on the management of respiratory distress syndrome – 2019 update. Neonatology, 115(4), pp. 432–450.
World Health Organization (2020) Surfactant replacement therapy for the prevention and treatment of neonatal respiratory distress syndrome in preterm infants. WHO Recommendations, Geneva: World Health Organization.
Ikegami, M. and Jobe, A.H. (2002) Surfactant metabolism in premature newborns. Clinics in Perinatology, 29(2), pp. 351–364.
Avery, M.E. and Mead, J. (1959) Surface properties in relation to atelectasis and hyaline membrane disease. American Journal of Diseases of Children, 97(5), pp. 517–523.
Halliday, H.L. (2008) Surfactants: past, present and future. Journal of Perinatology, 28(S1), pp. S47–S56.
Ballard, P.L. and Ballard, R.A. (1995) Scientific basis and therapeutic regimens for use of antenatal glucocorticoids. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 173(1), pp. 254–262.