O‘TKIR DESTRUKTIV PANKREATITDA IMMUN TIZIMNING HOLATINI BAHOLASH
##article.subject##:
O’tkir pankreatit, immunodefitsit, og’ir kechishi##article.abstract##
O‘tkir destruktiv pankreatitda immunodefitsit holatining darajasini baholash. Mazkur tadqiqot ishi 2020-2025-yillarda RShTYoIM Sf xirurgiya bo’limlarida davolangan o’tkir pankreatit bilan og‘rigan 97 nafar bemorni prospektiv tekshiruv natijalariga asoslangan. O’tkir pankreatit diagnostikasi va davolash protokollariga muvofiq olib borildi. O’tkir pankreatitning destruktiv shaklida T-limfotsitlarning mutlaq miqdori 0,97±0,03 dan 0,43±0,06 g/l kamaygan, foiz ko‘rsatkichida esa 55,9 dan 50,9% gacha kamaygan. Bu esa T-xelperlarning kuchli immunodefitsitni ko‘rsatadi. T-supressorlarning biroz kamayishi statistik ahamiyatga ega emas edi. NK-hujayralar miqdori esa me’yor darajasida qoldi. Immunoregulyator indeks (IRI) sezilarli darajada kamaydi, bu esa yaqqol hujayraviy immunodefitsitni ko‘rsatadi. Fagotsitoz bo‘g‘inida statistik jihatdan ahamiyatli o‘zgarishlar aniqlanmadi. Aylanib yuruvchi immun komplekslari (AYIK) tekshiruv vaqtida biroz kamaygan holatda qayd etildi. Immunodefitsitning xarakteri va darajasi kasallikning og‘irlik darajasiga bevosita bog‘liq. Immunodefitsitning darajasi va oshqozon osti bezidagi nekroz hajmi o‘rtasida bog‘liqlik mavjudligi qayd etilishi lozim. Bunday bog‘liqlikning isboti sifatida o‘tkir pankreatit boshlanganidan keyingi dastlabki 48 soat ichida jarayonlarning pankreonekroz o‘choqlarini shakllanishi va immunodefitsit belgilarining bir vaqtda namoyon bo‘lishi kuzatildi.
Библиографические ссылки
Andreeva S.D., Rasputin P.G. Acid phosphatase as a leukocytic cytochemical criterion in experimental acute destructive pancreatitis. Morphology. 2020;157(2–3): (In Russian).
Viskunov V.G., Pupyshev A.B., Protsenko S.I., Dyakova N.I., Kuznetsova N.A., Kiseleva M.N. Modeling of acute pancreatitis in rats by administration of trypsin and snake venom. Bulletin of the Siberian Branch of the Russian Academy of Medical Sciences. 2008; (6):17–21. (In Russian).
Protsenko S.I., Asatryan A.A., Viskunov V.G. Pathomorphogenesis of organs in the pancreatoduodenal zone in experimental pancreatic necrosis induced by trypsin administration. Bulletin of Experimental and Clinical Surgery. 2011; 4(2):334–339.(In Russian).
Fedorenko V.N., Pustovetova M.G., Nadeev A.P., Chinyaeva K.N. Effective reproduction of acute pancreatitis in experimental studies. Medicine and Education in Siberia. 2014; (3):77. (In Russian).
Timann K., Shnekenburger Yu., Shik V., Demus U., Myuller-Verdan U., Atyakshin D.A., et al. Oxidative stress and nitric oxide production in cerulein-induced pancreatitis in rats. Journal of Anatomy and Histopathology. 2019; 8(1):68–76. (In Russian).
Liu K., Liu J., Zou B., Li C., Zeh H.J., Kang R., Kroemer G., Huang J., Tang D. Trypsin-Mediated Sensitization to Ferroptosis Increases the Severity of Pancreatitis in Mice. Cell Mol Gastroenterol Hepatol. 2022;13(2):483–500. doi: 10.1016/j. jcmgh.2021.09.008.
Saparbaeva G., Atadjanov Sh. Cerulein Induced Acute Pancreatitis in Experiment. Bulletin of Science and Practice. 2022: 332–343. 10. 33619/ 2414-2948/85/39.
Zhang X., Jin T., Shi N., Yao L., Yang X., Han C., et al. Mechanisms of pancreatic injury induced by basic amino acids differ between L-arginine, L-ornithine, and L-histidine. Front. Physiol. 2018: 9;1922. doi: 10.3389/fphys.2018.01922.
Lerch M.M., Zenker M., Turi S., Mayerle J. Developmental and metabolic disorders of the pancreas. Endocrinol. Metab. Clin. North Am. 2006; 35:219–241. doi: 10.1016/j. ecl.2006.02.004.
Otsuka Y., Kamata K., Minaga K., Watanabe T., Kudo M. Pancreatic colonization of fungi in the development of severe acute pancreatitis. Front. Cell. Infect. Microbiol. 2022;12:940532. doi: 10.3389/fcimb.2022.940532.