МАКТАБ ЁШИДАГИ БОЛАЛАРДА РАҚАМЛИ КЎРИШ ЮКЛАМАСИ, АККОМОДАЦИОН БУЗИЛИШЛАР ВА КОГНИТИВ ЧАРЧАШ

##article.authors##

  • АБДУЛЛАЕВА Дурдона Рустамовна

##article.subject##:

рақамли кўриш юкламаси; рақамли астенопик синдром; компьютер кўриш синдроми; аккомодацион етишмовчилик; когнитив чарчаш; экран вақти

##article.abstract##

Мақсад. Мактаб ёшидаги болаларда рақамли кўриш юкламаси даражаси, рақамли астенопик синдром (РАС) ифодаланганлиги, аккомодацион функция кўрсаткичлари ва когнитив фаоллик ўртасидаги ўзаро боғлиқликни баҳолаш. Материаллар ва усуллар. Проспектив таҳлилий когорт тадқиқотга 8–16 ёшдаги 98 нафар бола (196 кўз) киритилди. Кунлик экран олдида ўтказиладиган вақт давомийлигига кўра иштирокчилар уч гуруҳга ажратилди: ≤2 соат/кун (n=28), 2–4 соат/кун (n=38) ва ≥4 соат/кун (n=32). РАС баҳолаш модификация қилинган CVS-Q сўровномаси ёрдамида амалга оширилди. Комплекс офтальмологик текширув ўтказилиб, нисбий аккомодация захираси, 40 дақиқалик кўриш юкламасидан кейин аккомодация барқарорлиги, яқин конвергенция нуқтаси ва кўз ёш пардаси узилиш вақти (TBUT) аниқланди. Когнитив самарадорлик диққат, ишчи хотира ва ахборотни қайта ишлаш тезлигини баҳоловчи тестлар орқали ўрганилди. Статистик таҳлил p<0,05 аҳамиятлилик даражасида амалга оширилди. Натижалар. РАС болаларнинг 42,9% да аниқланди ва унинг учраш частотаси экран вақти ошиши билан ишончли равишда ортиб борди (p<0,05). Юқори рақамли кўриш юкламаси нисбий аккомодация захирасининг камайиши (p<0,05), аккомодацион чарчашнинг ортиши (p<0,05) ва кўз ёш пардаси узилиш вақтининг қисқариши (p<0,05) билан боғлиқ экани қайд этилди. Астенопия оғирлиги билан диққат барқарорлигининг пасайиши (r=0,46), ишчи хотира (r=0,38) ва ахборотни қайта ишлаш тезлиги (r=0,42) ўртасида ўртача корреляциялар аниқланди. Энг кучли боғлиқлик узлуксиз кўриш фаолияти давомийлиги ва когнитив чарчаш индекси ўртасида кузатилди (r=0,51). Хулоса. Болаларда юқори рақамли кўриш юкламаси аккомодациянинг функционал бузилишлари, кўз ёш пардаси барқарорсизлиги ва когнитив самарадорликнинг пасайиши билан боғлиқ.

Библиографические ссылки

Pavel IA, Bogdanici CM, Donica VC, Anton N, Savu B, Chiriac CP, Pavel CD, Salavastru SC. Computer Vision Syndrome: An Ophthalmic Pathology of the Modern Era. Medicina (Kaunas). 2023 Feb 20;59(2):412. doi: 10.3390/medicina59020412.

Auffret É, Gomart G, Bourcier T, Gaucher D, Speeg-Schatz C, Sauer A. Perturbations oculaires secondaires à l’utilisation de supports numériques. Symptômes, prévalence, physiopathologie et prise en charge [Digital eye strain. Symptoms, prevalence, pathophysiology, and management]. J Fr Ophtalmol. 2021 Dec;44(10):1605-1610. French. doi: 10.1016/j.jfo.2020.10.002.

Singh S, McGuinness MB, Anderson AJ, Downie LE. Interventions for the Management of Computer Vision Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis. Ophthalmology. 2022 Oct;129(10):1192-1215. doi: 10.1016/j.ophtha.2022.05.009.

Jaiswal S, Asper L, Long J, Lee A, Harrison K, Golebiowski B. Ocular and visual discomfort associated with smartphones, tablets and computers: what we do and do not know. Clin Exp Optom. 2019 Sep;102(5):463-477. doi: 10.1111/cxo.12851.

Erdinest N, Berkow D. [COMPUTER VISION SYNDROME]. Harefuah. 2021 Jun;160(6):386-392.

Vaz FT, Henriques SP, Silva DS, Roque J, Lopes AS, Mota M. Digital Asthenopia: Portuguese Group of Ergophthalmology Survey. Acta Med Port. 2019 Apr 30;32(4):260-265. doi: 10.20344/amp.10942.

Abed Alah M, Abdeen S, Selim N, AlDahnaim L, Bougmiza I. Computer vision syndrome among students during remote learning periods: harnessing digital solutions for clear vision. Front Public Health. 2023 Nov 9;11:1273886. doi: 10.3389/fpubh.2023.1273886.

Gushgari OA, Sayed SH, Elgzar WT. Digital eye strain syndrome among higher education health sciences students in Saudi Arabia: severity and preventive ergonomic practices. PeerJ. 2024 Nov 14;12:e18423. doi: 10.7717/peerj.18423.

Seguí-Crespo M, Cantó-Sancho N, Sánchez-Brau M, Davó-Blanes MC, Martínez JM, Caballero P, Ronda-Pérez E. CVS-Q teen©: síndrome visual informático en adolescentes y su relación con libros de texto digitales [CVS-Q teen©: computer vision syndrome in adolescents and its relationship with digital textbooks]. Gac Sanit. 2023;37:102264. Spanish. doi: 10.1016/j.gaceta.2022.102264.

Mataftsi A, Seliniotaki AK, Moutzouri S, Prousali E, Darusman KR, Adio AO, Haidich AB, Nischal KK. Digital eye strain in young screen users: A systematic review. Prev Med. 2023 May;170:107493. doi: 10.1016/j.ypmed.2023.107493.

Mehra D, Galor A. Digital Screen Use and Dry Eye: A Review. Asia Pac J Ophthalmol (Phila). 2020 Dec;9(6):491-497. doi: 10.1097/APO.0000000000000328.

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-19