D VITAMINI DARAJASINING XAVOTIR-DEPRESSIV BUZILISHLAR VA SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGINING OG'IRLIK DARAJASI BILAN BOG'LIQLIGI

##article.authors##

  • FATTAXOVA Yuliya Edgarovna

##article.subject##:

surunkali obstruktiv o'pka kasalligi; SO'OK; tashvishli-depressiv buzilishlar; depressiya; vitamin D; OFV1; CAT; mMRC

##article.abstract##

Maqsad: qon zardobidagi vitamin D darajasi, tashvishli-depressiv buzilishlarning mavjudligi va surunkali obstruktiv o'pka kasalligining klinik kechishi og'irligi o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni o'rganish.Materiallar va usullar. Tadqiqotga 38-82 yoshdagi, akademik Sh.A. Alimov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazida tekshiruv va davolanishdan o'tgan 100 nafar SO'OK bemori kiritildi. Psixoemotsional holat HADS va CES-D shkalalari yordamida baholandi, hansirash darajasi mMRC bo'yicha, simptom yuklamasi CAT bo'yicha, tashqi nafas funksiyasi esa OFV1 ni aniqlash bilan majburiy spirometriya yordamida tekshirildi. Qon zardobida 25(OH)D konsentratsiyasi aniqlandi.Natijalar. Tashvishli-depressiv buzilishlar (HADS >=11 va/yoki CES-D >=17) bemorlarning 78.0% ida aniqlandi. Ushbu buzilishlarga ega bemorlarda SO'OK ning og'ir shakllari ko'proq uchradi: GOLD III-IV ulushi 91.0% ni tashkil etdi, bu ko'rsatkich buzilishlarsiz guruhda 45.5% edi. Tashvishli-depressiv buzilishlari bo'lgan bemorlarda OFV1 ko'rsatkichlari pastroq (35.1+-1.5% ga nisbatan 55.9+-5.6%; p<0.001), CAT bo'yicha simptom yuklamasi yuqoriroq (25.9+-0.6 ga nisbatan 15.1+-1.6 ball; p<0.001) hamda mMRC bo'yicha hansirash yaqqolroq (3.3+-0.08 ga nisbatan 1.73+-0.26 ball; p<0.001) bo'ldi. SO'OK+TDB guruhida 25(OH)D konsentratsiyasi tashvishli-depressiv buzilishlarsiz bemorlarga nisbatan ishonchli darajada past bo'ldi (30.58+-1.9 ga nisbatan 46.9+-2.8 ng/ml; p<0.001), logistik regressiya natijalariga ko'ra esa 25(OH)D <30 ng/ml bo'lishi klinik kechishning og'irlashish xavfi ortishi bilan bog'liq bo'ldi (OR=3.8).Xulosa. Olingan natijalar tashvishli-depressiv buzilishlar, SO'OK ning og'irroq kechishi, OFV1 pasayishi va vitamin D darajasining pastligi o'rtasidagi bog'liqlikni tasdiqlaydi. Qon zardobidagi 25(OH)D darajasi va psixoemotsional holatni baholash SO'OK bemorlarini kompleks tekshirishning muhim tarkibiy qismi sifatida ko'rib chiqilishi mumkin.

Библиографические ссылки

Тревожно‑депрессивные расстройства выявлены у 78,0% пациентов с ХОБЛ; по шкале CES‑D признаки депрессии различной степени выраженности регистрировались у 78,0% обследованных, тогда как нормальные значения отмечались лишь у 22,0%.

Наличие ТДР ассоциировано с более тяжелым клиническим течением ХОБЛ: в группе ХОБЛ+ТДР доля пациентов GOLD III–IV составила 91,0% против 45,5% у больных без ТДР; одновременно отмечались более выраженная симптомная нагрузка, одышка, большая частота обострений и госпитализаций.

У пациентов с ТДР выявлено достоверное снижение показателей функции внешнего дыхания: средний ОФВ₁ составил 35,1±1,5% должного против 55,9±5,6% у пациентов без ТДР (p<0,001).

Концентрация 25(OH)D была наиболее низкой у пациентов с сочетанием ХОБЛ и ТДР — 30,58±1,9 нг/мл против 46,9±2,8 нг/мл у больных без ТДР и 65,0±1,3 нг/мл в контрольной группе (p<0,001).

Уровень 25(OH)D <30 нг/мл ассоциировался с повышением риска утяжеления клинического течения ХОБЛ (OR=3,8), что подтверждает клиническую целесообразность оценки витамина D у больных ХОБЛ, особенно при наличии тревожно‑депрессивной симптоматики.

Андреева Е.А. и др. Тревога и депрессия у пациентов с обструктивными нарушениями вентиляции по данным популяционного исследования RESPECT. Часть 2. Российский семейный врач. 2017;21(4):15–20.

Болотова Е.В., Дудникова А.В., Трембач В.В. Возможности коррекции депрессивных расстройств у пациентов с хронической обструктивной болезнью легких. Альманах клинической медицины. 2020;48(5):299–306.

Громова О.А., Торшин И.Ю., Мартынов А.И. Роль обеспеченности витамином D в регуляции иммунитета и в обеспечении противоинфекционной защиты у взрослых. Терапия. 2017;6(16):81–88.

Дорофейков В.В., Петрова Н.Н., Задорожная М.С. Диагностическое и прогностическое значение определения витамина D(OH) в сыворотке крови при депрессии. Медицинский алфавит. 2018;2(17):47–52.

Кочетова Е.В. Выраженность депрессии у больных хронической обструктивной болезнью легких в сочетании с гипертонической болезнью. Медико-фармацевтический журнал Пульс. 2020;22(9):36–41.

Овчаренко С.И., Галецкайте Я.К. Тревога и депрессия при хронической обструктивной болезни легких. Consilium Medicum: Болезни органов дыхания. 2012:23–26.

Чучалин А.Г. Хроническая обструктивная болезнь лёгких: современные подходы к диагностике и лечению. Пульмонология. 2019;29(1):7–20.

Berg I., Hanson C., Sayles H., et al. Vitamin D, vitamin D binding protein, lung function and structure in COPD. Respiratory Medicine. 2013;107(10):1578–1588.

Biswas D., Mukherjee S., Chakroborty R., et al. Occurrence of anxiety and depression among stable COPD patients and its impact on functional capability. Journal of Clinical and Diagnostic Research. 2017;11(2):OC24–OC27.

Dana-Alamdari L., Kheirouri S., Noorazar S.G. Serum 25-hydroxyvitamin D in patients with major depressive disorder. Iranian Journal of Public Health. 2015;44(5):690–697.

Dias C.J., Barroso R., Dias-Filho C.A.A., et al. Possible influences of vitamin D levels on sleep quality, depression, anxiety and physiological stress in patients with COPD: a case control study. Sleep Science. 2022;15(Spec 2):369–374.

Janssens W., Bouillon R., Claes B., et al. Vitamin D deficiency is highly prevalent in COPD and correlates with variants in the vitamin D-binding gene. Thorax. 2010;65(3):215–220.

Li M., Zhao L., Hu C., et al. Improvement of lung function by micronutrient supplementation in patients with COPD: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2024;16(7):1028.

Willgoss T.G., Yohannes A.M. Anxiety disorders in patients with COPD: a systematic review. Respiratory Care. 2013;58(5):858–866.

Yohannes A.M., Kaplan A., Hanania N.A. Anxiety and depression in COPD: recognition and management. Journal of Family Practice. 2018;67(2 Suppl):S11–S18.

Zhu B., Wang Y., Ming J., Chen W., Zhang L. Vitamin D deficiency is associated with the severity of COPD: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 2015;10:1907–1916.

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-20