АНКИЛОЗЛАНУВЧИ СПОНДИЛОАРТРИТИ БЎЛГАН БЕМОРЛАР РЕАБИЛИТАЦИЯ ДАСТУРИГА ЯНГИЧА ЁНДАШУВ
##article.subject##:
анкилозланувчи спондилоартритнинг марказий шакли, жисмоний реабилитация, умуртқа поғонаси реабилитацияси учун Nuga-Best ускунаси##article.abstract##
Тадқиқот мақсади: анкилозланувчи спондилоартритнинг марказий шакли бўлган беморлар реабилитациясида NUGA BEST ускунасининг ўрнни аниқлаш.
Тадқиқот материаллари ва усуллари: 65 нафар 34,6±2,9 ёш ( 28 дан 48 ёшгача) анкилозланувчи спондилоартритнинг марказий шакли ташҳиси бўлган беморлар маълумотлари ўрганилди. Кузатувлар жараёнида беморлар асосий ва назорат гуруҳларига ажратилди. Назорат гуруҳида текширилган беморлар (n= 32) фақатгина анънавий даво муолажаларини қабул қилишди. Асосий гуруҳнинг 33 нафар беморларининг реабилитация дастурига анънавий даво муолажаларидан ташқари умуртқа поғонаси касалликлари реабилитацияси учун мўлжалланган NUGA BEST ускунаси киритилди. Реабилитацион муолажаларнинг самарадорлигини аниқлаш оғриқ синдромининг визуал анолог шкаласи, Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI, касаллик фаоллиги индекси), кўкрак қафаси экскурсияси, Шобер тести, Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI индекси), психоэмоционал ҳолат кўрсаткичларини баҳоловчи САН тести натижаларига кўра олиб борилди.
Тадқиқот натижалари: асосий гуруҳ беморларида реабилитация якунига келиб умуртқа поғонасининг патологик жараён кузатилувчи қисмида ҳаракат ҳажмининг реабилитациядан олдин 2,98±0,23 см (р<0,05) дан 5,56±0,27 см гача ошиши кузатилди. Назорат гуруҳида эса ҳаракат ҳажми даволанишдан олдин 3,12±0,16 см ни ташкил этиб, реабилитациядан кейин 5,11±0,14 см гача ошди. Юрганда оғриқ синдромининг камайиши 98,2% асосий гуруҳда, назорат гуруҳидаги беморларда эса ушбу кўрсаткич 67,3% (р<0,05) беморларда кузатилди. Умуртқа поғонаси экскурсиясининг қайта тикланишини баҳолаш асосий гуруҳнинг 67% беморларида ва назорат гуруҳининг 42% беморларида тикланганлигини кўрсатди. BASDAI индесининг ўртача қиймати назорат гуруҳидаги беморларда даволанишдан олдин 3,45±0,89 баллни, реабилитацион дастурдан сўнг эса 2,09±0,63 баллни (р<0,05) ташкил этди. Реабилитация дастурига NUGA BEST ускунасининг киритилиши ушбу кўрсаткични 3,35±0,91 дан 1,82±0,61 балл (р<0,05) гача камайишига олиб келди. Умуртқа поғонасининг ҳаракатчанлиги индекси назорат гуруҳидаги беморларда реабилитациядан олдин 4,03±1,12 баллни, реабилитацион муолажалардан кейин эса 3,93±0,82 баллни ташкил этиб, мос равишда асосий гуруҳ беморларининг 3,11±0,91 ва 4,12±1,26 балларига қарши кўрсаткичларни ташкил қилди.
Хулоса: Анкилозланувчи спондилоартрит марказий шакли бўлган беморлар реабилитациясига NUGA BEST ускунасининг киритилиши мультифактор таъсирга эга бўлиб, кейинчалик умуртқа поғонасининг функционал зўриқишларини камайтиради. Шу билан бир қаторда миорелаксацион, оғриқ қолдирувчи самарадорлик, нафақат умуртқа поғонаси ҳаракатининг ҳажми, балки кўкрак қафасининг экскурсияси ҳам ошади, бемор психоэмоционал ҳолатининг яхшиланиши билан бирга клиник ремиссия даври узаяди.
Библиографические ссылки
Эрдес Ш.Ф., Бадокин В.В., Бочкова А.Г., Бугрова О.В., Гайдукова И.З. и др. О терминологии спондилоартритов // Научно-практическая ревматология. 2015. - Т.53, №6. - С.657-660.
Sieper J, Braun J. Clinicians Manual on Axial Spondiloarthritis // Springer Healthcare. 2014. P.9.
Эрдес ШФ. Основные принципы терапии анкилозирующего спондилита (болезни Бехтерева) // Научно-практическая ревматология. 2013. - Т.51, №6. - С. 686-695.
Bodur H, Ataman S, Rezvani A. Quality of life and related variables in patients with ankylosing spondylitis // Quality Life Res. 2011. - №20 (4). - P. 543-549.
Smolen JS, Braun J, Dougados M, Emery P, Fitzgerald O et al. Treating spondyloarthritis, including ankylosing spondylitis and psoriatic arthritis, to target: recommendation of an international task force // Ann Rheum Dis. 2014. - Vol.7, №1. - P.6-16.
Бочкова А.Г. Рекомендации по ведению больных анкилозирующим спондилитом. По материалам Международной рабочей группы по изучению анкилозирующего спондилита (ASAS – Assessment Ankylosing Spondylitis Work Group) // Современная ревматология. 2009. - Т.3, №4. - С.5-10.
Куликов А.Г., Табиев В.И. Анкилозирующий спондилит: новые подходы к восстановительному лечению // Физиотерапия, бальнеология и реабилитация. 2016. - Т.15, №2. - С.91-96.
Braun J, van den Berg R, Baraliakos X. 2010 update of the ASAS/EULAR recommendations for the management of ankylosing spondylitis // Ann Rheum Dis. 2011. - № 70. - Р. 896-904.
Пономаренко Г.Н. Физическая и реабилитационная медицина. Национальное руководство. Краткое. М.: ГЭОТАР-Медиа, 2017, 512 с.
Sharan D, Rajkumar JS. Physiotherapy for Ankylosing Spondylitis: Systematic Review and a Proposed Rehabilitation Protocol // Curr Rheumatol Rev. 2017. - Vol. 13. №2. - P.121-125.
Дубинина Т.В., Подряднова М.В., Красненко С.О., Эрдес Ш.Ф. Лечебная физкультура при анкилозирующем спондилите: рекомендации и реальность // Научно-практическая ревматология. 2014. - №52 (2). - С.187-191.
Gyurcsik SN, Andras A, Bodnar N, Szekanecz Z, Szanto S Improvement in pain intensity, spine stiffness, and mobility during a controlled individualized physiotherapy program in ankylosing spondylitis // Rheumatology International volume. 2012. - Vol.32, №12. - Р. 3931-3936.
Kim O. A. et al. ANALYSIS OF THE SUBTYPES OF ISCHEMIC STROKE IN YOUNG AGE //European Journal of Molecular & Clinical Medicine. – 2020. – Т. 7. – №. 2. – С. 2509-2514.
Brophy S, Cooksey R, Davies H. The effect of physical activity and motivation on function in ankylosing spondylitis: A cohort study // Semin Arthritis Rheum. 2013. - Vol.42, №6. - P. 619-626.
Passalent LA, Soever LJ, O’Shea FD, Inman RD. Exercise in ankylosing spondylitis: discrepancies between recommendations and reality // J Rheumatology. 2010. - Vol.37, №4. - P.835-841.
Годзенко А.А., Корсакова Ю.Л., Бадокин В.В. Методы оценки воспалительной активности и эффективности терапии при спондилоартритах // Современная ревматология. 2012. T.6,№2. С.66-76.
Дубинина Т.В., Гайдукова И.З, Годзенко АА. и др. Рекомендации по оценке активности болезни и функционального состояния больных анкилозирующим спондилитом в клинической практике // Научно-практическая ревматология. 2017. - Т.55, №4. - С.344-350.
Мавлянова З.Ф., Ким О.А. К вопросу о немедикаментозном лечении дисциркуляторной энцефалопатии у лиц пожилого возраста //Бюллетень медицинских интернет-конференций. – Общество с ограниченной ответственностью «Наука и инновации», 2015. – Т. 5. – №. 3.
Schoels M, Braun J, Dougados M, Emery P, Fitzgerald O et al. Treating axial and peripheral spondyloarthritis, including psoriatic arthritis, to target: results of a systematic literature search to support an international treat-to-target recommendation in spondyloarthritis // Ann Rheum Dis. 2014. - Vol. 73, №1. - P. 238-242.
Gunay SM, Keser I, Bicer ZT. The effects of balance and postural stability exercises on spa based rehabilitation programme in patients with ankylosing spondylitis // J Back Musculoskelet Rehabil. 2018. -Vol.31, №2. - P. 337-346.