O‘TMAS VOSITALAR TA’SIRIDAGI TURLI XIL TRAVMALARDA BOSH TUZILMALARI ZARARLANISHINING AYRIM JIHATLARI

##article.authors##

  • INDIAMINOV Sayit Indiaminovich
  • NORQULOV Urol Farxodovich

##article.subject##:

travma, o‘tmas vosita, bosh tuzilmalari, jarohatlari, tabiati, mexanizmi

##article.abstract##

Tadqiqotning maqsadi – bosh tuzilmalari zararlanish jihatlarining o‘tmas vositalar  ta’sir mexanizmiga bog‘liqligini aniqlash.

Tadqiqot materiallari va usullari. Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazi Samarqand filialida so‘nggi 5 yil davomida o‘tmas vositalar  ta’siridan mexanik shikastlanish bilan bog‘liq murdalar sud-tibbiy ekspertizasi natijalari tahlil qilindi. Jarohatlanish  holatlariga doir  materiallari, CME xulosalari, tibbiy bayonlar va qo‘shimcha-laboratorik tekshiruv natijalari o‘rganildi. Olingan ma’lumotlar statistik ishlov berildi.

Olingan natijalar: BMJning kelib chiqishida etakchi o‘rinlarda avtomobil travmalari (65,4%) va har xil to‘mtoq vositalar bevosita ta’siri (19,6%) ekaligi aniqlandi. Vafot etganlarning 30,9%da bosh suyaklarida sinishlarsiz BMJ qayd etilgan bo‘lsa, qolgan 69,1%da  BMJ suyaklari sinishi bilan kechgan. 62,4% hollarda BMJ olganlar etkazilgan joylarda vafot etgan, qolgan 37,6% hollarda jarohatlanganlar o‘limi davolash-profilaktik muassasalarida qayd etilgan. BMJlarning 20,6 % holatlarda turli darajadagi alkogol mastlik fonida sodir bo‘lgan. 36,0% hollarda BMJlar bosh suyaklarining deyarli barcha sohalari sinishlari va hatto siniq chiziqlarining asosga o‘tishi hamda miya tuzilmasining ezilishi bilan kechgan. 

Xulosa:

BMJ asosan erkaklarda kuzatilgan (79,0%), ayollarda u  21,0% ni tashkil qilgan, yosh jihatidan eng mehnatga layoqatli 18-60 yoshdagilarda qayd etilgan (70,2%). Yiqilishlarda va transport travmalarining barcha turlarida bosh suyaklarining sinishlari ustunlik qildi. G‘ayriqonuniy harakatlar natijasida kelib chiqqan turli xildagi o‘tmas vositalar ta’siridan jarohatlanishlarida bosh suyaklari  sinishi va suyak tuzilmalarining zararlanmaganligi deyarli bir xil darajada qayd etilgan (mos ravishda 63 va 64). 70,0 - 80,0%  dan 80,0 - 160,0 sm3 gacha bo‘lgan epi va subdural gematomalar ko‘pincha frontal, temporal  va oksipital qismlarda qayd etilgan. Subaraxnoidal qon quyilishlar aksariyat  hollarda keng tarqalgan  xususiyatli bo‘lib, miyaning ifodalangan darajali lat eyishi va ayrim hollarda miya tuzilmasi  yumshashi bilan kechgan. Travmaning dastlabki davrida bemorlar o‘limiga og‘ir darajali miya lati, miya shishinishi va bo‘kishi sabab bo‘lgan, shikastlanishning so‘nggi  davrlarida yuqumli asoratlar – meningit va meningoensefalit aniqlangan. Ko‘krak- qorin va tayanch-harakat tizimining qo‘shma jarohatlari o‘limni tezlashtiruvchi omil bo‘lgan.

Библиографические ссылки

Гусев А.О. Научное обоснование повышения эффективности работы стационара в условиях рыночной экономики: автореф. дис. … канд. мед. наук. СПб, 1998. 18 с.

Егоров А.Ю. Алкоголизм в позднем возрасте: гендерный аспект // Журн. неврологии и психиатрии им. С. С. Корсакова. 2006. № 9. (106). С. 17 – 21.

Каджая Н.В., Семисалов С. Я. Тяжелая повторная черепно-мозговая травма // Матер. Всерос. науч. практ. конф. «Поленовские чтения». СПб., 2005. С. 59 – 60.

Каримов Р.Х., Данилов В.И., Панкова В.П. Эпидемиологические аспекты своевременности оказания медицинской помощи пострадавшим с черепно-мозговой травмой // Неврологический вестник. 2006. Т. ХХХVIII, вып. 1/2. С. 28 – 34.

Карпов С.М., Копыл А.В., Мальченк Н.И., Вышлов И.А, Гандылян К.С. Особенности развития отека головного мозга в остром периоде тяжелой черепно-мозговой травмы в разных возрастных группах. Журнал судебная медицина том 2 no1, февраль 2016,с.

Клевно В.А., Кононов Р.В., Чирков О.Ю. Анализ структура черепно-мозговой травмы (по данным Алтайского краевого бюро СМЭ за 2000 года) Альманах судебной медицины N 2 (2001), стр.74-78

Клинические особенности сочетанной черепно-мозговой травмы / О.В. Могучая, В.В. Щедренок, Е.В. ХачатуроваТавризян, И.А. Соваков // Матер. Всерос. науч. практ. конф. «Поленовские чтения». СПб., 2008. С. 61 – 62.

Клиническое руководство по черепно-мозговой травме: / А.Н. Коновалов, Л.Б. Лихтерман, А.А. Потапов [и др.]. М.: Антидор, 2002. Т. 1. 550 с.

Колесников Е.С. Структура тяжелой сочетанной краниоторакальной травмы в городе Омске // Тез. Всерос. науч. практ. конф. «Поленовские чтения». СПб., 2008. С. 54 – 55.

Крылов В.В., Талыпов А.Э., Пурас Ю.В. Выбор трепанации в хирургии тяжелой черепно-мозговой травмы // Вопросы нейрохирургии. 2007. № 1. С. 11 – 16. .

Лихтерман Л.Б. Классификация черепно-мозговой травмы. Часть I. Предпосылки и история. Журнал «Судебная медицина», ТОМ 1 №1, 2015 , с. 42-45

Лихтерман Л.Б., Кравчук А.Д., Филатова М.М. Сотрясение головного мозга: тактика лечения и исходы. М.: ИП «Т. М. Андреева», 2008. 159с

Некоторые аспекты черепно-мозговой травмы у пострадавших с острой и хронической алкогольной интоксикацией / В.Г. Валерко, В.П. Берснев, С. А. Морозов [и др.] // Тез. Всерос. науч. практ. конф. «Поленовские чтения». СПб.,2009. С. 37 – 38. 19.

Потапов, В.А., Клевно В.А., Охлопков В.А. Последствия черепно-мозговой травмы. Журнал судебная медицина наука | практика | образование. www. Cудебная медицина. Рф • ТоМ 2 No4, декабрь 2016

Сабиров Д.М., Росстальная А.Л., Махмудов М.А. Эпидемиологические особенности черепно-мозгового травматизма. Шошилинч тиббиёт ахборотномаси, 2019, 12 т., №2 с.61-66

Сергеев В.А. Сравнительное клинико-психологическое исследование больных с отдалёнными последствиями черепно-мозговой травмы, осложнёнными алкогольной зависимостью: автореф. дис. … д-ра мед. наук. Челябинск, 2006. 32с.

Фейгин А.В, Золотенкова Г.В., Горелкин Д.Г., Романько Н.А., Тархнишвили Г.С. Конструкционные переломы свода черепа с резко выраженными дегенеративными изменениями костной ткани. Журнал «Судебная медицина», ТОМ 1 No1, 2015

Шеховцова К.В., Шеховцов В.И., Кондаков Е.Н. Эпидемиология черепно-мозговой травмы и организация медицинской помощи пострадавшим в Ставропольском крае // Нейрохирургия. 2006. № 3. С. 59 – 63.

Шукри А.А., Берснев В.П., Рябуха Н.П. Эпидемиология черепно-мозговой травмы в г. Аден, Йемен // Нейрохирургия. 2006. № 1. С. 50 – 52.;

Rosstalnaya A.L. Effect of respiratory support on cerebral hemodynamics in patients with severe traumatic brain injury; a randomized controlled trial. Wid Sci 2017; 38 (24): 45-9

Zador P. L. Alcohol related relative risk of fatal driver injuries in relation to driver age and sex // J. Stud. Alcohol. 1991. Vol. 52. P. 302 – 310.

Загрузки

##submissions.published##

2023-04-28