JIGAR TUZILMALARINI O’LIMDAN SO'NGI O'ZGARISHLARI ASOSIDA O’LIM VAQTINI ANIQLASH IMKONIYATLARI
##article.subject##:
o'lim, vaqt, aniqlash, jigar, tuzilma##article.abstract##
Maqsad: o‘lim vaqtini aniqlash uchun sirtmoqda osilish bilan bog‘liq mexanik asfiksiyadan sodir bo‘lgan o‘limdan so‘nggi turli muddatlarda jigar tuzilmalaridagi o‘zgarishlar dinamikasini aniqlash
Usullar: Sud-gistologik va morfometrik usullarda mexanik asfiksiya-osilish natijasida vafot etgan 132 shaxslar o‘limidan so‘nggi turli muddatlarda jigar tuzilmalari tekshiruvdan o‘tkazildi. Vafot etganlar 18 yoshdan 61 yoshgacha, shundan 112 nafari erkak, 20 nafari ayoldir. O‘limdan so‘nggi muddatlar 6-8 soatdan 25-28 soatgacha bo‘lib, 6-8 soat (29%) va 9-10 soatda (15%) ko‘pchilikni tashkil etgan. O‘limdan so‘nggi davrning boshqa muddatlari 4,0% dan 13,0% gachadan iborat bo‘ldi.
Olingan natijalar: Yuqori havo harorati sharoitida osilishdan so‘nggi o‘limda gepatositlardagi autolizning mikroskopik o‘zgarishlari ancha barvaqt boshlanadi ( 11-2 soatda), 25-28 soatdan keyin jigar tuzilmalari sezilarli darajada buzilishi kuzatiladi. O‘rtacha havo harorati sharoitida autolizning namoyon bo‘lishi 13-14 saotdan so‘ng kuzatiladi, 25-28 soatdan so‘ng gepatositlarning massiv nekrozi rivojlanadi. Past havo harorati sharoitida gepatositlarda 15-16 soatdan keyin nekrobiotik o‘zgarishlar va 25-28 soatida ularning nekrozi kuzatiladi. Yuqori havo harorati sharoitida qon hujayralarining autolizi osilish natijasidagi o‘limdan so‘nggi 11-12 soatdan keyin, o‘rtacha harorat sharoitida bu o‘zgarishlar 13-14 soatdan keyin va past harorat sharoitida 15-16 soatdan so‘ng rivojlanadi. Yuqori harorat sharoitida qon tomir tuzilmalarida destruktiv o‘zgarishlar o‘limdan so‘nggi davrning 13-14 soatidan boshlanadi va bu davrda perivaskulyar bo‘shliq keskin kengayadi, o‘rtacha havo harorati sharoitida bunday o‘zgarishlar15-16 soatda va past harorat sharoitida esa o‘limdan so‘nggi 19-20 soatida kuzatiladi.
Xulosalar. Jigar parenximasi, qon tomirlari va tomir ichi tarkibida autolitik o‘zgarishlar o‘limdan so‘nggi davrning turli muddatlarida issiq arid zonaning havo sharoitlari haroratiga bog‘liq holda rivojlanadi. O‘limdan so‘nggi davrning davomiyligi oshgan sayin gepatositlar va qon tomirlar egallagan maydonning progressiv kamayishi, perisinusoidal va perivaskulyar bo‘shliq egallagan maydonning esa ortishi kuzatiladi.
Библиографические ссылки
Акопов В.И. Судебная медицина: учебник для бакалавров: для юридических вузов. – М.: Юрайт, 2016. – С.438.
Богомолова И.Н., Богомолов Д.В. Прижизненный некроз и посмертный аутолиз: проблема дифференциальной диагностики // Избранные вопросы судебно-медицинской экспертизы. — Хабаровск, 2012 — №12. — С. 25-31.
Буромский И.В, Сидоренко Е.С, Ермакова Ю.В. Современное состояние и пути дальнейшего совершенствования установления давности наступления смерти. // Судебно-медицинская экспертиза. – 2018. – № 4. – С. 59–62.
Вавилов А. Ю. Судебно-медицинская диагностика давности смерти тепловыми методами. Автореф дис… д-ра мед. наук. М. – 2009. – 35с.
Вавилов А.Ю., Малков А.В. Учет «температурного плато» как условие повышения точности диагностики давности смерти человека. // Психическое здоровье. – 2012. –№1. – С.14-16.
Витер В.И., Куликов В.А. Современное состояние и направления развития теплового метода определения давности наступления смерти.//Проблемы экспертизы в медицине. –2001. – Т. 1, № 3. – С. 3-9.
Витер В. И., Кунгурова В. В., Коротун В. Н. Судебно-медицинская гистология: Витер В. И., Кунгурова В. В., Коротун В. Н. руководство для врачей / - Изд. 4-е, перераб. и доп. - Пермь ; Ижевск : Экспертиза, 2011. - 259 с.
8.Дмитриенко, Ю.А. Посмертные изменения костно-мозговой ткани как критерий давности наступления смерти / Ю.А. Дмитриенко, В.И. Кононенко, Б.С. Лакиза. – Текст : непосредственный // Судеб.-мед. экспертиза. – 1983. – № 4. – С. 19–20.
9.Изменение ультраструктуры почек и легких в динамике аутолиза как показатель давности наступления смерти / К.С. Митин, Ю.Л. Мельников, М.Е. Березовский, З.Т. Джаманкулов. – Текст : непосредственный // Судеб.-мед. экспертиза. – 1986. – № 3. – С. 8–11.
Кильдюшов Е.М., Соколова З.Ю. Динамика посмертного изменения внутриглазного давления как возможный способ определения давности наступления смерти.//Судебно- медицинская экспертиза. – 2007. –№3. – С.6-8. 12.
11.Кузовков А. В. Определение давности смерти челавека неинвазивным термометрическим способом; Автореф. дис… канд. мед. наук. Ижевск. 2017. – 25с.
Наубатова Т.Х. Судебно-медицинская диагностика давности наступления смерти по динамике развития ранних трупных изменений в условиях жаркой аридной зоны: Дис. ... канд. мед. наук. М. 1986.
Науменко В.Г., Митяева Н.А. Гистологические и цитологические методы исследования в судебной медицине: руководство. – М.: Медицина. – 1980. – 304 с. 18.
14.Пиголкин Ю.И. Судебная медицина Национальное руководство/ под под члена- корреспондента РАН Ю.И. Пиголкина. М: ГЭОТАР-Медиа. 2018. – С-26.
Скребнев А.В. Судебно-медицинская диагностика давности наступления смерти по динамике развития биохимических показателей трупа в условиях жаркой аридной зоны: автореф. дис. … канд. мед. наук. — М., 1990. — 22 с.
Скребнев А.В. Динамика посмертных изменений биохимических показателей крови в условиях аридного климата.//Судебно-медицинская экспертиза. –1991.-№4. – С.5-7.
Шагылыджов К.Ш., Скребнев А.В. Динамика посмертных изменений биохимических показателей крови в условиях аридного климата.//Судебно-медицинская экспертиза. – 1991.-№4. – С.5-7.
Хорошилова А.С., Власюк И.В., Авдеев А.И. // Избранные вопросы судебно- медицинской экспертизы. — Хабаровск, 2019 — №18. — С. 194-199.
19.Hostiuc S, Rusu MC, Mănoiu VS, Vrapciu AD., Negoi IŢ, Popescu MV. Usefulness of Ultrastructure Studies for the Estimation of the Postmortem Interval. A Systematic Review. Rom J Morphol Embryol. 2017;58(2):377-384.
Li C, Li Z, Tuo Y, Ma D, Shi Y, Zhang Q, Zhuo X, Deng K, Chen Y, Wang Z, Huang P. MALDI-TOF MS as a Novel Tool for the Estimation of Postmortem Interval in Liver Tissue Samples. Sci Rep. 2017;7(1):4887. https://doi.org/10.1038/s41598-017-05216-0
Siddamsetty AK, Verma SK, Kohli A, Puri D, Singh A. Estimation of Time Since Death From Electrolyte, Glucose and Calcium Analysis of Postmortem Vitreous Humour in Semi-Arid Climate. Med Sci Law. 2014;54(3):158-166. https://doi.org/10.1177/0025802413506424
Tao L, Ma JL, Chen L. Research Progress on Estimation of Early Postmortem Interval. [Article in Chinese]. Fa Yi XueZa Zhi. 2016;32(6):444-447. https://doi.org/10.3969/j.issn.1004- 5619.2016.06.013
Zissler A, Ehrenfellner B, Foditsch EE, Monticelli FC, Pittner S. Does Altered Protein Metabolism Interfere With Postmortem Degradation Analysis for PMI Estimation? Int J Legal Med. 2018;132(5):1349-1356. https://doi.org/10.1007/s00414-018-1814-8