RAXIT BELGILARI BO'LGAN BOLALAR UCHUN XAVF OMILLARI VA ASAB TIZIMINING PERINATAL SHIKASTLANISHINING OQIBATLARI

##article.authors##

  • TURAYEVA Nafisa Omonovna

##article.subject##:

raxit, 25-gidroksixolekalsiferol (kaltsitriol), asab tizimining perinatal shikastlanish oqibatlari, markaziy asab tizimi, xavf omillari, bolalar

##article.abstract##

O‘zbekistonda raxit erta yoshdagi bolalarning 27 foizida uchraydi. Ishning maqsadi qon zardobidagi 25(OH)D darajasiga qarab yosh bolalarda raxit rivojlanishining xavf omillari va asab tizimining perinatal shikastlanish oqibatlarining prognostik ahamiyatini baholash edi. 1 oydan 12 oygacha bo'lgan 466 nafar bola kuzatuvda bo'ldi. 25 (OH) D3 yetishmovchiligi 30 mmol / L (12 mg / ml) dan past qiymat sifatida aniqlandi. Tekshirilayotgan bolalarning 360 tasida (77,2%) D vitamini tanqisligi aniqlandi, 130 tasida (27,8%) klinik raxit, 73 tasida (15,6%)  MNSPS aniqlandi.

Raxit uchun xavf omillarini baholash uchun Yatesning davomiylik jadvali  uchun х2 kvadrat testi hisoblab chiqildi (har bir holatda erkinlik darajasi v = 1). Raxitning klinik belgilari bo'lgan bolalarda prenatal xavf omillarini baholashda, x2 kvadrat qiymatlari temir tanqisligi kamqonligi uchun - 4,096 (P<0,043), homiladorlik davrida D vitamini yetishmasligida - 40,059 (P<0,0001) va homiladorlik paytida moslashtirilmagan ovqatlanishda - 10,064 (P<0,002) teng ekanligi aniqlandi. MNSPS bilan og'rigan bolalarning onalari uchun х2 kvadrat qiymati quyidagicha: raxit rivojlanishining muhim xavf omillaridan temir tanqisligi anemiyasida - 20,132 (P<0,0001), homiladorlik davrida D vitamini iste'mol qilishning yetishmasligida - 8,609 (P<0,003), homiladorlik paytida moslashtirilmagan ovqatlanishda – 3,237 (P <0,072) kabi ko`rsatkichlar qayd etildi. Postnatal omillarni baholashda biz raxit rivojlanishi uchun xavf omillarining yuqori ishonchliligini ham aniqladik: temir tanqisligi anemiyasida - 7,083 (P<0,008), bolaning tug'ilish vaqti (kuz-qish) - 5,14 (P<0,025), perinatal omillar - 8,516 (P< 0,004), toza havoda yetarli bo'lmaslik (20 daqiqadan ko'p bo'lmagan) - 9,395 (P<0,002), D vitamini bilan raxitning oldini olishning yetishmasligi hayotning 1 yilida- 4,334 (P<0,037). Bizning ilmiy izlahishimiz  vitamin D ning prifilaktikasi muhimligini tasdiqladi.

Библиографические ссылки

Demin V.F. On the issue of rickets (regarding the article by E.V. Neudakhin and V.A. Ageikin “Controversial theoretical and practical issues of rickets in children at the present stage”) // Pediatrics No. 4. - 2003. - P. 104-107 ( in Russ).

Kapranova E.I. On the issue of rickets // Ross. pediatrician. magazine. —2003. - No. 6. - P. 39-42. ( in Russ).

Korovina N., Zakharova I., Cheburkin A. Vitamin D deficiency rickets // Medical newspaper No. 4 – 24. 1. 2001.- P.8( in Russ).

Mukhamedova Kh.T. Clinical and neurological characteristics of newborns who have suffered perinatal hypoxia // Journal “Neurology”, 2004.- 1(21).- P.14-17

Ryvkin A.I. Comprehensive assessment of the risk of rickets in children of the first year of life. // Pediatrics M. - 1985. - pp. 13-14( in Russ).

Romanyuk F.P., Alferov V.P., Kolmo E.A. and others. Rickets (a manual for doctors). - St. Petersburg, -2002.- p.61. ( in Russ).

Rasulova, N. A., Rasulov, A. S., Sharipov, R. Kh., Akhmedova, M. M., & Irbutaeva, L. T. (2020). Modern views on the study of risk factors for the development of rickets using the level of 25 (on)d in the blood serum in children. Issues of science and education, (13 (97)), 86( in Russ).

Tsaregorodtseva A.V. Modern views on the problem of rickets in children // Pediatrics. M. - 2007. - No. 6. - p. 102-106( in Russ).

9. Shabalov N.P. Rickets: debatable issues of interpretation // Pediatrics No. 4.- 2003.- P. 98-103( in Russ).

Gyungor, D., Beecher, I., Pereira, R.R., Rasulov, A.S., Rakhimov, A.U., Mavlyanov, S., ... and Brabin, B.J. (2008). Prevalence of vitamin D deficiency in Samarkand, Uzbekistan. Journal of Nutritional and Environmental Medicine, 17(4), 223-231. ( in Russ).

Pettifor J.M. Nutritional Rickets: deficiency of vitamin D, calcium or booth. Am. J. Clin. Nutr. 2004: 80 (6 Suppl.): 1725S-1729S

Статья поступила в редакцию 05.01.2024; одобрена после рецензирования 18.02.2024; принята к публикации 20.02.2024.

The article was submitted 05.01.2024; approved after reviewing 18.02.2024; accepted for publication 20.02.2024.

Информация об авторах:

Тураева Нафиса Омоновна- PhD, доцент кафедры педиатрии № 3 и медицинской генетики Самаркандского государственного медицинского университета, Самарканд, Узбекистан. Е-mail: nafisa_turayeva @sammu.uz. https://orcid.org/0000-0001-6114-3740.

Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.

Конфликт интересов: Автор декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.

Вклад авторов:

Тураева Н.О. — идеологическая концепция работы, сбор и анализ источников литературы, написание текста; редактирование статьи;

Information about the authors:

Nafisa O. Turayeva — PhD, assistant-professor, Department of Pediatrics No. 3 and Medical Genetics of Samarkand State Medical University; Е-mail: nafisa_turayeva@sammu.uz https://orcid.org/0000-0001-6114-3740

Sources of funding: The work did not receive any specific funding.

Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.

Contribution of the authors:

Turayeva NO — ideological concept of the work, writing the text; collection and analysis of literature sources; editing the article;

Загрузки

##submissions.published##

2024-04-14