ENDOKRIN OFTALMOPATIYA TASHXISLI BEMORLARDA EKSTRAOKULYAR MUSHAKLARNING ULTRATOVUSH TEKSHIRUVI

##article.authors##

  • NOZIMOV Axmadjon Erkin o‘g‘li
  • BILALOV Erkin Nozimovich
  • AHMEDOVA Sayyora Muhammadovna
  • YULDASHOV Sarvarxon Akmaljon o‘g‘li

##article.subject##:

endokrin oftalmopatiya, distireoid neyrooptikopatiya, periorbital to‘qimalar, ekstraokulyar mushaklar shishi, tireotoksik ekzoftalm, periorbital to‘qimalar ultratovush tekshiruvi

##article.abstract##

Endokrin oftalmopatiya (XKT-10 bo‘yicha kodi H06.2) – bu  surunkali progressiv shaklda kechuvchi autoimmun ko‘z kasalligi bo‘lib, ko‘pincha qalqonsimon bezning disfunksiyasi natijasida rivojlanadi va periorbital to‘qimalarning yallig‘lanishi, ekstraokulyar mushaklarining shishishi, ko‘z olmasining orbita bo‘shlig‘idan patologik chiqishi (bilateral tireotoksik ekzoftalm) va ko‘rish faoliyatining buzilishi bilan namoyon bo‘luvchi patologik holat hisoblanadi [1,5,10]. Yosh kategoriyasi bo‘yicha endokrin oftalmopatiya mehnatga layoqatli (20-45 yoshdagi) aholi o‘rtasida ko‘proq uchraydi [3,4,8]. Klinik amaliyotda bu turdagi orbital patologiyasi bo‘lgan har bir bemorda ko‘z olmasi va periorbital to‘qimalar ultratovush tekshiruvi (UTT) o‘tkazish muhim ma’lumotlarni, xususan ekstraokulyar mushaklardagi shish yoki orbita yumshoq to‘qimalaridagi fibrotizatsiya darajasini baholash imkonini beradi [2,6,9].  Diagnostik tasvirlarni olishning yangi usullarini ishlab chiqish va keng miqyosda klinik tatbiq qilishiga qaramay, ultratovush tekshiruvi eng qulay, xavfsiz va informativ usullardan biri bo‘lib qolmoqda [4,11,12].

Endokrin oftalmopatiya (sinonimlari: tireoid oftalmopatiya, Greyves orbitopatiyasi) o‘z ichiga orbita yumshoq to‘qimalaridagi patologik o‘zgarishlar va bir nechta mustaqil klinik simptomlardan tashqari distireoid neyrooptikopatiya ya’ni ko‘ruv nervidagi o‘zgarishlarni ham qamrab oluvchi murakkab tushuncha hisoblanadi. Adabiyotlar tahliliga ko‘ra tireotoksik ekzoftalm rivojlanishining 3 ta asosiy mexanizmi mavjud: - orbital hujayralararo infiltratsiya (neytrofillar, plazmatik hujayralar, “semiz” hujayralar) va to‘qimalar fibrotizatsiyasi; - periorbital yog‘ to‘qimasining patologik adipogenez fonida ko‘payishi; - orbitadagi venoz oqimning buzilishi. Hozirgi vaqtda endokrin oftalmopatiya tufayli periorbital to‘qimalardagi o‘zgarishlarni baholash uchun zamonaviy noinvaziv diagnostika usullariga ehtiyoj ortib bormoqda.

Библиографические ссылки

Brovkina A.F. Pathogenesis of optical neuropathy in edematous exophthalmos // Bulletin of Ophthalmology. - 2009. - No. 4. - P. 30–33. (in Russ)

Brovkina A.F., Shchuko A.G. On the differential diagnosis of some forms of optical neuropathy // Clinical Ophthalmology. - 2008. - No. 1. - P. 30–33. (in Russ)

Brovkina A.F., Stoyukhina A.S. Classification of endocrine ophthalmopathy // Problems of endocrinology. - 2007. - T. 52, No. 5. - P. 11–14. (in Russ)

Caffery T.S., Perret J.N., Musso M.W., Jones GN. Optic nerve sheath diameter and lumbal puncture opening pressure in nontrauma patients suspected of elevated intracranial pressure. Am J Emerg Med. 2014

Ing E. Thyroid-Associated Orbitopathy // Updated: Jan 17, 2012.

Likhvantseva V.G., Korosteleva E.V., Borisenko T.E., Skopintseva M.M. Peculiarities of hydrodynamics of the eye against the background of thyroid dysfunctions. Ophthalmology. 2020;3(17):407-413. (in Russ)

Likhvantseva V.G., Trubilin V.N., Korosteleva E.V., Kapkova S.G., Vygodin V.A. Morphometric parameters of the retina in primary hypothyroidism and primary thyrotoxicosis. Ophthalmology. 2022;19(1):133-140. (in Russ)

OPHTHALMOPATHIES IN THYROTOXICOSIS. Styazhkina S.N., Chernyshova T.E., Poryvaeva E.L., Khafizova C.R., Ignatieva K.D. 2016. s.science-education.ru›pdf/2016/1/24052.pdf (in Russ)

Ozturk B.T., Kerimoglu H., Dikbas O., Pekel H., Gonen M.S. Ocular changes in primary hypothyroidism. BMC Res Notes. 2009;2:266.

Perros P. Baldeschi L., Boboridis K. et al. A questionnaire survey on the management of Graves’ orbitopathy in Europe // Eur. J. Endocrinol. - 2006. - Vol. 155. - P. 207–211.

Styazhkina S.N., Ledneva A.V., Poryvaeva E.L., Kolesnikova K.A., Miftkhova E.G. PROBLEM OF ENDOCRINE OPHTHALMOPATHY // International student scientific bulletin. – 2016. – No. 4-2 (in Russ)

Tkachuk V.A. Introduction to molecular endocrinology. M.: MSU, 1983. (in Russ)

Статья поступила в редакцию 05.01.2024; одобрена после рецензирования 18.02.2024; принята к публикации 20.02.2024.

The article was submitted 05.01.2024; approved after reviewing 18.02.2024; accepted for publication 20.02.2024.

Информация об авторах:

Нозимов Ахмаджон Эркин угли-Доктор философии (PhD) по медицинских наук. Врач-офтальмолог. Республиканский специализированный научно-практический медицинский центр микрохирургии глаза. Ташкент. Узбекистан. Е-mail: dr.nae@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-8315-3429

Билалов Эркин Нозимович -д.м.н., профессор, Заведующей кафедрой Офтальмологии

Ташкентской медицинской академии, Ташкент, Узбекистан. Е-mail: dr.ben@mail.ru,https://orcid.org/0000-0002-3484-1225

Ахмедова Сайёра Мухаммадовна -д.м.н., доцент кафедра анатомии человека и OXTA Ташкентской медицинской академии,Ташкент. Узбекистан. Е-mail: sayyora.akhmedova@gmail.com, https://orcid.org/0000-0001-6040-5200

Юлдашов Сарвархон Акмалжон угли- докторант кафедры анатомии человека и OXTA Ташкентской медицинской академии, Ташкент. Узбекистан. Е-mail: sarvar.yuldashov.91@mail.ru, https://orcid.org/0009-0000-7351-5775

Источники финансирования: Работа не имела специального финансирования.

Конфликт интересов: Авторы декларируют отсутствие явных и потенциальных конфликтов интересов, связанных с публикацией настоящей статьи.

Вклад авторов:

Нозимов A.Э., Билалов Э.Н., Ахмедова С.М. — идеологическая концепция работы, написание текста; редактирование статьи;

Юлдашов С.А. — сбор и анализ источников литературы, написание текста, редактирование статьи;

Information about the authors:

Nozimov Akhmadjon Erkin ugli is a Doctor of Philosophy (PhD) in medical sciences. An ophthalmologist. Republican Specialized Scientific and Practical Medical Center for Eye Microsurgery. Tashkent. Uzbekistan. E-mail: dr.nae@mail.ru , https://orcid.org/0000-0002-8315-3429

Bilalov Erkin Nazimovich -MD, Professor, Head of the Department of Ophthalmology

Tashkent Medical Academy, Tashkent, Uzbekistan. E-mail: dr.ben@mail.ru, https://orcid.org/0000-0002-3484-1225

Akhmedova Soyera Mukhamedovna - MD, Associate Professor, Department of Human Anatomy and OXTA, Tashkent Medical Academy, Tashkent. Uzbekistan. E-mail: sayyora.akhmedova@gmail.com , https://orcid.org/0000-0001-6040-5200

Yuldashov Sarvarkhon Akmaljon ugli is a doctoral student at the Department of Human Anatomy and OXTA of the Tashkent Medical Academy, Tashkent. Uzbekistan. E-mail: sarvar.yuldashov.91@mail.ru , https://orcid.org/0009-0000-7351-5775

Sources of funding: The work did not receive any specific funding.

Conflict of interest: The authors declare no explicit or potential conflicts of interest associated with the publication of this article.

Contribution of the authors:

Nozimov A.E., Bilalov E.N., Akhmedova S.M.— ideological concept of the work, writing the text; editing the article;

Yuldashov S.A. — collection and analysis of literature sources, writing the text, editing the article;

Загрузки

##submissions.published##

2024-04-14