ГЕОПОЛИТИЧЕСКАЯ КАРТИНА ДОБРОСОСЕДСКИХ ОТНОШЕНИЙ УЗБЕКИСТАНА В НОВОЕ ВРЕМЯ

Авторы

  • Шавкатжон Заирджанович Джумаханов
  • Абдукадир Махаммаджон угли Ташпулатов

Ключевые слова:

социально-экономические отношения, «Ташкентская декларация», торгово-экономические отношения, государство, транзит, делимитация, демаркация, эксклав, анклав, геополитические отношения.

Аннотация

В статье освещаются дружественные отношения Республики Узбекистан с соседними странами Центральной Азии в последние годы, исходя из основных направлений концепции внешней политики Республики Узбекистан. Также анализируются физико-географические, экономические и социально-географические, исторические и геополитические особенности стран Центральной Азии. Кроме того, были даны некоторые рекомендации и предложения по дальнейшему улучшению добрососедских отношений между странами региона.

Библиографические ссылки

Catudal M. The Exclave problem of Western Europa. "University of Alabama Press", 1979.

d'Oliver F. International Enclaves and the Question of State Servitudes // International and Comparative Law Quarterly, 1955. April. № 4. – P. 297-307.

Fazendeiro B. Nationalism in Central Asia: a biography of the UzbekistanKyrgyzstan boundary/ Ed.: N. Megoran. – Pittsburgh: "Pittsburgh University Press", 2018. -P. 368.

Gabdulhakov R. Geographical Enclaves of the Fergana Valley: Do Good Fences Make Good Neighbors? // Central Asia security policy brief. № 14, - Pp. 1-7, 2015.

Megoran N. The Border of Eternal Friendship? The politics and pain of nationalism and identity along the Uzbekistan-Kyrgyzstan Fergana Valley Boundary, 1999–2000. PhD thesis. – Cambridge, 2002.

Musayev P., Musayev J. O'zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi [darslik]. Toshkent : "Sharq", 2010. -B. 160. ISBN: 978-9943-00-157-2

Pietkiewicz M. Borders of the Central Asian countries under the internetional law. Nowa Polityka Wschodni, vol. IV, no. 15. – Pp. 30-42, December 2017.

Raton P. Les Enclaves // Annuaire français de Droit International, 1958. – Рр. 186-195.

Robinson G.W. Exclaves. vol. 49, "Annals of the Association of Americal Geographers", 1959. – P. 283-295.

Sharipov M., Fedorko V., Safarova N., Rafiqov V. Geografiya [darslik]. – Toshkent : “O’zbekiston milliy ensiklopediyasi”, 2017. – 160 б.

Shuler E. Turkestan. Notes of a journey in Russian Turkistan, Khokand, Bukhara and Khiva. – New York, 1876. Volume 1. - Р. 416.

Whyte R.B. An historical and documentary study of the Cooch Behar enclaves of India and Bangladesh [Book] / Еd. Sudhir Roy. – Melbourne : "Posterra crescam laude", 2002. - ISBN: 0734022085.

Аламанов С. К. Анклавы в Центральной Азии: История вопроса и современные проблемы / Постсоветские исследования. т. I, № 5, - Стр. 451-459, 2018.

Аубакирова А.А., Кренгауз И.Н. Экономические аспекты региональной идентичности постсоветской Центральной Азии. Central Asian Economic Review. 2020; (3): –С. 8-19.

Винокуров Е. Ю. Теория анклавов. – Калининград: "Терра Балтика", 2007. - Стр. 342. ISBN: 978-5-98777-015.

Жалилов А. Т. Геосиёсат / Муҳаррир: Қ. Қуранбаев. – Тошкент: Академия, 2020, -Б. 244.

Жалилов А.Т. Геосиёсат ва геостратегия. – Т.: Академия, 2020. – Б. 164.

Жумаханов Ш. З. Фарғона водийси чегара ҳудуди муаммолари // Ўзбекистон География Жамияти Ахбороти / Муҳаррир: Солиев А. С. - Тошкент, 2016 йил, 47-жилд. - Б. 89-93. - ISSN: 0135-9614.

Жумаханов Ш.З., Тошпўлатов А.М. Анклавлар назарияси: географик ва геосиёсий таҳлил [Монография] / Масъул муҳаррир: Боймирзаев К.М. –Наманган: “Наманган”, 2021. – Б. 146.

Рожков-Юрьевский Ю. Д. Понятия "анклав/эксклав" и "эксклав" и их использование для политико-географической характеристики Калининградской области. Научные сообщения. – Стр. 149-161, 2013. DOI 10.5922/2074-9848-2013-2-11

Саидов М. Замонавий геосиёсатда анклав ва эксклав муаммолари. 5А310105 – Сиёсатшунослик: тизимли таҳлил ва истиқболни белгилаш мутахассислиги бўйича магистр даражасини олиш учун тайёрланган маг. дисс. – Тошкент, 2011.

Сафарй Анвари. Масъалаҳои сарҳадӣ дар сиёсати хориҷии ҷумҳурии Тоҷикистон [Диссертация]. 07.00.15 - таърихи муносибатҳои байналмилалӣ ва сиёсати хориҷӣ (илмҳои таърих). Душанбе, 2020. – Стр. 193. URL: https://tnu.tj/DisserPhD/6D.KOA-030/SafariA/SafariA.pdf

Сафоев С.С. Марказий Осиёдаги геосиёсат [Монография] / Масъул муҳаррир: Рустамов Т. –Т.: “Патент пресс”, 2005. – Б. 158.

Суюнов М. Қадимий ва навқирон Сўх. – Фарғона, 2004.

Тошпўлатов А. М. Анклав/эксклав ҳудудлар: географик ва геосиёсий таҳлил [Конференция материаллари тўплами] // Ўзбекистонда илм-фан ва таълим / Муҳаррир: Усмонов Ш. Ю. – Қўқон, 2020. – 97-102 б.

Федорко В.Н. Водный фактор во взаимоотношениях Узбекистана с сопредельными странами Центральной Азии: современные реалии, тенденции, перспективы // Замонавий географик тадқиқотларда ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ва инновацион ривожланиши, табиатдан оқилона фойдаланиш ва туризм масалалари: халқаро илмий-амалий конференция материаллари. – Нукус, 2021. – С. 152-158.

Федорко В.Н. Процессы трансграничного взаимодействия в странах Центральной Азии: новый этап // Балтийский регион – регион сотрудничества-2018: проблемы и перспективы трансграничного сотрудничества вдоль западного порубежья России. Материалы Международной научно-практической конференции. – Калининград, 2018. – С. 100-112.

Хўжанов Б. Миллий муносабатлар: геосиёсат ва геомафкура мувозанати // Ижтимоий фикр, инсон ҳуқуқлари. Ўзбекистон гуманитар журнали. I жилд. – Тошкент, 2017. - 77 б.

Электрон манбалар:

“Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги мутахассисларни хорижда тайёрлаш ва ватандошлар билан мулоқот қилиш бўйича «Эл-юрт умиди» жамғармасининг дастурлари бўйича кадрларни ўқитишни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-4091. 04.01.2019. URL:https://lex.uz/docs/4136570

Ўзбекистон ташқи сиёсий фаолият концепцияси ўзгариши мумкин. 18.01.2021. URL: https://kun.uz/news/2021/01/18/ozbekiston-tashqi-siyosiy-faoliyat-konsepsiyasi-ozgarishi-mumkin

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси, 2018 йил 28 декабрь. URL:https://president.uz/uz/lists/view/2228

Mirziyoyev Sh.: Oʻzbekiston Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqiga qoʻshilmaydi // central.asia-news.com. [Online] 22.01.2020. URL:https://central.asia-news.com/uz-Latn/articles/cnmi_ca/features/2020/01/22/feature-02

«Толибон» илк матбуот анжуманини ўтказди. Катта ваъдалар берилди // kun.uz. [Online] 17.08.2021. URL:https://kun.uz/54101622

«Толибон» ҳаракати Ўзбекистон халқи ва раҳбариятини Мустақиллик байрами билан табриклади // kun.uz. [Online] 01.09.2021. URL:https://kun.uz/12954275

O`zbekiston Respublikasining tashqi savdo aylanmasi (2020-yil yanvar-dekabr). URL:https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/7405-o-zbekiston-respublikasining-tashqi-savdo-aylanmasi-2020-yil-yanvar-dekabr

O‘zbekiston prezidenti raisligida MDH sammiti bo‘lib o‘tdi // kun.uz. [Online] 18.12.2020. URL:https://kun.uz/uz/news/2020/12/18/ozbekiston-prezidenti-raisligida-mdh-sammiti-bolib-otdi

O’zbekiston Turkiy tilli davlatlar kengashiga a’zo bo’lishi // uza.uz. [Online]. 10.03. 2019. URL:http://uza.uz/uz/society/o-zbekiston-turkiy-kengashga-a-zo-davlatlar-bilan-an-anaviy--03-10-2019

O'zbekiston Respublikasi Prezidenti raisligida MDH sammiti bo'lib o'tdi. 19.12.2020. // iiv.uz [Online]. 19.12.2020. URL:https://iiv.uz/uz/news/ozbekiston-respublikasi-prezidenti-raisligida-mdh-sammiti-bolib-otdi

Remarks by President Biden on the Way Forward in Afghanistan. The White house. 14.04.2021. URL:https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/04/14/remarks-by-president-biden-on-the-way-forward-in-afghanistan/

Rishton-So‘x yo‘li nega ochiliboq yopildi? Erta suyungan so‘xliklar dardi // kun.uz. [Online] 06.09.2019. URL:https://kun.uz/uz/news/2019/09/06/rishton-sox-yoli-nega-ochiliboq-yopildi-erta-suyungan-soxliklar-dardi

Афғонистон — тўлиқ «Толибон» ҳукмига ўтди. Панжшер нега уч кун ичида қулади? // kun.uz. [Online] 07.09.2021. URL:https://kun.uz/65983501

Зайцев В., Токарева А., Федуненко Е., Чернышева Е. и Шкуренко О. Все анклавы мира, 16.03.2015. URL:https://www.kommersant.ru/doc/2674108

Зверинцева Т., Ханкишиев И. Анклавы в Центральной Азии: история и современные проблемы, 21.10.2018. URL: https://novayaepoxa.com/anklavy-v-centralnoy-azii-istoriya-i-s/270761/

Қирғизистон баҳсли ҳудудлар бўйича келишув ҳақида маълум қилди. Ўзбекистон томони бу ҳали «ишчи гуруҳ келишувлари» эканини айтмоқда // kun.uz. [Online] 26.03.2021. URL: https://kun.uz/news/2021/03/26/qirgiziston-bahsli-hududlar-boyicha-kelishuv-haqida-malum-qildi-ozbekiston-tomoni-bu-hali-ishchi-guruh-kelishuvlari-ekanini-aytmoqda

Мамин А. Постановление Правительства Республики Казахстан от 17 мая 2021 года №326 // primeminister.kz. [В Интернете] 25.05. 2021. [Цитировано: 10.06.2022.] URL: https://primeminister.kz/ru/decisions/17052021-326

Марказий Осиёда ўзаро муштараклик: таҳдидлар ва янги имкониятлар мавзусидаги халқаро конференцияда Ўзбекистон Республикаси ташқи ишлар вазири А.Камилов нутқи // Халқ сўзи [Оммабоп-сиёсий газета] 19.02.2019. URL: http://xs.uz/uzkr/post/ozbekiston-tashqi-ishlar-vaziri-markazij-osiyo-hamisha-yagona-va-bolib_kelgan

Неъматов И. Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатлари билан чегараларини расмийлаштириш 2020 йилда тўлиқ ҳал этиш [interv.] // 20.12.2019. URL: https://kun.uz/news/2019/12/20/ilhom-nematov-ozbekiston-va-tojikiston-chegaralaridagi-minalar-zararsizlantirilishi-qachon-yakunlanishini-aytdi

Садир Жапаров Ўзбекистон билан чегара бўйича музокаралар юзасидан изоҳ берди // kun.uz. [Online] 27.04.2021. URL: https://kun.uz/news/2021/04/27/sadir-japarov-ozbekiston-bilan-chegara-boyicha-muzokaralarga-izoh-berdi

Тарихий сана: Сўх-Риштон йўлининг очилиш маросимидан репортаж // kun.uz. [Online] 02.04.2021. URL: https://kun.uz/79631811

Толибларнинг ҳокимиятга келиши. Кобул нима учун бунча тез қулади? // kun.uz. [Online] 18.08.2021. URL: https://kun.uz/50873170

Туркистон-Чимкент-Тошкент тезюрар темир йўли қурилиши бошланади // kun.uz. [Online] 27.01.2021. URL: https://kun.uz/70945900

Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасида янги давлатлараро туташув пункти очилди // kun.uz. [Online] 30.07.2019. URL: https://kun.uz/43623275

Ўзбекистон ва Туркманистон давлат чегараси бўйича музокаралар ўтказди // kun.uz. [Online] 30.08.2019. URL: https://kun.uz/62291231

Ўзбекистон ва Туркманистон ўртасида 17 та ҳужжат имзоланди // kun.uz. [Online] 23.04.2018. URL: https://kun.uz/01957949

Загрузки

Опубликован

2022-10-20

Выпуск

Раздел

Статьи