1950-80 ЙИЛЛАРДА СУРХОН ВОҲАСИ КУЛОЛЧИЛИГИ
##article.subject##:
кулолчилик, сопол, кулол, кўза, обдаста, хурма, қанддон артель, саноат, нақш, бадиий мерос, чизмакаш, увайсий, шарқ гўзали, хондамир, керамика цехи, Бойсун, Денов, Шеробод.##article.abstract##
Мазкур мақолада Сурхондарё ҳунармандчилик турларидан бири ҳисобланган кулолчилик тарихи ва унинг хусусиятлари ҳақида сўз юритилади. Ўзбекистонда ҳунармандчиликнинг анъанавий миллий ўзанда ривожлантириш учун ижтимоий – маънавий асос ва минг йилликлар давомида шаклланган халқ ҳунармандчилиги тажрибаси мавжудлиги илмий таҳлил этилган. Ана шундай ҳунармандчилик тури бўлган кулолчилик ҳам ўзбек халқининг азалдан қўл ҳунари турларидан бири сифатида қадрланиб келаётган миллий ҳунармандчилик анъаналаридан бири ҳисобланади. XX аср бошларида ҳунармандчилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришда бир қатор техника ва механизмлар қўлланила бошлади. Бу эса бадиий буюмлар ишлаб чиқариш сифатига анча салбий таъсирини кўрсатди. 1950-80 йилларга келиб кулолчилик маҳсулот турларининг йўқолиб кетишига олиб келди. Лекин шунга қарамай воҳа кулол усталари усто-шогирд анъаналарига содиқ қолган ҳолда ўз фаолиятларини давом эттирдилар.
Библиографические ссылки
Аскаров А. Древнеземледельческая культура юга Узбекистана. – Тошкент: Фан, 1977. (Askarov. A Ancient agricultural culture of the south of Uzbekistan. - Toshkent: Fan, 1977)
Алиева С. Ш. IX –ХХI аср боши Ўзбекистон сирланган кулолчилиги ривожланишининг асосий босқичлари ва бадиий хусусиятлари . Автреф сан. фан доктори (DSc) дисс. – Тошкент, 2018. (Alieva S. Sh. The main stages and artistic features of the development of glazed ceramics in Uzbekistan in the IX-early XXI centuries. Avtref san. fan doctor (DSc) diss. - Tashkent, 2018.)
Atlas of Central Asian Artistic Crafts and Trades. Author of the Scientific Project A.Khakimov. Volume I. Uzbekistan. Tashkent. 1999; Blue of Samarkand.//International symposium on revitalization of traditional ceramic techniques in Central Asia. UNESCO. – Т.,2000.
Дала ёзувлари, Шеробод тумани, 2020 йил (Field records, Sherabad district, 2020. 4. Field records, Sherabad district, 2020.).
Ленин байроғи газетаси, 1972 йил 11 июль (Lenin's Flag Newspaper, July 11, 1972)
Ленин байроғи газетаси, 1974 йил 31 декабрь (Lenin's Flag Newspaper, December 31, 1974.).
Ленин байроғи газетаси, 1974 йил 4 ноябрь (Lenin's Flag Newspaper, November 4, 1974).
Ленин байроғи газетаси, 1975 йил 13 август (Lenin's Flag Newspaper, August 13, 1975).
Ленин байроғи газетаси, 1976 йил 12 июнь (Lenin's Flag Newspaper, June 12, 1976).
Ленин байроғи газетаси, 1983 йил 16 апрель (Lenin's Flag Newspaper, April 16, 1983).
Ленин байроғи газетаси, 1989 йил 25 февраль (Lenin's Flag Newspaper, February 25, 1989).
Ленин байроғи газетаси, 1989 йил, 6 март (Lenin Flag Newspaper, March 6, 1989).
Масимов И. Керамическое производство Южного Туркменистана эпохи бронзы. ИМКУ. Вып. 15. Т., 1979 (Massimov I. Ceramic production of southern Turkmenistan of the Bronze Age. YMCU. Issue 15.T., 1979).
Рахмонов У. Раскопки керамических печей Сапалли на поселении Бустан 4. ИМКУ. Вып. 15. Т., 1979 (Rakhmonov U. Excavation of Sapalli ceramic kilns in the settlement of Bustan 4. YMCU. Issue 15.T., 1979).
Турсунов С. Шерободликлар. – Тошкент, 2006. 140 бет (Tursunov S. Wines. - Tashkent, 2006. 140 pages).
Ҳакимов А. Ўзбекистон амалий санъати: анъаналар ва инновациялар.(наққошлик, кулолчилик, торевтика). ЮНЕСКОнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси. – Тошкент, 2013 (Hakimov A. Applied arts of Uzbekistan: traditions and innovations (painting, ceramics, torevtika). UNESCO Office in Uzbekistan. – Tashkent, 2013).
Ҳакимов А. Э.Гюль. Байсун. Бадиий ҳунармандчилик атласи. - Тошкент, 2006 (Hakimov A. E.Gyul. Baysun. Art Crafts Atlas. - Tashkent, 2006).
Khakimov А.,E. Guyl. Boysun. Atlas of artistic crafts. T., 2006;
Ўзбекистон кулолчилиги.//ЮНЕСКО халқаро семинарларининг материаллари. – Тошкент, 2007 (Ceramics of Uzbekistan.// Proceedings of UNESCO international seminars. – Tashkent, 2007).
