ТОШКЕНТ БОЗОРЛАРИ ФАОЛИЯТИНИНГ МАНБАЛАРДА АКС ЭТИШИ
##article.subject##:
бозор, Тошбозорсавдо, савдо, патта тўлови, архив хужжатлари, оғзаки тарих маълумотлари, бозорлар паспорти##article.abstract##
Ушбу мақолада Тошкент шаҳри бозорларининг фаолияти билан боғлиқ манбалар тадқиқининг баёни берилган бўлиб, улар гуруҳларга бўлинган ҳолда ўрганилган, бир гуруҳ манбалар бошқа гуруҳ манбаалари билан таққосланган. Муаллиф томонидан Тошкент шаҳри бозорлари фаолияти билан боғлиқ муаммо ва камчиликларни бартараф этиш юзасидан хулосалар берилган.
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Бозорлар фаолиятини ташкил этишни ва аҳолига хизмат кўрсатиш сифатини яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” ги Фармони. Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари. – Тошкент: Адолат, 1995, Т.3. – Б.82. Ўзбекистон Республикасининг “Ўзбекистон Республикасида тадбиркорлик тўғрисида”ги қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси. 1991. № 4. 60-модда. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Улгуржи ва биржа савдосини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони. Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари 2000-2001. – Тошкент: Адолат, 2002. (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Bozorlar faoliyatini tashkil etishni va aholiga xizmat ko‘rsatish sifatini yaxshilashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni // O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari – Toshkent: Adolat, 1995. – B.82. O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasida tadbirkorlik to‘g‘risida”gi Qonuni // O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi. 1991. № 4. 60-modda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ulgurji va birja savdosini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni// O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari 2000-2001. – Toshkent: Adolat, 2002.).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Республикада савдони эркинлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Савдо ва хизмат кўрсатиш объектларининг улар жойлашган ер майдонлари билан биргаликда ҳамда ер майдонларини мерос қилиб қолдириш шарти билан умрбод эгалик қилиш учун хусусий мулк сифатида сотиш тартиби тўғрисида”ги 1995 йил 11 апрелдаги 126-сон қарори. // Ўзбекистон Республикаси ҳукумати қарорлари тўплами. 1995. № 4.15-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Бозорларда сифатсиз озиқ-овқат товарлари сотилишини бартараф этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 378-сонли Қарори // Ўзбекистон Республикаси ҳукумати қарорлари тўплами.1998. № 9. 32-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Вино-ароқ маҳсулотларини улгуржи ва чакана сотишни тартибга солиш тўғрисида”ги 452-сонли Қарори // Ўзбекистон Республикаси ҳукумати қарорлари тўплами. 2001. - № 22-24. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Улгуржи савдо фаолиятини лицензиялаш тўғрисидаги низомини тасдиқлаш тўғрисида”ги 2005 йил 5 ноябр 242-сонли қарори // “Ўзбекистон Республикаси қонун хужжатлари тўплами”, 2005. № 43-44. 331-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Истеьмол товарлари улгуржи савдоси тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 52 сонли Қарори // Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами. 2006. № 12-13. 106-модда. Бозорлар фаолиятини такомиллаштириш ва махсулотлар сотиш учун зарур шарт шароитлар яратишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 22-июн қарори. (O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Respublikada savdoni erkinlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Savdo va xizmat ko‘rsatish ob’ektlarining ular joylashgan yer maydonlari bilan birgalikda hamda yer maydonlarini meros qilib qoldirish sharti bilan umrbod egalik qilish uchun xususiy mulk sifatida sotish tartibi to‘g‘risida”gi 1995 yil 11 apreldagi 126-son Qarori // O‘zbekiston Respublikasi hukumati qarorlari to‘plami. 1995. № 4.15-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Bozorlarda sifatsiz oziq-ovqat tovarlari sotilishini bartaraf etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 378-sonli Qarori // O‘zbekiston Respublikasi hukumati qarorlari to‘plami. 1998. № 9. 32-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Vino-aroq mahsulotlarini ulgurji va chakana sotishni tartibga solish to‘g‘risida”gi 452-sonli Qarori // O‘zbekiston Respublikasi hukumati qarorlari to‘plami. 2001. - № 22-24. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Ulgurji savdo faoliyatini litsenziyalash to‘g‘risidagi nizomini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 2005 yil 5 noyabr 242-sonli qarori // “O‘zbekiston Respublikasi qonun xujjatlari to‘plami”, 2005. № 43-44. 331-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Iste`mol tovarlari ulgurji savdosi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 52 sonli Qarori // O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami. 2006. № 12-13. 106-modda. Bozorlar faoliyatini takomillashtirish va maxsulotlar sotish uchun zarur shart sharoitlar yaratishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida O‘zbekistonRespublikasiVazirlarMahkamasining 2000 yil 22-iyunqarori).
Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Товар бозорларида савдони янада эркинлаштириш ва ракобатни ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида” Фармони // Халқ сўзи. 2018 йил 31 октябрь. №225 (7183). (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Tovar bozorlarida savdoni yanada erkinlashtirish va raqobatni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” Farmoni // Xalqso‘zi. 2018 yil 31 oktyabr. №225 (7183)).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 343-сонли “Экспорт импорт операцияларини тартибга келтириш борасида қўшимча чора тадбирлар тўғрисида” ги қарори. Тошкент, 1995 йил 25-август. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 485-сонли “Ташқи иқтисодий фаолиятни рағбатлантириш, Ўзбекистон Республикасига хорижий инвестицияларни жалб қилиш ва ҳимоя қилиш чора тадбирлари тўғрисида” ги қарори. Тошкент 1991 йил 24-октябр. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 389-сонли “Импорт божларини қўллаш тартиби тўғрисида”ги қарори. Тошкент. 1995 йил 7 октябр. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 287-сонли “Ташқи иқтисодий фаолиятни янада чуқурлаштириш ва такомиллаштириш чора тадбирлари тўғрисида” ги қарори. Тошкент, 1995 йил 25-июл. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Импортни таьрифлар билан бошқариш чора тадбирлари тўғрисида” ги 80-сонли Қарори. 1998 йил 24 февраль. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 219-сонли “Экспортга маҳсулотларни чиқаришни эркинлаштиришнинг қўшимча чора тадбирлари тўғрисида” ги қарори. Тошкент, 1996 йил 18-июн. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Экспорт импорт операцияларини тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-26-сонли Қарори. 2005 йил 11 март. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Экспорт импорт операцияларини тартибга солиш борасидаги қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-183-сонли Қарори. 2005 йил 19 сентябр. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Импортни тарифлар билан бошқариш чора тадбирлар тўғрисида” ги 80-сонли Қарори. Тошкент, 1998 йил 24-феврал. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Ўзбекистон Республикасида ташқи савдо фаолиятини эркинлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги 137-сонли Қарори. 1998 йил 31 март. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Ташқи иқтисодий фаолиятни тартибга солишни такомиллаштириш чора-тадбирлар тўғрисида”ги 66-сонли Қарори. 2001 йил 2 февраль. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Ўзбекистон Республикаси ҳудудига жисмоний шахслар томонидан товарларни олиб келинишини тартибга солиш тўғрисида”ги 154-сонли Қарори. 2002 йил 6 май. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Импорт божхона божларини уйғунлаштириш бўйича қўшимча чора тадбирлар тўғрисида”ги 189-сонли Қарори. 2002 йил 31 май. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Бож тарифи орқали тартибга солишни янада такомиллаштириш чора тадбирлари тўғрисида” ги 4-сонли Қарори. 2004 йил 7 январь. (O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 343-sonli “Eksport import operatsiyalarini tartibga keltirish borasida qo‘shimcha chora tadbirlar to‘g‘risida” gi qarori. Toshkent, 1995 yil 25-avgust. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 485-sonli “Tashqi iqtisodiy faoliyatni rag‘batlantirish, O‘zbekiston Respublikasiga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va himoya qilish chora tadbirlari to‘g‘risida” gi qarori. Toshkent 1991 yil 24-oktyabr. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 389-sonli “Import bojlarini qo‘llash tartibi to‘g‘risida”gi qarori. Toshkent. 1995 yil 7 oktyabr. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 287-sonli “Tashqi iqtisodiy faoliyatni yanada chuqurlashtirish va takomillashtirish chora tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. Toshkent, 1995 yil 25-iyul. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Importni tariflar bilan boshqarish chora tadbirlari to‘g‘risida”gi 80-sonli Qarori. 1998 yil 24 fevral. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 219-sonli “Eksportga mahsulotlarni chiqarishni erkinlashtirishning qo‘shimcha chora tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. Toshkent, 1996 yil 18-iyun. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Eksport-import operatsiyalarini tartibga solish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-26-sonli Qarori. 2005 yil 11 mart. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Eksport import operatsiyalarini tartibga solish borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-183-sonli Qarori. 2005 yil 19 sentyabr. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Importni tariflar bilan boshqarish chora tadbirlar to‘g‘risida”gi 80-sonli Qarori. Toshkent, 1998 yil 24-fevral. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasida tashqi savdo faoliyatini erkinlashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 137-sonli Qarori. 1998 yil 31 mart. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Tashqi iqtisodiy faoliyatni tartibga solishni takomillashtirish chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 66-sonli Qarori. 2001 yil 2 fevral. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi hududiga jismoniy shaxslar tomonidan tovarlarni olib kelinishini tartibga solish to‘g‘risida”gi 154-sonli Qarori. 2002 yil 6 may. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Import bojxona bojlarini uyg‘unlashtirish bo‘yicha qo‘shimcha choratadbirlar to‘g‘risida”gi 189-sonli Qarori. 2002 yil 31 may. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Boj tarifi orqali tartibga solishni yanada takomillashtirish chora tadbirlari to‘g‘risida”gi 4-sonli Qarori. 2004 yil 7 yanvar).
Ўзбекистон Республикаси Тошкент шаҳар ҳокимининг “Тошкент шаҳар ҳудудида товарларнинг айрим турлари савдосини тарлатибга солиш чора тадбирлари тўғрисида” ги 1995 йил 27 февраль қарори. Ўзбекистон Республикаси Тошкент шаҳар ҳокимининг “Тошкент шаҳрида автотранспорт воситаларини вақтинча сақлаш бўйича пулли хизматлар кўрсатувчи юридик шахслар фаолиятини тартибга солиш чора тадбирлари тўғрисида” 190-сонли қарори. (O‘zbekiston Respublikasi Toshkent shahar hokimining “Toshkent shahar hududida tovarlarning ayrim turlari savdosini tartibga solish chora tadbirlari to‘g‘risida” gi 1995 yil 27 fevral qarori. O‘zbekiston Respublikasi Toshkent shahar hokimining “Toshkent shahrida avtotransport vositalarini vaqtincha saqlash bo‘yicha pullik xizmatlar ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar faoliyatini tartibga solish chora tadbirlari to‘g‘risida” 190-sonli qarori).
Ўзбекистон Республикаси Марказий Давлат архиви М-15. Тошкент шаҳар давлат архиви 582-фонд, 660-фонд. “Тошбозорсавдо”нинг жорий архиви фонди. (O‘zbekiston Respublikasi Markaziy Davlat arxivi M-15. Toshkent shahar davlat arxivi 582-fond, 660-fond. “Toshbozorsavdo”ning joriy arxivi fondi).
Ишонч // Харидор нега хафа? ёхуд олибсотарлик ишбилармонликми. 1997 йил 20 март. № 33. 4-бет. (Ishonch // Xaridor nega xafa? Yoxud olib sotarlik ishbilarmonlikmi. 1997 yil 20 mart. № 33. 4-bet).
Карим Баҳриев. Эл тафаккуридаги бозор. Халқ ҳикматларида мулк масалалари // Ўзбекистон адабиёти ва санъати. 1995йил 13 январь, № 2 (3289) 2-бет. (Karim Bahriev. El tafakkuridagi bozor. Xalq hikmatlarida mulk masalalari // O‘zbekiston adabiyoti va san’ati. 1995 yil 13 yanvar, № 2 (3289) 2-bet).
Бозор ва бозорчи одоби// Маърифат. 1996 йил 3 феврал. № 9 (6706). 4-бет.(Bozor va bozorchi odobi// Ma’rifat. 1996yil 3 fevral. № 9 (6706). 4-bet).
Бозорқўмнинг ҳуфя ҳимоячиси нега ҳафа? // Савдогар. 1999 йил 12 октябрь. № 30 (324). 3-бет. Савдода мулоқот одоб-аҳлоқи // Савдогар. 1996 йил 3-декабр № 49/191. 4-бет. (Bozorqo‘mning hufya himoyachisi nega hafa? // Savdogar. 1999 yil 12 oktyabr. № 30 (324). 3-bet.Savdoda muloqot odob-ahloqi // Savdogar. 1996 yil 3-dekabr № 49/191. 4-bet).
Мард борми // Тошкент оқшоми. 1992 йил 6 октябрь. № 196 (8.138). 1-бет.(Mardbormi // Toshkentoqshomi. 1992 yil 6 oktyabr. № 196 (8.138). 1-bet).
Тошкент оқшоми // Ҳуқуқ тарғиботни мустаҳкамлаш йўлида. 1992 йил 13 октябрь. № 201. 3-бет. (Toshkent oqshomi // Huquq targ‘ibotni mustahkamlash yo‘lida. 1992 yil 13 oktyabr. № 201. 3-bet.).
Халқ сўзи // Бозор. Нега харидорга беряпти озор? 1996 28 декабрь.№ 263-264. 6-бет. (Xalq so‘zi // Bozor. Nega xaridorga beryapti ozor? 1996 yil 28 dekabr.№ 263-264. 6-bet.).
Шарқ Пресстиж // Сифатсиз маҳсулотга йўл йўқ. 1998 йил. № 6 (58). 3-бет.(Sharq Presstij // Sifatsiz mahsulotga yo‘l yo‘q. 1998 yil. № 6 (58). 3-bet.).
Оғзаки тарих маълумотлари - суҳбат ёзиб олинган респондентлар рўйхати: (Og‘zaki tarix ma’lumotlari - suhbat yozib olingan respondentlar ro‘yxati:)
Саидазимов Саидаброр, 1987 йилда туғилган. Тошкент шаҳар Олмазор туманида яшайди. Суҳбат 2019 йил 29 октябрь куни 9:00 да ёзиб олинган. (Saidazimov Saidabror, 1987 yilda tug‘ilgan. Toshkent shahar Olmazor tumanida yashaydi. Suhbat 2019 yil 29 oktyabr kuni 9:00 da yozib olingan.).
Рустамова Нафиса, 1967 йилда туғилган. Тошкент шаҳар Мирзо Улуғбек туманида яшайди. Суҳбат 2019 йил 28 октябрь куни 10:00 да ёзиб олинган. (Rustamova Nafisa, 1967 yilda tug‘ilgan. Toshkent shahar Mirzo Ulug‘bek tumanida yashaydi. Suhbat 2019 yil 28 oktyabr kuni 10:00 da yozib olingan.).
Турғунов Шерзод, 1983 йилда туғилган. Тошкент вилояти Янгийўл шаҳрида яшайди. Абу Саҳий савдо мажмуасида савдо фаолияти билан шуғулланади. Суҳбат 2019 йил 29 октябрь куни 6:00 да ёзиб олинган. (Turg‘unov Sherzod, 1983 yilda tug‘ilgan. Toshkent viloyati Yangiyo‘l shahrida yashaydi. Abu Sahiy savdo majmuasida savdo faoliyati bilan shug‘ullanadi. Suhbat 2019 yil 29 oktyabr kuni 6:00 da yozib olingan.).
Маҳмудов Анвар, 1986 йилда туғилган. Наманган шаҳрида туғилган. Ишлаб чиқарувчи тадбиркор, Абу Саҳий савдо мажмуасида савдо фаолияти билан шуғулланади. Суҳбат 2019 йил 29 октябрь куни 7:00 да ёзиб олинган. (Mahmudov Anvar, 1986 yilda tug‘ilgan. Namangan shahrida tug‘ilgan. Ishlab chiqaruvchi tadbirkor, Abu Sahiy savdo majmuasida savdo faoliyati bilan shug‘ullanadi. Suhbat 2019 yil 29 oktyabr kuni 7:00 da yozib olingan.).