ХIХ АСР БРИТАНИЯ ТАШҚИ СИЁСАТИДА “КАТТА ЎЙИН” МАСАЛАСИ ВА УНИНГ ИНГЛИЗ ТАРИХШУНОСЛИГИДА ЁРИТИЛИШИ

##article.authors##

  • Озодбек Аминбоевич Раджабов
  • Ҳамза Хамроқул ўғли Қаландаров

##article.subject##:

“Катта ўйин”, инглиз тарихшунослиги, Ҳинд империяси, Қироллик мустамлака институти, Ост-Индия, Виктория асри, Қироллик География жамияти

##article.abstract##

Жаҳон тарихида шундай муаммолар борки, йиллар давомида ўзининг долзарблиги ва аҳамиятини йўқотмайди. Шундай муаммолардан бири сифатида ХIХ аср ўрталаридан Осиёда бошланган инглиз-рус рақобатчилигини яъни “Катта ўйин” сиёсатини айтиб ўтишимиз лозим. Ушбу масала барча йирик дунё тарихчилари, сиёсатчилари ва экспертларининг монографияларида, халқаро алоқалар ва дипломатияга бағишланган кўпгина дарсликлар, журналлар ва газеталарнинг мақолаларида ўз аксини топган.

Дастлаб иккита империалистик давлатлар Англия ва Россия ўртасида бошланган  кураш жараёни йиллар давомида ўз атрофида жуда кўплаб давлатларни тўплади. Ушбу кураш майдони Евроосиё минтақасининг жуда катта ҳудудларини қамраб олиб, жуда мураккаб бўлган сиёсий, иқтисодий, ижтимоий муаммоларни келтириб чиқарди.

Мазкур мақолада инглиз  тарихшунослигида шаклланган “моҳир ҳаракатсизлик”, “тажовузкор ҳужум” мактабларининг шаклланиши, ушбу мактабларнинг дастлабки сиёсий арбоблари ва уларнинг фикрлари келтириб ўтилган.

Библиографические ссылки

2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича ҳаракатлар стратегияси. (Decree of the President of the Republic of Uzbekistan No.4947 of February 7, 2017 “Strategy of Actions on five priority areas of development of Republic of Uzbekistan for 2017-2021)

Мирзиёев Ш.М. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси. [Электрон ресурс]. Кириш тартиби: http://president.uz/uz/lists/view/2228;(Mirziyoev Sh.M. Address of the President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev to the Oliy Majlis. [Electronic resource]. Access mode: http://president.uz/uz/lists/view/2228)

www.lex.uz. Ўзбекистон Республикаси Миллий қонунчилиги маълумотлар базаси.(Database of National Legislation of the Republic of Uzbekistan)

Сили Дж., Крэмб Дж. Британская империя.М.,2004.-С.201-202.( Seeley J., Cramb J. British Empire. M., 2004.-P.201-202)

Есмагамбетов К.Л. Историко-этнографическое изучение дореволюционного Казахстана в Англия и США. Автореферат дисс.канд.ист.наук. М.,1990.С.13(Esmagambetov K.L. Historical and ethnographic study of pre-revolutionary Kazakhstan in England and the USA. Thesis of dissertation, candidate of historical sciences. M., 1990, p. 13)

The Central Asian research Center ".// Royal Central Asian journal, vol LVI, February, 1969. part L p.105.

Эргашхужаева Г. 20 йиллар Ўрта Осиё хотин-қизлар эмансипацияси масалалари инглиз тарихшунослиги талқинида: Тарих фанлари номзоди... дисс... – Т., 1996.- Б.38.( Ergashxujaeva G. The problems of emancipation of women in Central Asia in 20 years in the interpretation of English historiography: Candidate of Historical Sciences ... diss ...- T., 1996.- P.38.)

Жигалина О.Н. Великобритания на Среднем Востоке в XIX-начале XX века: Анализ внешнеполитических концепций. М.:1990.-С.180.( Zhigalina O.N. Great Britain in the Middle East in the 19th and early 20th centuries: Analysis of foreign policy concepts. M.: 1990.-P.180.)

Thorburn W.M. Russia. Central Asia and British India. L, 1865; Trench, Capt. F. The Russo-Indian Question, Historically, Strategically and Politically Considered. L., 1869; Mac Gahan J. A. Compagning on the Oxus and theFall of Khiva. L., 1874; Argyll. G. The Eastern Question. Vol. 1-2. L, 1879; Hanna H. B. The Indian Problems. Vol.1-3, L., 1895.

Schuyler Е. Turkistan. Notes on a Journey in Russian Turkislan, Khokand, Bukhara and Kuldja. Vol. 1-2. L.,1876; Walker P.F. Afghanistan: A Short Account of Afghanistan, Its History and Our Dealings with It. L., 1881;Forbes A.G. The Empire and Cities of Asia. L.. 1873; Bell E. The Oxus and the Indus. L, 1869; Fisher F.H.Afghanistan and the Central Asian Question, L., 1878; Abbott A. The Afghan War, 1838-1842. L. 1879; Morris M.The First Afghan War. L., 1878.

Russia's march towards India. Vol. 1-2, L., 1894, Vol. 1, P. VII.

Malleson G.B. The Foundations of the Indian Empire. Delhi, 1882; Hamley E.H. On the Russia's Advance towards India. L, 1885; Hamley E.H. The Strategical Condition of our Indian North-West Frontier. L., 1879; Boulger D.C. India in the Nineteenth Century. L., 1901.

Bellevv H.W. Afghanistan and the Afghans: Being a Brief Review of the History of the Country and Account ofits People with a Special Reference to the Present Crises and War with the Amir Sher AH Khan. –L., 1879.

Загрузки

##submissions.published##

2021-08-04

##issue.issue##

##section.section##

Статьи